آمار کتاب های غدیر

از دانشنامه غدیر

آمار کتاب های غدیر[۱]

با در دست داشتن تعداد زياد و اطلاعات وسيع از كتاب ‏هاى تأليف شده درباره غدير -  كه در كتاب «غدير در آئينه كتاب» جمع‏ آورى شده -  مى‏ توان آمارهاى سودمند و متعددى در مورد آن ها تهيه كرد.

اين آمارها در محاسبات مذهبى نسبت به مكان‏ ها و زمان ‏ها و ملت‏ ها بسيار مؤثر است، و بيانگر عظمت كارهاى انجام شده در موضوع غدير خواهد بود.

در اينجا فقط به پنج جهت در مورد كتب غدير اشاره مى‏ شود: كتاب‏ هاى چاپى و خطى و محل چاپ يا نگهدارى كتب خطى، مؤلفين، زبان‏ هاى مختلف، موضوعات، گرايش‏ هاى تحقيقى[۲]:

آمار کتب چاپی و خطی

كتب چاپى غدير ۸۸۶ كتاب است. با توجه به چاپ بعضى كتاب ‏ها در چند شهر و يا چند كشور، آمار محل چاپ كتاب‏ هاى غدير۹۲۶ مورد به اين تفصيل است:

ايران: ۷۲۰ كتاب، شهرهاى: تهران: ۲۲۸ كتاب، قم: ۲۹۷ كتاب، اصفهان: ۲۰ كتاب، تبريز: ۹ كتاب، كرمانشاه: ۱ كتاب، مشهد: ۵۳ كتاب، كاشان: ۲ كتاب، يزد: ۱ كتاب، شيراز: ۳ كتاب، اهواز: ۱ كتاب، سارى: ۳ كتاب، جهرم: ۲ كتاب، بوشهر: ۱ كتاب، مسجد سليمان: ۱ كتاب، زنجان: ۱ كتاب، خرم‏ آباد: ۱ كتاب، كيش: ۱ كتاب، و ۹۵ كتاب كه شهر آن ها مشخص نيست.

هند: ۵۰ كتاب، شهرهاى: دهلى: ۱۰ كتاب، لكنهو: ۱۸ كتاب، كلكته: ۲ كتاب، بنارس: ۱ كتاب، عليگره: ۲ كتاب، محمودآباد: ۱ كتاب، بمبئى: ۶ كتاب، بيهار: ۱ كتاب، گجرات: ۱ كتاب، حيدرآباد: ۱ كتاب، جلال پور: ۱ كتاب، كشمير: ۲ كتاب، و ۳ كتاب كه شهر آنها مشخص نيست.

پاكستان: ۲۷ كتاب، شهرهاى: لاهور: ۱۷ كتاب، كراچى: ۷كتاب، پيشاور: ۱ كتاب، سيالكوت: ۱ كتاب، راولپندى: ۱ كتاب.

عراق: ۲۵كتاب، شهرهاى: نجف: ۱۸ كتاب، كربلا: ۲ كتاب، عماره: ۱ كتاب، بغداد: ۴ كتاب.

لبنان: ۴۷ كتاب: شهرهاى: بيروت: ۴۳ كتاب، صيدا: ۲ كتاب، صور: ۱ كتاب، و ۱كتاب كه شهر آن مشخص نيست.

سوريه: ۳ كتاب، شهر: دمشق ۲ كتاب، و ۱ كتاب ديگر كه نام شهر آن مشخص نيست.

بحرين: ۱ كتاب.

تركيه: ۱ كتاب، شهر آدانا.

آذربايجان (شوروى سابق) : ۱ كتاب.

بنگلادش: ۲كتاب، شهر داكا: ۱ كتاب، و ۱ كتاب ديگر كه نام شهر آن مشخص نيست.

تانز انيا: ۵ كتاب: شهرهاى: دارالسلام: ۲كتاب، دودوما: ۳ كتاب.

انگلستان: ۳كتاب: شهر لندن.

مصر: ۳ كتاب: شهر قاهره.

نروژ: ۱ كتاب، كه نام شهر آن مشخص نيست.

كويت: ۵ كتاب.

گرجستان: ۲ كتاب: شهر تفليس: ۱ كتاب، و ۱ كتاب ديگر كه نام شهر آن مشخص نيست.

