زمینه‌سازی غدیر برای عصر ظهور (مقاله)

چکیده

1. حکومت واحد جهانی حضرت بقیة اللَّه ارواحنا فداه، جلوه‌ای از صوت العدالة الانسانیه امیرالمؤمنین علیه السلام است که در روز عید سعید غدیر پی ریزی شد.
2. در روز غدیر، ولایت حضرت امیرعلیه السلام بر آسمان و زمین عرضه شد، که در عصر ظهور تبلور پیدا می‌کند.
3. آیه شریفه بَلِّغ ما اُنزِلَ اِلَیکَ مِن رَبِّکَ در روز غدیر نازل گردید، در عهد ظهور تبلیغ جهانی می‌گردد.
4. آیه کریمه «الیَومَ اَکمَلتُ لَکُم دینَکُم» که در روز غدیر نازل شد، تمکّن عملی آن «وَ لَیُمَکِّنَنَّ لَهُم دینَهُمُ الَّذِی ارتَضی» در عصر ظهور تحقق می‌یابد.
5. رسول اکرم صلی الله علیه وآله روز غدیر در میان صد و بیست هزار نفر اخوّت ایجاد کرد، و اخوّت حقیقی در میان جهانیان در عصر ظهور برقرار می‌گردد.
6. پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در روز غدیر برای حضرت امیرعلیه السلام از همگان بیعت گرفت، و در عصر ظهور همگان در برابر آن حضرت خضوع می‌کنند.
7. منافقان در روز غدیر ریاکارانه بانگ «اَصبحتَ مولای و مولی کلِّ مؤمنٍ و مؤمنةٍ» سر دادند، ولی در عصر ظهور همگان از سویدای دل مُنقاد می‌شوند.
8. مولای متقیان در روز غدیر در زمان خلافت ظاهریشان بیست و هشت ویژگی برای روز غدیر برشمردند، که همه آنها در عصر ظهور تحقق پیدا می‌کند.
9. امام رضاعلیه السلام در یک حدیث نورانی چهل ویژگی برای روز غدیر بیان فرمودند، که همه آنها در عصر ظهور جلوه گر می‌گردد.
10. برخی از صفات مولی از قبیل «دابّة الارض» بودن و برخی از تجلّیات آن حضرت، از قبیل تجلّی در قرص خورشید، در عصر ظهور تحقق می‌یابد.

مدخل

حساس‌ترین فراز تاریخ اسلام، روز هجدهم ذیحجة الحرام سال دهم هجری در سرزمین غدیر خم، در کنار برکه ای به پهنای جهان رخ داد. این رخداد مهم تاریخی با قلم زرین بر تارک صفحات تاریخ نقش بست و به عنوان «عید سعید غدیر» با کِلک قضا بر پیشانی آفرینش رقم خورد.

خلافت، وصایت، امارت و امامت مولای متقیان، در حضور ۱۲۰۰۰۰ تن از اصحاب توسط رسول اکرم صلی الله علیه وآله اعلام گردید. جایگاه و ویژگی‌های مولی و فضایل آن حضرت در ۱۱۰ فراز از خطبه تاریخی پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله به‌طور شفاف بیان گردید.

طی سه روز از فرد فرد حاضران برای ولایت امیرالمؤمنین و یازده فرزندش علیهم السلام بیعت گرفته شد. در ۲۰ فراز از این خطبه پیرامون حضرت بقیة اللَّه ارواحنا فداه سخن رفت.

بررسی شرایط و ظروف هنگامه غدیر به روشنی به ما خبر می‌دهد که داستان غدیر زمینه مناسبی برای پی ریزی حکومت واحد جهانی بر اساس عدالت است، که به دست فرزند برومند مولای متقیان علیه السلام تأسیس خواهد شد.

در این نوشتار جلوه‌هایی از حادثه غدیر را در عصر موفور السرور ظهور آخرین امام نور بررسی می‌کنیم.

تجلّی آیات غدیر در عصر ظهور

یکی از آیاتی که در روز عید سعید غدیر نازل گردید، آیه زیر است: الیَومَ اَکمَلتُ لَکُم دینَکُم وَ اَتمَمتُ عَلَیکُم نِعمَتی وَ رَضیتُ لَکُمُ الاِسلامَ دیناً: «امروز دین شما را کامل کردم، و نعمت خود را برای شما به اتمام رساندم و اسلام را به عنوان دین برای شما پسندیدم».

