اسماعیل انصاری زنجانی

اسماعیل انصاری زنجانی خوئینی، مشهور به اسماعیل انصاری خوئینی،‌ (۱۳۱۲–۱۳۸۸ش)، نویسنده، مترجم و گردآورنده آثار حدیثی و تاریخی شیعه بود. بخشی از فعالیت‌های او به گردآوری گزارش‌های مربوط به حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها اختصاص داشت که حاصل آن در آثاری مانند الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء و فاطمه در آینه کتاب منتشر شد. او همچنین با همکاری فرزندش، محمدباقر انصاری، کتاب سلیم بن قیس هلالی را با عنوان اسرار آل محمد به فارسی ترجمه کرد.

اسماعیل انصاری خوئینی
اطلاعات فردی
نام کامل	اسماعیل انصاری زنجانی خوئینی
تخلّص	خوئینی
سرشناسی	نویسنده، مترجم و گردآورنده آثار حدیثی و تاریخی شیعه
تولد	۱۷ آبان ۱۳۱۲ش؛ ۲۸ رجب ۱۳۵۲ق
محل تولد	خوئین، از توابع زنجان
وفات	۶ شهریور ۱۳۸۸ش؛ ۷ رمضان ۱۴۳۰ق
نحوه درگذشت	عارضه قلبی، بنا بر گزارش زندگی‌نامه
محل دفن	باغ بهشت قم، در جوار مزار علی بن جعفر
خویشان سرشناس	محمد انصاری خوئینی، پدر؛ ابراهیم انصاری خوئینی، برادر؛ محمدباقر انصاری، فرزند؛ عبدالکریم آل‌اسحاق خوئینی، پدر همسر
اطلاعات علمی
تحصیلات	تحصیلات حوزوی؛ فراگیری دروس سطح و شرکت در درس خارج فقه و اصول
استادان	سید محمدرضا گلپایگانی؛ حسین وحید خراسانی؛ مرتضی حائری یزدی
تألیفات	الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء؛ فاطمه در آینه کتاب؛ خط سیر ما یا صراط مستقیم؛ الزهراء و الحسین؛ ترجمه مشترک اسرار آل محمد
دیوان اشعار	دیوان خوئینی
مذهب	شیعه دوازده‌امامی
اطلاعات تکمیلی
زمینه فعالیت	حدیث، تاریخ و سیره اهل‌بیت، کتاب‌شناسی، ترجمه و شعر مذهبی

در کتاب تألیفات خاندان انصاری خوئینی، ۴۴ عنوان اثر، شامل نوشته‌های درسی، تقریرات، تألیف، ترجمه، گردآوری و آثار چاپ‌نشده، برای او معرفی شده است. بنابراین، این شمار به معنای ۴۴ کتاب چاپ‌شده یا ۴۴ تألیف مستقل نیست.

زندگی‌نامه

اطلاعات تفصیلی زندگی او در کتاب تألیفات خاندان انصاری خوئینی، نوشته محمدباقر انصاری، آمده است. بخش اصلی این زندگی‌نامه به صورت روایت اول‌شخص تنظیم شده و گزارش درگذشت و خاک‌سپاری پس از آن افزوده شده است.

تولد و دوران کودکی

اسماعیل انصاری در ۱۷ آبان ۱۳۱۲ش، برابر با ۲۸ رجب ۱۳۵۲ق، در خوئین، از توابع زنجان، به دنیا آمد. او دومین پسر حاج محمد انصاری خوئینی بود. مادرش، سکینه جوانمردی، هنگامی که او نه سال داشت درگذشت و پس از آن، مادربزرگ مادری‌اش، آسیه، در رسیدگی به خانواده مشارکت داشت.