اندونزى:: ۱ كتاب: شهر جاكارتا.

سريلانكا: ۲ كتاب، كه نام شهر آن مشخص نيست.

آمريكا: ۱كتاب، شهر واشنگتن.

عربستان: ۳ كتاب: شهر قطيف: ۱ كتاب، رياض: ۱ كتاب، و ۱ كتاب كه نام شهر آن مشخص نيست.

همچنين در ۳۳ كتاب چاپى، محل نشر و يا چاپ آنها مشخص نيست.

كتاب‏ هايى كه چاپ نشده باشند خطى تلقى شده‏ اند، اگر چه به عنوان دستنويس نزد مؤلف باشد، كه مجموعاً۲۴۴ كتاب خطى است. كتاب‏ هاى خطى اين مجموعه به حسب محل نگهدارى ۴۶ كتاب است، زيرا بعضى كتاب ‏ها چندين نسخه دارند و نيز بعضى كتاب‏ ها خطى به چاپ رسيده و تعدادى از كتب مفقود است.

اين تعداد كتاب به جز دست‏نويس مؤلفان كه ۱۴۷ كتاب است و ۵۱ كتاب كه محل نگهدارى آنها مشخص نيست و يا امروزه مفقود است، بدين شرح در مراكز زير نگهدارى مى‏ شود:

ايران

كتابخانه دانشگاه تهران، ۴ كتاب.

كتابخانه گوهرشاد (مشهد) ، ۱ كتاب.

كتابخانه شاهچراغ‏ عليه السلام (شيراز) ، ۲ كتاب.

كتابخانه آستان قدس رضوى، ۴ كتاب.

كتابخانه مجلس شورى (تهران) ، ۱ كتاب.

كتابخانه آقاى مرعشى نجفى (قم) ، ۸ كتاب.

كتابخانه آقاى گلپايگانى (قم) ، ۲ كتاب.

كتابخانه وزيرى (يزد) ، ۱ كتاب.

كتابخانه سيد محمدعلى روضاتى (اصفهان) ، ۲ كتاب.

كتابخانه مدرسه سپهسالار (تهران) ، ۱ كتاب.

كتابخانه دانشكده الهيات تهران، ۱ كتاب.

كتابخانه نوربخش (تهران) ، ۱ كتاب.

كتابخانه مجلس سابق، ۱ كتاب.

كتابخانه ملى ايران (تهران) ، ۱ كتاب.

كتابخانه جلال‏ الدين ارموى (تهران) ، ۱ كتاب.

كتابخانه شيخ على خيابانى، ۱ كتاب.

كتابخانه مركزى و اسناد، ۱ كتاب.

مكتبة الإمام الرضاعليه السلام، ۱ كتاب.

سوريه

كتابخانه ظاهريّه (دمشق) ، ۱ كتاب.

يمن

المكتبة العربية فى الجامع الكبير (صنعاء) ، ۱ كتاب.

هند

كتابخانه فيضى (بمبئى) ، ۱ كتاب.

كتابخانه خدابخش (پتنه) ، ۱ كتاب.

كتابخانه شيخ عبدالقيوم (بمبئى) ، ۱ كتاب.

پاكستان

كتابخانه الجمعية الإسماعيلية (كراچى) ، ۱ كتاب.

آلمان

كتابخانه سلطنتى برلين، ۳ كتاب.

انگلستان

انستيتو اسماعيليه (لندن) ، ۱ كتاب.

عراق

كتابخانه سيد حسن صدر (كاظمين) ، ۱ كتاب.

كتابخانه حاج آقا بزرگ تهرانى(نجف) ، ۱ كتاب.

آمار زبان‏ هاى مختلف

تأليفات مستقل درباره غدير تا كنون به۲۰ زبان دنيا به دست آمده است. اكثريت كتاب‏ هاى اين مجموعه به زبان‏ هاى فارسى، عربى و اردو هستند و اين دقيقاً به علت گسترش مذهب تشيع در اهل اين زبان‏ هاست. اكثر كتاب‏ هايى كه به غير اين سه زبان هستند ترجمه از فارسى يا عربى و يا اردو است.