بر اساس شماری از آیات قرآن، این آیه شریفه در عصر ظهور تحقق پیدا می‌کند، که به یک نمونه اشاره می‌کنیم: وَعَدَ اللَّهُ الَّذینَ آمَنوا مِنکُم وَ عَمِلوا الصّالِحاتِ لَیَستَخلِفَنَّهُم فِی الاَرضِ کَمَا اسْتَخلَفَ الَّذینَ مِن قَبلِهِم وَ لَیُمَکِّنَنَّ لَهُم دینَهُمُ الَّذِی ارتَضی لَهُم وَ لَیُبَدِّلَنَّهُم مِن بَعدِ خَوفِهِم اَمناً یَعبُدونَنی لا یُشرِکونَ بی شَیئاً.

خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده عمل صالح کنند، وعده داده که آنها را در روی زمین جانشین قرار دهد، همان گونه که پیشینیان را جانشین قرار داده است. آنها را از دینی که پسندیده است، متمکن نماید و ترس آنها را به امنیت مبدل کند. تا مرا بپرستند و چیزی را به من شریک قرار ندهند.

در احادیث فراوان آمده است که این آیه در مورد حضرت مهدی علیه السلام و یاران آن حضرت نازل شده است. روز غدیر خلافت امیرالمؤمنین علیه السلام اعلام شده و در این آیه خلافت حضرت صاحب الزمان علیه السلام مطرح شده است. روز غدیر اعلام شده که اسلام دین مرضیّ پروردگار است و در این آیه از وعده تمکن آن حضرت از دین مرضیّ خداوند سخن رفته است.

در آیه تبلیغ از شر دشمنان سخن رفته: وَ اللَّهُ یَعصِمُکَ مِنَ النّاسِ: «خداوند تو را از شر مردم نگه می‌دارد». در این آیه نیز از برداشته شدن خوف و هراس و تبدیل آن به امنیت سخن رفته است. از بررسی آیات غدیر و آیات ظهور به این نتیجه می‌رسیم که تجلی آیات غدیر در روزگار ظهور خواهد بود، و ایام ظهور مصداق بارز و تجلّی کامل وعده‌های پروردگار در روز غدیر می‌باشد.

تجلّی خطابه‌های غدیر در عصر ظهور

سه خطبه تاریخی برای روز غدیر خم در تاریخ ثبت شده، که هر یک دارای فرازهای مهمی است، که همه آنها در عصر ظهور تجلی خواهد نمود.

1. خطبه رسول اکرم صلی الله علیه وآله در سرزمین غدیر خم.
2. خطبه امیرالمؤمنین علیه السلام در یکی از سال‌های خلافت ظاهری آن حضرت، که روز غدیر با روز جمعه مصادف شده بود.
3. خطبه حضرت امام رضاعلیه السلام به نقل سید ابن طاووس.

در این بخش گوشه ای از جلوه‌های خطبه غدیر را در عصر ظهور بررسی می‌کنیم.

الف. جلوه‌هایی از خطبه غدیر در عصر ظهور

جالب‌ترین و جاذب‌ترین و جامع‌ترین خطبه‌های غدیر، خطبه پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله است، که آن را در سرزمین غدیر خم، در حضور بیش از ۱۲۰۰۰۰ نفر ایراد کرده، به معارف والای اسلام به تفصیل اشاره نموده است. شماری از حقایق والای طرح شده در خطبه غدیر به شرح زیر است:

1. بررسی صفات جلالی و جمالی پروردگار ۱۱۰ مورد.
2. سخن از ولایت مولای متقیان علیه السلام۵۰ مورد.
3. گفتگو از فضایل امیرالمؤمنین علیه السلام ۲۰ مورد.
4. سخن از جایگاه شیعیان ۲۵ مورد.
5. گفتگو از حلال و حرام ۲۰ مورد.
6. نام نامی و یاد گرامی امیرالمؤمنین علیه السلام ۴۰مورد.
7. سخن از جایگاه پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله ۱۰ مورد.
8. گفتگو از بیعت با امامان علیهم السلام ۱۰ مورد.
9. سخن از قرآن و تفسیر آن ۱۲ مورد.
10. گفتگو از حضرت ولی عصرعلیه السلام ۲۰ مورد.