آموزش قرآن را در مکتب‌خانه، نزد بانویی به نام ملافاطمه، آغاز کرد و سپس شش سال تحصیلات ابتدایی را در روستای خود گذراند. او تا حدود هفده‌سالگی در خوئین زندگی می‌کرد. در نوجوانی، نوحه‌ها و متن‌های تعزیه را برای استفاده در مراسم محرم می‌نوشت و خود نیز در اجرای تعزیه شرکت می‌کرد.

اشتغال و مهاجرت به قم

به روایت خود او، مشکلات اقتصادی خانواده سبب شد در جوانی برای کار از خوئین خارج شود. در سال ۱۳۷۰ق به زنجان و سپس تهران رفت و مدتی در تهران کار کرد. در سال ۱۳۷۳ق به زنجان بازگشت و در تجارت‌خانه خواربارفروشی حاج علی حقانی به حسابداری پرداخت.

در سال ۱۳۷۵ق، هم‌زمان با مهاجرت پدرش به قم، او نیز به این شهر رفت و تحصیل علوم دینی را آغاز کرد. برادرش، ابراهیم انصاری خوئینی، پیش از آنان برای تحصیل حوزوی به قم آمده بود.

تحصیلات حوزوی

انصاری در نخستین دوره اقامت در قم، دروس حوزوی را تا کتاب لمعه دنبال کرد. سپس در سال ۱۳۸۰ق، برای تأمین هزینه‌های زندگی و بنا بر خواست پدرش، همراه خانواده به تهران رفت. اقامت او در تهران تا سال ۱۳۹۴ق ادامه یافت و در این دوره ابتدا حسابدار و سپس در بازار پارچه مشغول به کار بود.

پس از درگذشت پدر، در مهر ۱۳۵۳ش و پس از ماه رمضان ۱۳۹۴ق، به قم بازگشت و تحصیل رسائل، مکاسب و کفایه را ادامه داد. او در درس خارج فقه و اصول سید محمدکاظم شریعتمداری، سید محمدرضا گلپایگانی و حسین وحید خراسانی و نیز در درس تفسیر مرتضی حائری یزدی شرکت کرد.

بخشی از نوشته‌های او حاصل یادداشت‌برداری از درس‌های حوزه بود. از جمله، تقریرات درس فقه شریعتمداری، گلپایگانی و وحید خراسانی در شمار آثار دست‌نویس او معرفی شده‌اند. او همچنین به فرزندان خود صرف، نحو، معانی و بیان و منطق آموزش می‌داد.

خانواده

همسر او، بتول آل‌اسحاق، دختر عبدالکریم آل‌اسحاق خوئینی بود. در زندگی‌نامه، از شش فرزند او با نام‌های محمدباقر، محمدصادق، محمد، فاطمه، زهرا و معصومه یاد شده است.

محمدباقر انصاری در ترجمه اسرار آل محمد با پدرش همکاری داشت. همچنین در معرفی برخی کتاب‌های خانوادگی، از مشارکت یا درج نام دیگر اعضای خانواده در انتشار آثار سخن گفته شده است.

سفرها

انصاری در سال ۱۳۷۷ق به حج رفت و در بازگشت، شهرهای نجف، کربلا، کاظمین و سامرا را زیارت کرد.

در سال‌های ۱۳۵۶ و ۱۳۵۷ش، سفری خانوادگی به ترکیه، سوریه، حجاز، اردن و عراق داشت و پس از بازگشت به ایران، به مشهد رفت. یادداشت‌ها و مطالب مربوط به این سفر در کتاب خط سیر ما یا صراط مستقیم بازتاب یافته است.

او در سال ۱۳۶۳ش، همراه دو فرزندش، محمدباقر و محمدصادق، به هندوستان سفر کرد. در این سفر، علاوه بر مشاهده مراسم مذهبی شیعیان، از کتابخانه‌ها بازدید و با عالمان برخی شهرها دیدار کرد. در سال ۱۳۶۴ش نیز سفری خانوادگی به سوریه و عمره داشت.