مخاطبين خاص اين كتاب ‏ها يا مسلمانانى هستند كه به يكى از اين زبان‏ ها سخن مى ‏گويند، و يا از اديان و ملل غير مسلمانند كه چنين كتاب‏ هايى به عنوان هدايت و راهنمايى آنان تأليف شده است. به همين جهت در آنها رعايت اختصار و پرداختن به مسائل كلى مشهود است.

تعداد كتاب‏ها در هر زبانى چنين است:

  1. فارسی: ۶۶۳ کتاب.
  2. عربی: ۲۵۹ کتاب.
  3. اردو: ۱۰۴ کتاب.
  4. انگلیسی: ۲۵ کتاب.
  5. ترکی آذری: ۶ کتاب.
  6. ترکی استانبولی: ۳ کتاب.
  7. بنگالی: ۴ کتاب.
  8. نروژی: ۱ کتاب.
  9. سواحلی: ۲ کتاب.
  10. آلمانی: ۱ کتاب.
  11. روسی: ۳ کتاب.
  12. اسپانیایی: ۱ کتاب.
  13. فرانسوی: ۳ کتاب.
  14. ایتالیایی: ۱ کتاب.
  15. تایلندی: ۲ کتاب.
  16. تاجیکی: ۱ کتاب.
  17. مالایو: ۳ کتاب.
  18. کردی: ۱ کتاب.
  19. گرجستانی: ۱ کتاب.
  20. تامیلی: ۳ کتاب.

يادآورى مى ‏شود فهرستى از مقالاتى كه مستقلاً در موضوع غدير تدوين شده و در نشريات و مجموعه هاى علمى به چاپ رسيده، طى ليستى نگهدارى مى‏ شوند؛ كه بسيار ارزشمند و قابل استفاده است.

معرفى اين مقالات فرصت و كتابى ديگر مى‏ طلبد و محققين مى‏ توانند براى اطلاع بيشتر به مؤلف اين نگاشته و يا مركز اطلاع‏ رسانى پارسا در قم مراجعه كنند.

در اينجا فقط آمارى از اين مقالات ارائه مى‏ شود.

اين مقالات ۱۵۰ مقاله در دو گروه است:

  • مقالاتى كه در نشريات به چاپ رسيده: بيش از  ۱۲۰ مقاله.
  • مقالاتى كه در مجموعه‏ هاى علمى به چاپ رسيده: بيش از ۳۰ مقاله.

همچنين تعدادى بروشور و كتاب‏ كارت در مورد غدير تدوين و به چاپ رسيده و هر ساله به مناسبت عيد غدير منتشر شده است.

آمار موضوعات کتاب ها

غدير در ظاهر يک عنوان و يك موضوع به نظر مى‏ رسد، ولى در مراجعه به كتاب‏ هاى غديرى مى بينيم دانشمندان و دلسوزان شمع ولايت موضوع‏ هاى مختلفى از اين گلواژه تشيع انتخاب نموده ‏اند؛ و گاه در يک موضوع از موضوعات غدير كتاب‏ هاى متعدد و به شكل‏ هاى متفاوت تأليف نموده ‏اند.

در اينجا آمارى از موضوعاتى كه مؤلفين غدير درباره آن تأليف كرده ‏اند و يا هر موضوعى كه مى ‏توان از غدير استفاده نمود -حتى اگر در آن موضوع كتاب نوشته نشده باشد-  تقديم مى‏ شود:

خطبه پيامبر صلى الله عليه وآله در غدير:

در مورد خطبه تحقيقاتى از قبيل ترجمه خطبه، شرح و تفسير خطبه، شاهد آوردن براى فرازهاى خطبه از آيات و روايات، بررسى مدارک و مصادر و نسخه‏ هاى خطبه انجام شده است.

خطبه اميرالمؤمنين ‏عليه السلام در روز غدير:

خطبه ‏اى كه اميرالمؤمنين ‏عليه السلام در روز غدير در زمان خلافت ظاهرى خود بيان فرموده كه موضوع ديگرى در غدير است.

عيد غدير و اعمال آن:

اين موضوع در دو بخش ارائه شده است:

الف) جوانب روز عيد غدير از قبيل اهميت روز غدير و وقايعى كه در امم گذشته در اين روز اتفاق افتاده است و تطابق غدير با نوروز و ... .