ب. سیمای موعود در خطبه غدیر

1. آگاه باشید که پایان بخش امامان، مهدی قائم علیه السلام از ماست.
2. آگاه باشید که او بر همه ادیان پیروز می‌گردد.
3. آگاه باشید که او از ستمگران انتقام می‌گیرد.
4. آگاه باشید که او قلعه‌ها را می‌گشاید و از بین می‌برد.
5. آگاه باشید که او بر هر تیره ای از مشرکان پیروز می‌شود و آنها را هدایت می‌کند.
6. آگاه باشید که او انتقام خون همه اولیای خدا را می‌گیرد.
7. آگاه باشید که او یاور دین خداست.
8. آگاه باشید که او جرعه نوش دریای بیکران است.
9. آگاه باشید که او هر صاحب فضیلتی را با فضیلتش نشانه می‌گذارد.
10. آگاه باشید که او برگزیده خداست.
11. آگاه باشید که او وارث همه علوم و محیط به همه بینش هاست.
12. آگاه باشید که او از پروردگارش خبر می‌دهد و به آیات او هشدار می‌دهد.
13. آگاه باشید که او هدایت یافته و استوار است.
14. آگاه باشید که امور همگان به او تفویض شده است.
15. آگاه باشید که همه پیشینیان به ظهور او بشارت داده‌اند.
16. آگاه باشید که او تنها حجت بازمانده از حجج الهی است، و پس از او حجتی نیست، و هیچ حقّی جز با او و هیچ نوری جز در نزد او نیست.
17. آگاه باشید که هرگز احدی بر او چیره نمی‌شود.
18. آگاه باشید که او ولی خدا در روی زمین، داور خدا در میان مردمان و امین خدا در آشکار و نهان است.
19. هان ای مردمان! نور خدا با من، سپس با علی بن ابییطالب علیه السلام، سپس در تبار او تا قائم مهدی علیه السلام است، همان قائم که همه حقوق خدا و حقوق ما را بازمی‌ستاند.
20. من مأمور هستم که از شما بیعت بگیرم، در مورد آنچه از خداوند درباره علی امیرالمؤمنین و امامان پس از او بگیرم که مهدی قائم از آنهاست، تا روز قیامت که او داوری به حق می‌کند.

ج. سیمای امیر در خطبه غدیر

بیشترین پیام خطبه غدیر در مورد امیرالمؤمنین علیه السلام است، که پنجاه بار از ولایتشان سخن رفته، چهل بار نامشان بر زبان پیامبر صلی الله علیه وآله جاری شده، بیست مورد از فضائل بیکرانشان سخن به میان آمده است.

پیامبر رحمت صلی الله علیه وآله در نخستین پیام غدیر می‌فرمایند: سه بار جبریل امین بر من نازل شده، و از سوی خداوند جلیل فرمان آورده که من در این جایگاه بایستم و به سیاه و سفید اعلام کنم که (آقا امیرالمؤمنین) علی بن ابی طالب برادر من، وصی من، جانشین من و امام پس از من است. جایگاه او نسبت به من همانند جایگاه هارون نسبت به موسی است، جز این که پس از من پیامبری نخواهد بود. او پس از خدا و رسول خدا، ولی شماست.

دقیقاً هفتاد روز پس از ایراد این خطبه، پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله به شهادت رسید، و غاصبان فدک همه فضائل مولا را انکار کردند و حقّ او را غصب نمودند. پس از ۲۵ سال که حقّ به حقّ دار رسید، تلاش فراوان برای تضعیف حقوق آن حضرت از هر سو به عمل آمد، و جنگ‌های جمل و صفین و نهروان به وقوع پیوست؛ و آن جایگاه رفیع اعلام شده هرگز برای آن حضرت فراهم نشد. در عصر ظهور، مولای متقیان رجعت می‌کند و به مدت ۴۴۰۰۰سال بر سراسر جهان فرمانروایی می‌کند.

د. جایگاه رفیع مولا در خطبه غدیر

پیامبر عظیم الشأن صلی الله علیه وآله در فرازهایی از خطبه غدیر به جایگاه رفیع حضرت امیر علیه السلام اشاره کرده می‌فرماید: «هان ای مردمان! علی را مقدم بدارید، که خداوند او را برتری داده است».

در ادامه می‌فرماید: «هان ای مردمان! علی را مقدم بدارید، که او پس از من از هر مرد و زنی برتر است. خداوند به وسیله ما بر مردمان روزی نازل می‌کند، و مردمان به وسیله ما زنده است. هر کس این سخن مرا رد کند از رحمت خدا به دور است و مورد غضب خداست.

عقیده قطعی ما این است که مولای متقیان از همه انبیای پیشین برتر است. در این رابطه کتاب‌های مستقلی نیز تألیف شده است. ولی غاصبان فدک همه اوصاف آن حضرت را غصب کردند، و پیروان مکتب خلافت دیگران را بر آن حضرت مقدم داشتند، اما جایگاه واقعی آن حضرت در عصر ظهور بر همگان روشن خواهد شد.