درگذشت

بنا بر گزارش زندگی‌نامه، انصاری هنگام افطار روز جمعه، ۶ شهریور ۱۳۸۸ش، برابر با ۷ رمضان ۱۴۳۰ق، دچار عارضه قلبی شد و درگذشت. در آن زمان، کتاب الزهراء و الحسین را به پایان رسانده و برای چاپ آماده کرده بود. پیکر او در باغ بهشت قم، در جوار مزار علی بن جعفر، به خاک سپرده شد.

فعالیت‌های علمی و ادبی

انصاری آغاز فعالیت جدی خود در تألیف آثار غیردرسی را سال ۱۳۵۸ش دانسته است؛ هرچند نوشته‌های آموزشی و یادداشت‌های حوزوی او به سال‌های پیش از آن بازمی‌گردد. موضوع آثارش از صرف، نحو، منطق، فقه و اصول تا حدیث، تاریخ اهل‌بیت، سفرنامه، کتاب‌شناسی و شعر مذهبی را در بر می‌گیرد.

گردآوری متون مربوط به حضرت فاطمه

بخش قابل توجهی از آثار او به زندگی، فضائل و گزارش‌های تاریخی مربوط به حضرت فاطمه اختصاص دارد. در الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء، متون و گزارش‌هایی از منابع شیعه و اهل‌سنت گردآوری و به صورت موضوعی تنظیم شده‌اند. این مجموعه عمدتاً ماهیت گردآوری و تنظیم منابع دارد.

کتاب فاطمه در آینه کتاب نیز به شناسایی و معرفی کتاب‌های مستقل درباره حضرت فاطمه اختصاص دارد. در معرفی‌های آن، اطلاعاتی مانند عنوان، پدیدآورنده، زبان و مشخصات نشر یا نسخه اثر ثبت شده است.

ترجمه

از ترجمه‌های او، اسرار آل محمد و تاریخچه عزاداری حسینی است. نخستین اثر، ترجمه مشترک او و محمدباقر انصاری از کتاب سلیم بن قیس هلالی است؛ اثر دوم، ترجمه کتاب تاریخ النیاحة علی الإمام الشهید الحسین بن علی، نوشته سید صالح شهرستانی، است.

شعر

انصاری با تخلص «خوئینی» شعر می‌سرود. موضوع بخشی از سروده‌های او مدح و مرثیه اهل‌بیت و مضامین اخلاقی بود. اشعارش ابتدا در بخش دوم شعار ولایت، پس از نوحه‌های پدرش، و سپس گزیده‌ای از آنها در دیوان خوئینی منتشر شد. دیوان خوئینی شامل ۲۷ قطعه شعر است و مجموعه کامل سروده‌های او به شمار نمی‌رود.

آثار

در تألیفات خاندان انصاری خوئینی، آثار او در دو بخش «درسی» و «عمومی» معرفی شده‌اند. فهرست زیر همان ۴۴ عنوان را، با تفکیک نوشته‌های درسی، آثار منتشرشده و دیگر نوشته‌های چاپ‌نشده، ارائه می‌کند. وضعیت انتشار آثار چاپ‌نشده، مطابق گزارش همین منبع است.

سال‌های نشر در جدول آثار منتشرشده، هجری شمسی است. اطلاعات چاپ‌های بعدی در مواردی آمده که تغییر ناشر، ویرایش یا ساختار اثر را نشان می‌دهد.

نوشته‌های درسی و تقریرات

این ده اثر در منبع به صورت دست‌نویس و چاپ‌نشده معرفی شده‌اند.