ب) اعمال روز غدير از قبيل روزه و عقد اخوت و زيارت و ساير مستحبات اين روز.

خلافت و امامت:

از آنجا كه غدير مظهر خلافت و امامت است، اين دو موضوع در كتاب‏ هاى غدير بسيار به چشم مى‏ خورند؛ حتى امامت دوازده امام‏ عليهم السلام و به خصوص امام‏ زمان عجل اللَّه فرجه كه در خطبه غدير بارها اشاره به آن حضرت شده است.

آيات غدير:

تحقيق ديگر در مورد غدير آياتى است كه در غدير و يا در رابطه با غدير نازل گرديده كه عمده آنها سه آيه است: «يا أيها الرسول بلِّغ...» ، «اليوم أكلمت لكم دينكم...» ، «سأل سائل بعذاب واقع...».

واقعه غدير و حجةالوداع:

از موضوعات مربوط به غدير تحقيق در واقعه آن است كه در چند جنبه مى‏ تواند باشد:

الف) ابتداى حركت پيامبرصلى الله عليه وآله براى سفر حجةالوداع و سپس مراسم حج.

ب) منتهى شدن آن به واقعه غدير كه در راه بازگشت از اين سفر در كنار غدير خم ‏رخ داد و فرمان توقف توسط پيامبرصلى الله عليه وآله صادر گرديد.

ج) خطبه و مراسم پس از خطبه از بيعت مردان و زنان و سلام به اميرالمؤمنين‏ عليه السلام كه تا سه روز به طول انجاميد.

د) منافقين در غدير، كه شامل ماجراى سنگ آسمانى و كلمات منافقين در غدير و نيز نقشه‏ هاى آنان پس از واقعه غدير و نيز جريان عقبه و صحيفه معلونه دوم است.

هـ) مكان غدير كه بحث در مكان و محل واقع شدن واقعه غدير و تحقيق در تعيين موقعيت جغرافيايى آن در آن زمان و اين زمان است.

شعر غدير:

در مورد غدير شعرهاى بسيارى توسط شاعران عرب و فارس يا اردو زبان از شيعه و يا مذاهب ديگر سروده شده است.

اين اشعار -  كه در اصطلاح «غديريه» ناميده مى‏ شوند -  بسيار مورد توجه بوده و كتاب‏ هاى مستقلى براى جمع ‏آورى اين اشعار در هر زبانى تأليف شده است.

حديث غدير:

در موضوع غدير كلام پيامبرصلى الله عليه وآله كه فرمود: «من كنت مولاه فهذا على مولاه» به طور خاص موضوع بحث و تحقيق قرار گرفته است كه به عبارات مختلف و در موارد متعدد بيان شده و عمده آن غدير است. بحث در حديث غدير در چند قسمت است:

الف) جمع‏ آورى اسناد و طرق حديث غدير از صحابه و تابعين كه از صحابه نقل نموده‏ اند و... .

ب) بحث در دلالت حديث غدير بر امامت و خلافت اميرالمؤمنين ‏عليه السلام.

ج) جمع‏آورى عبارات مختلف حديث غدير.

د) جمع‏ آورى ناقلين حديث غدير در كتاب‏ هايشان از شيعه و غيرشيعه.

چهل حديث غدير:

جمع ‏آورى چهل حديث از قديم يكى از روش‏ هاى تأليفى علما بوده و در موضوعات مختلف چهل حديث تأليف گرديده است. از جمله در مورد غدير چهل حديث در مورد يک يا چند جنبه از غدير جمع ‏آورى و اكثراً به زبان‏ هاى ديگر ترجمه شده است.

هفته غدير:

بحث در رخدادهاى هفته غدير كه به غير از خود غدير چند واقعه است:

الف) خاتم‏ بخشى اميرالمؤمنين‏ عليه السلام و نزول آيه «إنما وليكم اللَّه ...».

ب) ازدواج اميرالمؤمنين‏ عليه السلام با حضرت زهراعليها السلام.

ج) خطبه خلافت كه اميرالمؤمنين ‏عليه السلام در روز اول خلافت ظاهرى خود كه مصادف با غدير بود ايراد فرمودند.

د) حديث بساط كه ماجرايى معروف است.

هـ) پيمان برادرى بين مهاجرين و انصار كه پيامبرصلى الله عليه وآله هم خود را با اميرالمؤمنين ‏عليه السلام برادر نمود.