ه. سپاه سفیانی در خطبه غدیر

پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در ضمن فرازی از خطبه غدیر این آیه کریمه را تلاوت فرمودند: «مَعاشِرَ النّاسِ! آمِنوا بِاللَّهِ وَ رَسولِهِ»و «النُّورَ الَّذی اُنزِلَ مَعَهُ» «مِن قَبلِ اَن نَطمِسَ وُجوهاً فَنَرُدَّها عَلی اَدبارِها»: «هان ای مردمان! به خدا و رسول خدا و نوری که همراه او نازل شده ایمان بیاورید، پیش از آنکه بر چهره‌هایی بزنیم و آنها را به پشت سرشان برگردانیم».

این آیات در مورد سپاه سفیانی و خسف سرزمین بیداء است، که از علائم حتمی است. هنگامی که سپاه سفیانی به سرزمین بیدا می‌رسند، جبریل امین با پای خود بر زمین می‌کوبد و زمین دهان باز می‌کند و همه آنها را در کام خود فرو می‌برد، به جز دو تن گزارشگر: یکی به نام بشیر و دیگری به نام نذیر، که هر دو از قبیله جهینه اند، که خداوند صورتشان را به پشت سرشان برمی‌گرداند. طبق این بیان این فراز از خطبه، مربوط به عصر ظهور و خسف سرزمین بیداء است.

و. اصحاب صحیفه در خطبه غدیر

روز عید غدیر پس از بیعت با امیرالمؤمنین علیه السلام، بشیر بن سعید و اسید بن حضیر و معاذ بن جبل با دو نفر دیگر از اصحاب سقیفه با یکدیگر به رایزنی پرداختند و قرار گذاشتند که پیش از ورود به مدینه پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله را به قتل برسانند.

این عده در طول اقامت سه روزه در صحرای غدیر خم، نُه تن دیگر را با خود هم راز کرده برای قتل پیامبر صلی الله علیه وآله پیمان بستند و صحیفه ای را امضا کردند. اسامی این۱۴ نفر که در تاریخ به «اصحاب صحیفه» شهرت یافته‌اند، در بحار الانوار آمده است. این گروه در مسیر خود به مکه بر فراز کوهی به نام «هرشی» کمین کردند، تا به هنگام عبور پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله شتر آن حضرت را رم دهند. چون به پرتگاه رسیدند، یک لحظه برق زد و چهره توطئه گران مشاهده گردید و پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله آنها را با نامشان فرا خواندند.جالب توجه است که پیش از وقوع این حادثه، پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در خطبه غدیر آنها را به عنوان «اصحاب صحیفه» یاد کردند.

ز. نور فراگیر

در خطبه غدیر از نور فراگیر رسول خدا صلی الله علیه وآله، امیرالمؤمنین علیه السلام، سایر امامان علیهم السلام، و سرانجام جان جانان حضرت صاحب الزمان علیه السلام سخن رفته است.

• امیرالمؤمنین علیه السلام در تفسیر آیه یَهْدِی اللَّهُ لِنورِهِ مَن یَشاءُ : «خداوند هر کس را بخواهد به نور خود هدایت می‌کند»، فرمود: "منظور از آن نور مهدی قائم علیه السلام است».

• حضرت امام کاظم علیه السلام در تفسیر آیه وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ : «خداوند، نور خود را به اتمام خواهد رسانید»، فرمود: «خداوند با ولایت قائم علیه السلام نور خود را به اتمام می‌رساند».

• حضرت امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه وَ اَشرَقَتِ الاَرضُ بِنورِ رَبِّها : «زمین با نور صاحبش منوّر گردید»، فرمود: «چون قائم ما قیام کند زمین با نور صاحبش منور می‌گردد. مردم از نور خورشید بی‌نیاز می‌شوند و تاریکی از بین می‌رود».

جالب توجه است که این مضمون در کتب عهدین نیز آمده است: «دیگر شب نخواهد بود و احتیاج به چراغ و نور آفتاب نخواهد بود، زیرا خداوند برایشان روشنایی می‌بخشد».

ح. میراث پیامبر صلی الله علیه وآله

پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله در ادامه می‌فرماید: «مَعاشِرَ النّاسِ اِنّی اَدَعُها اِمامَةً وَ وِراثَةً فی عَقِبی اِلی یَومِ القِیامَةِ»: «هان ای مردمان! ما آن پیمان را به عنوان امامت و وراثت در فرزندان خود تا روز رستاخیز ودیعه می‌نهیم.»