نوشته‌های درسی و تقریرات اسماعیل انصاری

ردیف	عنوان	زبان و معرفی
۱	الکاشف فی علم الصرف	عربی؛ جمع‌بندی مطالب صرف میر، تصریف و شرح تصریف، همراه با افزوده‌های نویسنده و تنظیم مطالب برای آموزش آسان‌تر صرف.
۲	النحو الجامع	عربی؛ گردآوری و دسته‌بندی قواعد نحو با استفاده از آثاری مانند العوامل ملامحسن، العوامل فی النحو، الانموذج، صمدیه، سیوطی و مغنی؛ با پرهیز از تفصیل اقوال نادر.
۳	الموجز فی المعانی و البیان	عربی؛ تلخیص و تنظیم مباحث اصلی معانی، بیان و بدیع با استفاده از مطول و مختصر.
۴	خلاصة المنطق	عربی؛ برگرفته از حاشیه ملاعبدالله، با دسته‌بندی تازه مطالب و ساده‌سازی برخی مفاهیم منطقی.
۵	منظومة المنطق	عربی؛ بیان یک دوره قواعد منطق به صورت منظوم.
۶	مختصر قواعد الاصول	عربی؛ تنظیم و دسته‌بندی قواعد اصول فقه، برگرفته از معالم الدین و تدوین‌شده هم‌زمان با تحصیل آن.
۷	فقه منظوم	فارسی؛ بیان منظوم مباحث فقهی با استفاده از کتاب لمعه.
۸	تقریرات فقه آیت‌الله شریعتمداری	فارسی؛ یادداشت‌های درس فقه سید محمدکاظم شریعتمداری در مسجد اعظم قم، در مباحث طهارت و وضو؛ متن پس از جلسات درس بازنویسی و اصلاح شده است.
۹	تقریرات فقه آیت‌الله گلپایگانی	فارسی؛ تقریرات درس سید محمدرضا گلپایگانی در مسجد اعظم قم، در مباحث مکاسب و قضا، همراه با بازبینی یادداشت‌های جلسات.
۱۰	تقریرات فقه آیت‌الله وحید خراسانی	فارسی؛ تقریرات درس حسین وحید خراسانی در مسجد سلماسی قم، در مباحث مکاسب محرمه و نماز.

آثار منتشرشده

در این فهرست، تألیف، ترجمه، گردآوری و آماده‌سازی متون برای چاپ از یکدیگر مشخص شده‌اند. درباره آثاری که با نام اعضای خانواده انتشار یافته‌اند، انتساب به اسماعیل انصاری بر پایه گزارش او در منبع خانوادگی است.