و) ماجراى مباهله پيامبرصلى الله عليه وآله همراه با اهل‏ بيت‏ عليهم السلام با نصاراى نجران.

ز) ماجراى روزه و صدقه‏ دادن پيامبرصلى الله عليه وآله و اهل‏بيت‏ عليهم السلام و نزول سوره «هل‏ أتى».

احتجاج به غدير:

از جمله موضوعات بسيار مهم و ارزشمند در مورد غدير احتجاجات معصومين‏ عليهم السلام به حديث غدير است. احتجاجاتى از اميرالمؤمنين و حضرت زهرا و ساير ائمه‏ عليهم السلام و احتجاج‏هاى بعضى امامزادگان و نيز اصحاب ائمه‏ عليهم السلام و علماى شيعه و ديگر افراد در طول تاريخ كه با استناد به غدير انجام شده، موضوع اين تحقيقات است.

رد شبهات:

از جمله امور تحقيقى در مورد غدير رد شبهاتى است كه دشمنان تشيع و علماى عامه در مسئله غدير و به خصوص حديث غدير ايراد نموده‏ اند؛ شبهاتى كه امثال فخر رازى و دهلوى در مورد معناى حديث غدير و مفاد كلمه «مولى» و ساير موارد القاء نموده‏ اند.

در اين باره كتاب‏ هايى از سوى مخالفين تأليف شده و علماى شيعه امثال سيد مرتضى و ديگران كتاب‏ هايى در رد كلام مخالفين تأليف نموده‏ اند.

كتابشناسى غدير:

از ديگر ابعاد تأليفى و فرهنگ مكتوب غدير موضوع كتابشناسى است كه به دو صورت متصور است:

الف) كتابشناسى به صورت جمع‏ آورى كتاب‏ ها و يا فهرست موضوعى براى كتاب ‏هاى غدير، فهرست مؤلفين، فهرست زبان‏ ها، آمارهاى مختلف در مورد كتاب‏ ها غدير، و ... .

ب) كتابشناسى به صورت معرفى يك يا چند كتاب ارزشمند و عظيم و مهم در غدير.

يادآور مى ‏شود موضوعاتى در رابطه با غدير وجود دارد كه در تحقيق و تأليف درباره غدير نبايد از آن ها غفلت شود، اگر چه از نظر تحقيقى از موضوعات غدير نيستند.

نمونه ‏اى از اين موضوعات چنين است:

فضائل اميرالمؤمنين‏ عليه السلام، شروع و دوران حكومت آن حضرت، مسئله سقيفه و جوانب آن، ماجراى شورى و جوانب آن، دعوت ذوالعشيرة از سوى پيامبرصلى الله عليه وآله در ابتداى رسالت و جوانب آن، مسئله شهادت ثالثه، اخوت و برادرى اميرالمؤمنين‏ عليه السلام با پيامبرصلى الله عليه وآله، حديث منزلت، حديث سفينه، حديث ثقلين، حديث طير... .

آمار گرایش های تحقیقی

آمارى از گرايش‏ هاى تحقيقى در مورد غدير از انواع راهكارها و تحقيقاتى كه محققان از طريق آنها در آستان غدير خدمت نموده ‏اند و يا جا دارد كه خدمت نمايند چنين است:

كتاب كودک و نوجوان:

از موارد فرهنگى در مورد غدير تدوين و تنظيم مجموعه‏ هاى تفريحى و سرگرمى و يا علمى و پرسش و پاسخ و يا داستان‏ نويسى و قلم انشايى و عاميانه و مجموعه‏ هاى مسابقه و پرسشنامه و ... ، براى كودكان و نوجوانان است.

تأثير اين‏گونه نگاشته ‏ها بر ذهن كودكان و نوجوانان كه نسل آينده تشيع خواهند بود بسيار بالاست، و ساختار فكرى آنان را از كودكى طبق مبانى غدير تطابق خواهد داد و از ابتدا با اعتقادى راسخ به غدير پرورش خواهند يافت.