خداوند منّان در این رابطه می‌فرماید: «وَ جَعَلَها کَلِمَةً باقِیَةً فی عَقِبِهِ»: «خداوند آن را کلمه پایدار در نسل او قرار داد»، یعنی: خداوند امامت را عهدی پایدار در نسل حضرت ابراهیم علیه السلام قرار داد. سُدی می‌گوید: «منظور از نسل حضرت ابراهیم علیه السلام آل محمدعلیهم السلام است». امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه فوق فرمود: «امامت تا روز قیامت در نسل حضرت ابراهیم علیه السلام قرار دارد»

ط. ضرورت اطلاع‌رسانی

رسول اکرم صلی الله علیه وآله در مورد لزوم تبلیغ خطبه غدیر خطاب به حاضران فرمود: «فَلیُبَلِّغِ الحاضِرُ الغائِبَ وَ الوالِدُ الوَلَدَ اِلی یَومِ القِیامَةِ»: «حاضران به غایبان خبر دهند و هر پدری تا روز قیامت به فرزند خود تبلیغ نماید».

بسیار جالب توجه است که مخاطب پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله فقط حاضران نبودند و فقط نسل موجود نبود، بلکه این اطلاع‌رسانی تا روز قیامت و به‌طور طبیعی تا عصر ظهور ادامه دارد. افراد ناآگاه خیال می‌کنند مسئله امامت یک موضوع تاریخی است و در زمان ما نیازی به بازگو کردن ندارد، در حالی که رسول عالمیان به همه جهانیان امر فرموده که هر نسلی آن را به نسل بعدی ابلاغ نماید.

ی. بیعت با خدا

پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله سه روز تمام حاضران را در سرزمین غدیر خم نگه داشت، تا همگان با امیرالمؤمنین علیه السلام بیعت کنند. در ضمن برای دیگر امامان نیز بیعت گرفتند. با شکوه‌ترین بیعت جهانِ آفرینش نیز به هنگام ظهور حضرت بقیة اللَّه ارواحنا فداه واقع خواهد شد.

«نخستین کسی که با آن حضرت بیعت می‌کند جبرئیل امین است». «آنگاه یاران حضرت بین رکن و مقام با آن حضرت بیعت می‌کنند».

ک. امام هدایتگر

رسول اکرم صلی الله علیه وآله در این خطبه از امیرالمؤمنین صلی الله علیه وآله به عنوان «تقی» و «نقی» و «هادی» و «مهدی» یاد کرده است.همه این صفات از القاب حضرت بقیة اللَّه علیه السلام است، به ویژه لقب «مهدی» که برای آن حضرت عَلَم بالغلبه شده است.

جلوه‌هایی از خطبه امیر علیه السلام در عصر ظهور

پس از خطبه پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله خطبه امیرِ بیان، پیشوای پارسایان، امیرالمؤمنین علیه السلام است، که در ایام خلافت ظاهری آن حضرت روز غدیر با روز جمعه مصادف شد. خطبه بسیار باشکوهی ایراد فرمود، که فرازهایی از آن نقل می‌شود:

الف. سیمای غدیر در سخنان حضرت امیر علیه السلام

1. امروز روزی بلند جایگاه است.
2. گشایش در آن پدید آمد.
3. مقام شایستگان بالا رفت.
4. امروز براهین الهی آشکار گردید.
5. امروز روز آشکار شدن حق و پرده برداری از جایگاه امامت است.
6. امروز روز اکمال دین است.
7. امروز روز عهد و پیمان است.
8. امروز روز گواهی و گواه گرفتن است.
9. امروز روز آشکار شدن پیمان‌های مستور در زیر پرده‌های کفر و نفاق است.
10. امروز روز بیان حقایق ایمان است.
11. امروز روز راندن شیطان است.
12. امروز روز اقامه برهان است.
13. امروز روز جدایی حق و باطل است.
14. امروز روز بلند جایگاهی است که در آن مخاصمه می‌کردید.
15. امروز روز نبأ عظیمی است که از آن روی برمی‌تافتید.
16. امروز روز ارشاد و هدایت است.
17. امروز روز آزمایش بندگان است.
18. امروز روز راهنمایی رهپویان است.
19. امروز روز آشکار شدن اسرار درون و رازهای اشرار دون است.
20. امروز روز نص صریح بر شایستگان و اولیای خاص خداست.
21. امروز روز امنیت کامل است.
22. امروز روز اظهار سرّ مکنون است.
23. امروز روز آشکار شدن اسرار نهان و آزمایش دل‌هاست.