آثار منتشرشده و مشخصات نشر

ردیف	عنوان	معرفی و مشخصات نشر
۱۱	اسرار آل محمد	ترجمه مشترک اسماعیل انصاری و محمدباقر انصاری از کتاب سلیم بن قیس هلالی به فارسی. ترجمه در چند مرحله بازنگری شد و در ویرایش‌های بعد، مقابله با نسخه‌های خطی گسترش یافت. نشر: نخستین انتشار در ۱۳۵۸ با نشر مترجمان؛ چاپ جیبی همان ترجمه در ۱۳۶۳، دارالکتاب جزایری، قم؛ ویرایش دوم در ۱۳۷۱، انتشارات علامه و دفتر نشر معارف اسلامی، قم؛ ویرایش سوم در ۱۳۷۵، نشر الهادی، قم. چاپ‌هایی از ویرایش سوم در ۱۳۸۰ با نام انتشارات دلیل ما منتشر شد.
۱۲	وظیفه شیعه	فارسی؛ مجموعه ۶۰ حدیث درباره وظایف اعتقادی و اخلاقی شیعیان، همراه با مطالبی درباره دعا، ذکر و زیارت عاشورا. نشر: چاپ اول، ۱۳۵۸، نشر مؤلف، ۱۰۶ صفحه، قطع جیبی؛ چاپ‌های بعدی در ۱۳۵۸ و ۱۳۵۹.
۱۳	نفحات علی علیه‌السلام	فارسی؛ شامل ۴۰ حدیث در فضائل امام علی و مطالبی درباره زندگی او در ۱۵ موضوع. نشر: چاپ اول، ۱۳۵۹، نشر مؤلف، ۷۶ صفحه، قطع جیبی؛ چاپ دوم، ۱۳۶۰.
۱۴	اسرار چپ‌گراها و چپ‌نماها	فارسی؛ نقد اندیشه‌های کمونیستی و جریان‌هایی که نویسنده آنها را عرضه‌کننده این اندیشه‌ها با ظاهر اسلامی می‌دانست. مباحث کتاب شامل موضوعات اعتقادی، اقتصادی و اجتماعی است. نشر: چاپ اول، ۱۳۵۸، نشر مؤلف، ۱۴۴ صفحه، قطع جیبی؛ چاپ دوم، ۱۳۵۹.
۱۵	خط سیر ما یا صراط مستقیم	فارسی؛ سفرنامه‌ای همراه با مباحث دینی و اعتقادی، بر پایه سفر خانوادگی نویسنده. مطالب در چهار بخش مربوط به حجاز، سوریه، عراق و مشهد تنظیم شده و حدود ۲۶۰ عنوان فرعی دارد. نشر: ۱۳۵۸، نشر مؤلف، ۲۶۴ صفحه، قطع وزیری.
۱۶	مهدی آل محمد	فارسی؛ درباره امام مهدی، غیبت، نشانه‌های ظهور، رویدادهای پس از ظهور و وظایف شیعیان؛ در پنج بخش و ۶۵ عنوان فرعی. نشر: ۱۳۵۹، انتشارات رئوف، قم، ۱۲۰ صفحه، قطع جیبی.
۱۷	دیوان خوئینی	فارسی؛ گزیده‌ای شامل ۲۷ قطعه از سروده‌های مذهبی و اخلاقی نویسنده، با تخلص «خوئینی». نشر: ۱۳۵۹، نشر مؤلف، ۳۲ صفحه، قطع جیبی.
۱۸	تحقیق کتاب مصباح المتهجد و سلاح المتعبد	عربی؛ آماده‌سازی و انتشار تصویری کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی، بر پایه نسخه‌ای به تاریخ ۱۰۸۲ق، با افزودن مقدمه و عنوان‌های راهنما. فعالیت انصاری در این اثر، مطابق توضیح منبع، انتشار نسخه تصویری و افزودن این بخش‌ها بوده است. نشر: ۱۳۵۹، نشر مؤلف، قم، ۷۹۲ صفحه، قطع وزیری.
۱۹	تاریخچه عزاداری حسینی	ترجمه فارسی کتاب تاریخ النیاحة علی الإمام الشهید الحسین بن علی، نوشته سید صالح شهرستانی، درباره تاریخ سوگواری امام حسین در دوره‌ها و سرزمین‌های مختلف؛ با افزودن مقدمه‌ای شامل ده حدیث. نشر: چاپ اول، ۱۳۶۱، حسینیه عمادزاده، اصفهان، ۴۰۰ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ دوم، ۱۳۶۳.
