آیات ولایت در قرآن؛ آیه اطاعت (کتاب)
آیات ولایت در قرآن؛ آیهٔ اطاعت یکی از مجلدات مجموعهٔ پنج‌جلدی آیات ولایت در قرآن، نوشتهٔ سید محمد مرتضوی است. این مجلد به بررسی آیهٔ ۵۹ سورهٔ نساء، معروف به آیهٔ اطاعت، و ارتباط آن با امامت و ولایت اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌پردازد.
.jpg)
نویسنده در این کتاب، دیدگاه اهل‌سنّت دربارهٔ مفهوم «اولی‌الامر» را بررسی و سپس استدلال شیعه دربارهٔ دلالت آیه بر امامت، عصمت و وجوب اطاعت از امامان را تبیین می‌کند.
نویسنده
سید محمد مرتضوی، متولد ۱۳۳۵ش در ابرسج شاهرود، پژوهشگر حوزهٔ قرآن، حدیث، امامت و معارف اهل‌بیت علیهم‌السلام است. او پس از تحصیلات ابتدایی، در سال ۱۳۵۱ش وارد حوزهٔ علمیهٔ صالحیهٔ گرگان شد و سپس در حوزهٔ علمیهٔ مشهد و مدرسهٔ علمیهٔ نواب به تحصیل پرداخت.
محتوای کتاب
کتاب در چهار فصل اصلی تنظیم شده است:
- فصل اول: تفسیر آیهٔ اولی‌الامر از دیدگاه اهل‌سنّت؛ بررسی آیهٔ اطاعت و دیدگاه‌های مختلف دربارهٔ مصادیق اولی‌الامر.
- فصل دوم: تقریر استدلال شیعه؛ بررسی عصمت امام، ضرورت نصب جانشینان پیامبر و ادلهٔ قرآنی و روایی امامت.
- فصل سوم: شبهات ادبی و کلامی؛ پاسخ به شبهاتی دربارهٔ جمع‌بودن لفظ اولی‌الامر، مشروط‌بودن اطاعت، ذکرنشدن نام امامان و ضرورت عصمت.
- فصل چهارم: شبهات تاریخی؛ بررسی ادعاهایی دربارهٔ بی‌نیازی از امام معصوم، عصمت امت و ریشه‌های تاریخی نظریهٔ عصمت.
اهمیت و کاربرد کتاب
این اثر برای پژوهشگران قرآن و امامت، مبلغان، استادان و علاقه‌مندان به مباحث ولایت و عصمت امامان قابل استفاده است. محور اصلی کتاب، تبیین پیوند میان آیهٔ اطاعت، وجوب پیروی از اولی‌الامر و نظریهٔ امامت شیعه است.
آثار نویسنده
| آیات ولایت در قرآن؛ آیه اکمال (کتاب) | اصول و روش‌ها در نظام تربیتی اسلام |
| نهضت کلامی در عصر امام رضا علیه‌السلام | ولایت‌عهدی امام رضا علیه‌السلام |
| مروری بر نهج‌البلاغه | حکمت عملی در نهج‌البلاغه |
| رسول اعظم صلی‌الله‌علیه‌وآله در نگاه امام علی علیه‌السلام | کلید موفقیت حضرت مهدی عجل‌الله‌تعالی‌فرجه |
| امیرالمؤمنین علیه‌السلام و مخالفان سیاسی او | آیندهٔ پیامبری |
| تلاش رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله در تثبیت رهبری امام علی علیه‌السلام | اهل‌بیت علیهم‌السلام در نگاه رسول اعظم صلی‌الله‌علیه‌وآله |
| نظر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله دربارهٔ امام علی علیه‌السلام | غدیر چگونه فراموش شد؟ |
فهرست مطالب
فصل اول: تفسیر آیهٔ اولی‌الامر از دیدگاه اهل‌سنّت
- آیهٔ اطاعت
- تفسیر آیه
- اولی‌الامر از دیدگاه اهل‌سنّت
- اصحاب پیامبر
- فرماندهان جنگ
- قاریان و عالمان
- عالمان دینی
- اهل حل و عقد
- صاحبان قدرت
- اطاعت‌های ممنوع در قرآن
- اطاعت‌های ممنوع در سنّت
- اطاعت‌های ممنوع از نظر عقل
- اولی‌الامر از دیدگاه شیعه
فصل دوم: تقریر استدلال شیعه
- عصمت امام
- تعریف عصمت
- حدود عصمت
- دیدگاه شیعه و اهل‌سنّت دربارهٔ منشأ عصمت
- ضرورت نصب و عصمت جانشینان پیامبر
- دلایل عصمت امامان
- ظالم در قرآن
- اثبات عصمت امامان از قرآن و سنّت
- احتجاج به آیهٔ اولی‌الامر
- احتجاج‌های امام علی و امامان اهل‌بیت علیهم‌السلام
فصل سوم: شبهات ادبی و کلامی
- اطلاق جمع و ارادهٔ فرد
- اطاعت از امامان و مسئلهٔ تکلیف
- ذکرنشدن نام امامان در آیه
- معتبرنبودن عصمت امام
- بی‌نیازی از امام معصوم با وجود امت
- بی‌فایده‌بودن عصمت
- اختلاف رفتار امامان
- اعتراف معصومان به گناه یا خطا
فصل چهارم: شبهات تاریخی
- بی‌نیازی از امام معصوم با وجود پیامبر
- بی‌نیازی از امام پس از آمدن پیامبران
- عصمت امت و بی‌نیازی از عصمت امام
- ادعای مجوسی‌بودن ریشهٔ عصمت
- فهرست منابع
کتاب‌های مرتبط
منابع
- آیات ولایت در قرآن؛ آیهٔ اطاعت، نویسنده: سید محمد مرتضوی، از مجموعهٔ پنج‌جلدی آیات ولایت در قرآن.