بر اهل تحقیق پوشیده نیست که همه این ویژگی‌ها در عصر ظهور تجلّی کامل پیدا می‌کند، به ویژه فرازهای دوم: «فیهِ وَقَعَ الفَرَج»: «فرج و گشایش جهان آفرینش در عصر ظهور است.» ششم: «یَومُ کَمالِ الدّین» که در عصر ظهور تمکّن کامل برای پیاده شدن تعالیم دینی و معارف اسلامی فراهم خواهد شد. دهم: «یَومُ البَیانِ عَن حَقائِقِ الایمانِ» که بدون ترس و واهمه حقایق ایمانی در عرصه جهانی بیان خواهد شد. یازدهم: «یَومُ دَحرِ الشَّیطانِ»که در عصر ظهور مدت مهلت ابلیس به سر می‌رسد و مولای متقیان امیرالمؤمنین علیه السلام در یکی از رجعت‌های خود با وی نبرد می‌کند.

مؤمنان شیطان را سنگسار می‌کنند؛ و پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله او را به هلاکت می‌رساند. البته به روایتی حضرت ولی عصر ارواحنا فداه او را گردن می‌زند. و به نقلی پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله او را سر می‌برد. علی بن ابراهیم،

ب. رهبران گمراه در خطبه امیر علیه السلام

امیر بیان در فرازی از خطبه غدیر به رهبران ضالّ و مُضلّ اشاره نموده، آیه کریمه را تلاوت فرمودند: «از پیروی گمراهان بر حذر باشید که قرآن کریم آنها را نکوهش کرده فرموده است: «ما از سرکرده‌های خود پیروی کردیم، پس ما را گمراه ساختند. بار خدایا! عذاب آنها را دو چندان فرما و آنها را به لعن و غضب شدید خود گرفتار کن»».

به هنگام ظهور، جایگاه سرکرده‌های گمراه معلوم می‌شود، و پیروان گمراهشان از آنها بیزاری می‌جویند. و آن هنگامی است که حضرت ولی عصر علیه السلام پیکر دو بت بزرگ قریش را از دل خاک بیرون آورده، با همان هیزمی که روز تهاجم به خانه وحی آورده بودند، که حضرت علی و حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین علیهم السلام را به آتش بکشند، طعمه حریق می‌سازد.

ج. روز امن و امان

مولای متقیان علیه السلام در فرازی از خطبه غدیر در مورد روز غدیر فرمود: «هذا یوم الامن و الامان»: «امروز روز امن و امان است».

همان گونه که خداوند منان شهر مکه را بلد امن قرار داده، ولی رسول عالمیان در آن شهر امنیت نداشت، روز غدیر را نیز روز امن و امان قرار داده، ولی صاحب غدیر در آن روز امنیت نداشت. در همان روز اصحاب صحیفه گرد آمدند و پیمان بستند و در روز سقیفه پیمان خود را به اجرا نهادند، و این امنیت در سطح جهانی برای همه انسان‌ها، حتی برای همه جانداران در عصر ظهور تحقق پیدا می‌کند.

در احادیث آمده است: «در عصر ظهور ظلم و ستم رخت بر می‌بندد، و راه‌ها امن می‌شود و کسی به کسی ستم نمی‌کند».

در کتب عهدین از آشتی کردن درندگان و همزیستی گرگ و برّه، پلنگ با بزغاله و شیر با گوساله سخن رفته است.

جلوه‌هایی از خطبه امام رضا علیه السلام در عصر ظهور

سومین خطبه ای که در مورد غدیر خم به دست ما رسیده، خطبه بسیار پربار حضرت امام رضا علیه السلام است، که نکات برجسته ای از ویژگی‌های غدیر خم را برای ما بیان فرموده‌اند. فرازهایی از این خطبه در عصر ظهور تجلّی می‌کند، که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

الف. به خاک مالیده شدن بینی شیطان

در فرازی از این خطبه آمده است: «وَ اِنَّهُ لَیَومُ الکَمالِ و یَومُ مُرغِمَة الشیطانِ»: «آن روز، روز کمال دین و به خاک مالیدن شدن بینی شیطان است».

بی گمان مصداق روشنِ این معنی در عصر ظهور اتفاق می‌افتد، که دوران مهلت ابلیس به سر می‌آید، و دیگر احدی از او پیروی نمی‌کند. معارف حقّه به همه می‌رسد، و همگان با توحید کلمه به سوی کلمه توحید روی می‌آورند. اسلام بر همه ادیان پیروز می‌شود و همگان از عبادت خالص متمکن می‌شوند.

ب. روز رهایی از غم و اندوه

امام رضا علیه السلام در فرازی از خطبه غدیریه می‌فرماید: «و هو یَومُ تَنفیسِ الکَرب»: «غدیر روز رها شدن از غم و اندوه است». بی گمان تا رژیم‌های فاسد در روی زمین هستند غم و اندوه بر جاست. تنها هنگامی غم و اندوه از سرتاسر جهان زدوده می‌شود، که رهایی‌بخش جهان ظهور نماید.