۲۰	الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء	عربی؛ مجموعه‌ای ۲۵جلدی از متون و گزارش‌های مربوط به حضرت فاطمه، با استفاده از منابع شیعه و اهل‌سنت. موضوعات آن از گزارش‌های پیش از زندگی دنیوی تا زندگی، شهادت و مباحث پس از آن را در بر می‌گیرد و بخشی نیز به فهرست‌ها اختصاص دارد. نشر: چهار جلد نخست در ۱۳۸۰، دلیل ما، قم؛ نخستین دوره کامل ۲۵جلدی در ۱۳۸۶، دلیل ما، قم؛ چاپ دوم در ۱۳۸۷ و چاپ سوم در ۱۳۹۲، با تجمیع مجلدات در ۱۲ جلد فیزیکی. شناسنامه نسخه اینترنتی جلد هفدهم نیز چاپ نخست را ۱۳۸۶ش، برابر با ۱۴۲۸ق، ثبت کرده است.
۲۱	فاطمه در آینه کتاب	فارسی؛ کتاب‌شناسی آثار مستقل درباره حضرت فاطمه، با تنظیم الفبایی و ثبت اطلاعاتی مانند پدیدآورنده، زبان، نشر و مشخصات نسخه‌ها. نشر: چاپ اول، ۱۳۷۴، دفتر نشر الهادی، قم، ۳۳۶ صفحه، با معرفی ۷۳۵ کتاب به ۱۵ زبان؛ چاپ دوم، ۱۳۷۵، همان ناشر، ۴۶۴ صفحه، با معرفی ۱۱۵۵ کتاب به ۱۹ زبان؛ چاپ چهارم، ۱۳۸۰، دلیل ما، قم، ۸۷۲ صفحه، با معرفی ۲۰۲۲ کتاب به ۲۷ زبان؛ چاپ پنجم، ۱۳۸۲، دلیل ما، ۱۰۴۰ صفحه، با معرفی ۲۴۰۰ کتاب. در ویرایش ششم، که پس از درگذشت نویسنده با تکمیل و تنظیم فرزندش محمد انتشار یافت، شمار معرفی‌ها به ۳۶۱۱ کتاب به ۳۰ زبان رسید.
۲۲	قبر مادرم کجاست؟	فارسی؛ درباره پنهان‌بودن مزار حضرت فاطمه و گزارش‌های مربوط به دفن او، در قالب گفت‌وگوی پدر و دختر و در ۱۳ بخش. جلد چهارم مجموعه «در آستان فاطمه» است. بنا بر گزارش انصاری، کتاب را او نوشته و با نام دخترش معصومه، «ام‌المحسن»، منتشر کرده است. نشر: چاپ اول، ۱۳۷۶، دفتر نشر الهادی، قم، ۱۲۸ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ چهارم، ۱۳۸۱، دلیل ما، قم.
۲۳	عمر مادرم	فارسی؛ بررسی گزارش‌های مربوط به تاریخ تولد، ازدواج و شهادت حضرت فاطمه و اختلاف اقوال درباره مدت زندگی او؛ در پنج بخش، همراه با بررسی دیدگاه سه خاورشناس. جلد نخست مجموعه «در آستان فاطمه» است و بنا بر گزارش انصاری، با نام دخترش فاطمه، «ام‌محمد»، انتشار یافته است. نشر: چاپ اول، ۱۳۸۱، دلیل ما، قم، ۱۱۲ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ ششم، ۱۳۹۳.
۲۴	اما دخترم فاطمه…	فارسی؛ گردآوری مطالب مربوط به فضائل و مصائب حضرت فاطمه در سخنان پیامبر، در دو بخش. جلد دوم مجموعه «در آستان فاطمه» است و بنا بر گزارش انصاری، با نام همسرش، «ام‌نرجس»، منتشر شده است. نشر: چاپ اول، ۱۳۷۹، دلیل ما، قم، ۱۲۸ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ هفتم، ۱۳۹۱.
۲۵	مادر خوبی داشتیم	فارسی؛ گزارشی از زندگی حضرت فاطمه در شش بخش. جلد سوم مجموعه «در آستان فاطمه» است و بنا بر گزارش انصاری، با نام دخترش زهرا، «ام‌مهدی»، انتشار یافته است. نشر: چاپ اول، ۱۳۷۹، دلیل ما، قم، ۱۶۸ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ دهم، ۱۳۹۵.
۲۶	این فاطمه است که سخن می‌گوید	فارسی؛ گزیده‌ای از ۴۰ حدیث نقل‌شده از حضرت فاطمه در موضوعات مختلف، از جمله وظایف دینی و ولایت. بنا بر گزارش انصاری، با نام نوه‌اش محسن منتشر شده است. نشر: چاپ اول، ۱۳۸۰، دلیل ما، قم، ۴۸ صفحه، قطع جیبی؛ چاپ ششم، ۱۴۰۰.
۲۷	مادر گل‌ها فاطمه	فارسی؛ ترجمه و تنظیم بخش «موجز عن حیاة الزهراء» از مقدمه الموسوعة الکبری؛ درباره زندگی حضرت فاطمه، در هفت بخش. نشر: چاپ اول، ۱۳۸۰، دلیل ما، قم، ۶۴ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ پانزدهم، ۱۳۹۵.
۲۸	أربعون حدیثاً عن فاطمة الزهراء فی کلام المعصومین	عربی؛ گزیده‌ای از ۴۰ حدیث درباره حضرت فاطمه از الموسوعة الکبری، شامل چهار حدیث قدسی. موضوع این اثر، احادیث درباره حضرت فاطمه است. نشر: ۱۳۹۱، انتشارات طوبای محبت، قم، به همت مکتبة الإمام الحسین التخصصیة، ۴۸ صفحه، قطع نیم‌جیبی.
۲۹	عصمت کبری در کلام معصومین	ترجمه فارسی مجموعه أربعون حدیثاً عن فاطمة الزهراء فی کلام المعصومین، شامل احادیثی درباره حضرت فاطمه. نشر: چاپ اول، ۱۳۸۹، انتشارات منیر، تهران، ۴۸ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ دوم، ۱۳۹۳.
۳۰	الزهراء و مناوئوها	عربی؛ گردآوری گزارش‌های مربوط به مخالفان حضرت فاطمه، در چهار بخش سقیفه، فدک، وصایا و شهادت، و مطالب متفرقه. ترجمه فارسی آن با عنوان حضرت زهرا و دشمنان به قلم مترجمی دیگر منتشر شده است. نشر متن عربی: ۱۳۸۷، دلیل ما، قم، ۱۴۴ صفحه، قطع وزیری.
۳۱	حیاة الزهراء	عربی؛ انتشار مستقل بخش مربوط به زندگی حضرت فاطمه از مقدمه الموسوعة الکبری، در هشت فصل. نشر: ۱۳۸۷، دارالکتاب جزایری، قم، ۹۶ صفحه، قطع رقعی.
۳۲	القدّیسة فی الأحادیث القدسیة	عربی؛ گردآوری روایات مربوط به حضرت فاطمه که در منابع مورد استفاده نویسنده به عنوان حدیث قدسی نقل شده‌اند؛ در نه بخش. نشر: ۱۳۸۶، دلیل ما، قم، ۲۶۴ صفحه، قطع وزیری.
۳۳	الزهراء و الحسین	عربی؛ گردآوری گزارش‌های مرتبط با حضرت فاطمه و امام حسین در ده بخش، از جمله آفرینش، فضائل، رویدادهای زندگی و گزارش‌های مربوط به آخرت. ترجمه فارسی آن به قلم مجتبی خورشیدی با عنوان حضرت زهرا و امام حسین معرفی شده است. نشر متن عربی: چاپ اول، ۱۳۸۸، انتشارات منیر، تهران؛ چاپ دوم، ۱۳۸۹، مؤسسة التاریخ العربی، بیروت.
۳۴	خاطرات زهرایی	فارسی؛ مجموعه ۱۳۰ حکایت و خاطره درباره توسل به حضرت فاطمه و تجربه‌های دینی نقل‌شده از اشخاص. نشر: چاپ اول، ۱۳۹۳، انتشارات طوبای محبت، قم، ۲۳۲ صفحه، قطع رقعی؛ چاپ دوم، ۱۳۹۸.