بود آن روز بر ما عید مطلق

که به جنبش در آید پرچم حقّ

جالب توجه است که در برخی از احادیث از روز ظهور به عنوان «روز رهایی» و «یوم الخلاص» تعبیر شده است. جالب تر اینکه در انجیل نیز همان تعبیر در مورد «روز ظهور» آمده است.

ج. روز نشر دانش

در فراز دیگری از این خطبه آمده است: «و یوم نشر العلم»: «آن روز، روز نشر علم است».

علم و دانشی که قرار است در اختیار انسان‌ها قرار بگیرد، به تعبیر احادیث ۲۷ حرف است. مجموع علومی که توسط انبیاء به انسان‌ها تعلیم شده، و دانشمندان در طول تاریخ با تلاش و تجربه آن را توسعه داده و خواهند داد، دو حرف است، و ۲۵ حرف دیگر آن را حضرت بقیة اللَّه ارواحنا فداه می‌آورد.یعنی دوازده و نیم برابر دانش موجود!!

اصلاً برای ما قابل تصور نیست که چهره دنیا پس از افزوده شدن ۱۲/۵ درصد برابر حجم موجود دانش چگونه خواهد بود؟!

امام کاظم علیه السلام فرمود: «پسرم! عقل‌های شما از درک آن ناموفق است و مغزهای شما قدرت ادراک آن را ندارد، بلی، اگر آن روز را درک کنید خواهید فهمید».

د. روز بشارت

در فراز دیگری از این خطبه در مورد روز غدیر «روز بشارت» تعبیر شده است. رسول گرامی اسلام علیه السلام در خطبه غدیر پیرامون حضرت مهدی علیه السلام می‌فرماید: «اَلا اِنَّهُ قَد بُشِّرَ بِهِ مَن سَلَفَ بَینَ یَدَیهِ»: «آگاه باشید که همه پیشینیان از قرن‌ها پیش به او بشارت داده‌اند».

جالب تر اینکه در حدیث آمده است: «به هنگام ظهور مردگان در قبرها به دیدن یکدیگر می‌روند. به یکدیگر بشارت می‌دهند که حضرت ولی عصر علیه السلام ظهور کرده است».

بر این اساس روشن‌ترین مصداق روز بشارت، روز ظهور موفور السرور آن حضرت است، که خطبه غدیر نیز حاوی چندین بشارت در مورد آن روز است.

ه. روز خرسندی

در فرازی از خطبه امام رضا علیه السلام از روز غدیر به روز خرسندی و خشنودی تعبیر شده است: «و یوم الرضا»: «روز رضایتمندی». روز غدیر روز رضایتمندی خدا و رسول خدا صلی الله علیه وآله و مؤمنان بود، اما روز ظهور روز خرسندی و خشنودی همگان است، چنان‌که در حدیث شریف آمده است: «اهل زمین و آسمان، حتی پرندگان هوا از خلافت او خشنود می‌شوند» و در حدیث دیگری فرمود: «زمین را پر از عدل و داد کند، همان گونه که پر از جور و ستم شده است. ساکنان آسمان و زمین از او خشنود شوند. مال را به‌طور مساوی تقسیم می‌کند و دل‌های امّت محمد صلی الله علیه وآله را آکنده از بی‌نیازی می‌کند.

جلوه‌هایی از رخدادهای غدیر در عصر ظهور

مؤاخات

یکی از رخدادهای مهم روز غدیر مؤاخات و برادری میان امّت است. قرآن کریم مؤمنان را برادر یکدیگر خوانده و فرموده: اِنَّمَا المُؤمِنونَ اِخوَةٌ: «به راستی مؤمنان برادر یکدیگرند».

رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله وسلم چندین بار در میان مسلمانان به ایجاد عقد اخوت اقدام نموده، که از آن جمله است:

1. در مکه معظمه در میان اصحاب و مسلمانان اولیه.
2. در مدینه منوره در میان مهاجران و انصار.
3. در مدینه منوره در میان خواص اصحاب.
4. در سرزمین غدیر خم در میان امت اسلامی.

در همه این موارد هر فردی را با فردی متناسب با او برادر نموده، مثلاً ابوبکر را با عمر، سلمان را با ابوذر، زبیر را با کعب بن مالک، حمزه را با زید، ابوطلحه را با ابوعبیده، عوف بن مالک را با صعب بن جثامه و عبدالرحمن بن عوف را با سعد بن ربیع. ولی هرگز امیرالمؤمنین علیه السلام را با احدی از اصحاب برادر نکرده، بلکه خطاب به او فرموده: «اَنتَ اَخی وَ صاحِبی»: «تو برادر و یار و یاور من هستی».