دیگر نوشته‌های چاپ‌نشده

علاوه بر ده نوشته درسی، ده عنوان دیگر نیز در بخش آثار عمومی معرفی شده‌اند که مطابق گزارش منبع، چاپ نشده یا در دست تکمیل بوده‌اند.

دیگر نوشته‌های چاپ‌نشده اسماعیل انصاری

ردیف	عنوان	زبان و موضوع
۳۵	شعرای محسن بن علی	با چارچوب فارسی؛ طرح گردآوری اشعار فارسی و عربی درباره محسن بن علی.
۳۶	ظلامات الزهراء علی لسان الأعداء	عربی؛ گردآوری گزارش‌هایی که نویسنده آنها را بیان یا اقرار مخالفان درباره ستم‌های واردشده بر حضرت فاطمه، به‌ویژه در موضوع خلافت و فدک، می‌دانست. پژوهش آن در زمان معرفی اثر ادامه داشته است.
۳۷	یاد فاطمه در مواطن	فارسی؛ گردآوری مطالب مربوط به حضرت فاطمه بر پایه مکان‌ها و موقعیت‌های مرتبط با زندگی، فضائل و مصائب او.
۳۸	ولی‌الله را بشناسیم	فارسی؛ درباره ویژگی‌های چهارده معصوم، با استفاده از احادیث و گزارش‌های زندگی آنان.
۳۹	تفسیر آل محمد	فارسی؛ طرح ترجمه و تلفیق روایات دو تفسیر البرهان سید هاشم بحرانی و نورالثقلین عبدعلی حویزی، با حذف موارد تکراری. در منبع، اثری ده‌جلدی معرفی شده است.
۴۰	الکشکول فی منتخب احادیث آل‌الرسول	عربی؛ مجموعه‌ای از احادیث در موضوعات گوناگون زندگی مادی و معنوی، برآمده از یادداشت‌ها و گزیده‌برداری‌های نویسنده.
۴۱	شهادت ثالثه	فارسی؛ بررسی تاریخی و فقهی شهادت به ولایت امام علی در اذان.
۴۲	شهدای ولایت	فارسی؛ طرح شناسایی و معرفی افرادی که نویسنده آنان را از زمان واقعه غدیر، شهید راه ولایت می‌دانست.
۴۳	کتاب‌های ولایت	فارسی؛ کتاب‌شناسی آثار مربوط به امامت و ولایت دوازده امام.
۴۴	عُمر در آینه کتاب	فارسی؛ نوشته‌ای درباره خاطرات، تجربه‌های دینی و فعالیت‌های تبلیغی نویسنده. واژه «عُمر» در عنوان، به معنای زندگی است.

انتساب آثار منتشرشده با نام اعضای خانواده

در روایت مندرج در تألیفات خاندان انصاری خوئینی، انصاری تألیف پنج کتاب را به خود نسبت داده و توضیح داده است که آنها با نام اعضای خانواده منتشر شده‌اند:

• قبر مادرم کجاست؟ با نام معصومه، «ام‌المحسن»؛
• عمر مادرم با نام فاطمه، «ام‌محمد»؛
• اما دخترم فاطمه… با نام همسرش، «ام‌نرجس»؛
• مادر خوبی داشتیم با نام زهرا، «ام‌مهدی»؛
• این فاطمه است که سخن می‌گوید با نام نوه‌اش محسن.

این انتساب، گزارش خود او در منبع خانوادگی است و باید از نام پدیدآورنده درج‌شده در شناسنامه هر چاپ تفکیک شود.

کتاب‌های شما زینبید…!، اخلاق اسلامی و ماجراهای مرضیه و مرتضی نیز در ادامه همان بخش از منبع معرفی شده‌اند.

منابع

• انصاری، محمدباقر، تألیفات خاندان انصاری خوئینی، قم: نشر مؤلف، ۱۴۰۵ش، نسخه بدون تصویر، ۱۱۲۰ صفحه.
• انصاری زنجانی خوئینی، اسماعیل، الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء علیهاالسلام، ج ۱۷، قم: دلیل ما، چاپ اول، ۱۳۸۶ش/۱۴۲۸ق؛ نسخه دیجیتال شناسنامه در کتابخانه اهل‌بیت.