الف. منابع حدیث مؤاخات

همه محدثان، مورخان، سیره نویسان و تراجم نگاران، حدیث مؤاخات را نقل کرده‌اند، که از آن جمله است:

1. ابن ابی شیبة، متوفای ۲۳۵ ق.
2. احمد حنبل، متوفای ۲۴۱ ق.
3. ابن عبدالبر، متوفای ۴۲۶ ق.
4. ابن مغازلی، متوفای ۴۸۳ ق.
5. اخطب خوارزم، متوفای ۵۶۸ ق.
6. ابن بطریق، متوفای ۶۰۰ ق.
7. تلمسانی، متوفای بعد از ۶۴۵ ق.
8. سبط ابن جوزی، متوفای ۶۵۴ ق.
9. گنجی شافعی، متوفای ۶۵۸ ق.
10. محبّ الدین طبری، متوفای ۶۹۴ ق.

محدّث بحرانی تصریح فرموده که حدیث مؤاخات بین علمای تشیّع و تسنّن متواتر است.

محدث قمی به هنگام شمارش حوادث روز غدیر می‌نویسد: رسول اکرم صلی الله علیه وآله در روز غدیر بین اصحاب خود عقد اُخُوّت بست.

ب. اوج اخوّت و برادری

دقیقاً هفتاد روز پس از عید غدیر، به دنبال شهادت رسول اکرم صلی الله علیه وآله مهاجران و انصار در سقیفه گرد آمده، برای کسب قدرت اخوّت و برادری را به بوته فراموشی سپردند و با شعار «مِنّا امیرٌ و مِنکُم امیرٌ» به جنگ و ستیز برخاستند. ولی تجلّی این اخوّت و برادری در عصر ظهور خواهد بود، چنان‌که در احادیث واصله از پیشوایان معصوم علیهم السلام بر آن تأکید شده است. زید زرّاد از اصحاب امام صادق علیه السلام به محضر آن حضرت عرضه داشت: می‌ترسم که ما مؤمن نباشیم! فرمود: برای چه؟! گفت: برای اینکه در میان ما کسی پیدا نمی‌شود که برادر ایمانی اش در نزد او از درهم و دینار عزیزتر باشد، بلکه در میان ما درهم و دینار گرامی تر است از برادر ایمانی که ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام بین ما و او اخوت و برادری ایجاد کرده است.

فرمود: «نه شما مؤمن هستید، لکن ایمان شما به حدّ کمال نمی‌رسد جز هنگامی که قائم ما خروج کند. در آن هنگام خداوند عقل‌های شما را کامل می‌کند و مؤمن کامل می‌شوید».

در پایان، به هنگام شمارش ویژگی‌های مؤمنان در عصر ظهور می‌فرماید: «و المُواسات لِلاِخوان فی حال الیُسر و العُسر»: «مواسات با برادران ایمانی در حالت توانمندی و تنگدستی» بر اساس این روایت و دیگر احادیث واصله از پیشوایان معصوم علیهم السلام آن اخوّت و برادری که رسول گرامی اسلام در روز عید سعید غدیر در میان امّت اسلامی ایجاد نمود، در عصر موفور السرور ظهورِ آن امام نور تحقق پیدا خواهد کرد و آن ایثار و مواسات و آن مؤاخات مورد نظر رسول عالمیان آن روز تجلی خواهد کرد.

دیگر رخدادها

۱. آیه شریفه بَلِّغ ما اُنزِلَ اِلَیکَ مِن رَبِّکَروز غدیر نازل شد و در عصر ظهور در سطح جهانی تبلیغ می‌شود.

۲. آیه شریفه الیَومَ یَئِسَ الَّذینَ کَفَروا مِن دینِکُمروز غدیر نازل شد و در عصر ظهور تحقق پیدا می‌کند.

۳. روز غدیر از همه حاضران برای ولایت مولی بیعت گرفته شد و در عصر ظهور همگان در برابرش خاضع می‌شوند.

۴. امیر بیان علیه السلام در خطبه غدیر ۲۸ ویژگی برای روز غدیر بیان فرمود که در عصر ظهور تجلی پیدا می‌کند.

۵. امام هشتم علیه السلام در خطبه غدیریه اش ۴۰ ویژگی برای روز غدیر بیان کرد که در عصر ظهور تحقق می‌یابد.