ترجمه كتاب‏ هاى غدير:

از موارد بسيار لازم ترجمه كتاب‏ هاى مفيد درباره غدير به زبان‏ هاى مختلف است. اين روش باعث مى‏ شود زحمتى كه مؤلفى طى مدت‏هاى طولانى كشيده منحصر به يک زبان و مملكت نباشد، و مخاطبان گسترده‏ ترى پيدا كند و جهانى شود.

به عنوان مثال در زبان اردو به خصوص در كشور هند كتاب ‏هاى بسيار ارزشمند علمى و تحقيقى به رشته تحرير درآمده، ولى به علت اردو بودن كتاب قدر آن ها ناشناخته مانده است. كتاب‏ هايى نيز به زبان فارسى است كه اگر به عربى ترجمه شود در تمام كشورهاى عربى مورد استقبال قرار خواهد گرفت. همچنين ترجمه كتاب‏ هاى غدير به زبان ‏هاى اروپايى و به خصوص انگليسى و نيز به زبان‏ هاى آفريقايى بسيار ارزشمند خواهد بود. گاهى متون قديمى به همراه بازنويسى و يا تأليفات مفيد جديد به زبان‏ هاى ديگر برگردانده مى ‏شود.

پيداست كه اشتياق فارسى ‏زبانان و عرب‏ زبانان و اردو زبانان به آثار يكديگر با توجه به يگانگى مذهب از نشاط خاصى برخوردار است. ترجمه به زبان‏ هاى ديگر اكثراً جنبه تبليغى دارند، و يا براى كسانى است كه به آن زبان‏ ها مأنوس هستند.

خلاصه‏ نويسى غدير:

از ديگر كارهاى لازم درباره غدير خلاصه نمودن كتاب‏ هاى مهم است. اين روش در واقع نوعى فهرست گويا و مفصل براى كتاب‏ هاى مفصل است و موارد آن در كتاب‏ هاى غدير بسيار به چشم مى‏ خورد.

خلاصه نمودن آثار بزرگان و كتاب ‏هاى مرجع و تأليفات قديم به چند صورت ديده مى ‏شود:

تلخيص كتاب ‏هاى بزرگ، تلخيص احاديث و قطعه‏ هاى تاريخى. داستان‏ پردازى تلفيقى كه با برداشت از چند متن به دست مى‏ آيد، تدوين چهل حديث ‏ها، انتخاب يک قطعه از كتاب‏ ها مؤلفين و نشر جداگانه آن به خاطر اهميت محتواى آن.

تنظيم سخنرانى‏ هاى غدير:

تنظيم سخنرانى‏ ها و بيانات بزرگان كه در غدير ايراد مى ‏كنند نيز از ديگر مسائل مهم در كتاب غدير است، چرا كه علماى شيعه سخنرانى‏ ها و بيانيه ‏هايى ايراد مى‏ نمايند كه شامل نكات و ظرائف بسيار است.

اين گونه گفتارها اگر ثبت نشود با گذشت زمان از اذهان نيز پاک خواهد شد، ولى اگر به صورت مكتوب در آمده و چاپ و نشر گردد اثرى جاودان در فرهنگ غدير خواهد بود.

جمع ‏آورى مقالات و قصايد:

تنظيم چندين مقاله و آنها را به صورت مجموعه ‏اى درباره غدير چاپ و نشر نمودن به صورت كتاب و يا شماره‏اى از مجله از ديگر گرايش‏ هاى تأليفى غدير است. اين روش -همانند تنظيم سخنرانى ‏ها-  باعث مى‏ شود نكات و تحقيقات افراد در لابلاى نوشته‏ ها و كتابخانه‏ هاى شخصى نمانده و به زيور طبع آراسته و منتشر گردد. نمونه ‏اى از اين دست كتاب‏ ها «غدير در احساس ملت‏ ها» و «افق روشن» است.

جواب سؤالات:

بسيار به جاست مجموعه‏ هايى تدوين شود كه در آنها جواب سؤالات به خصوص براى جوانان داده شود، چه سؤالاتى كه تا كنون مطرح شده و چه سؤالات پيش‏فرضى كه ممكن است مطرح گردد.

تحقيقات علمى:

كه درباره غدير در دو جهت جلوه بيشترى دارد: مقابله و تنظيم و ويرايش نسخ خطى مربوط به غدير، بحث‏ هاى سندى و رجالى درباره متون مرتبط با غدير.

اقتباس از آثار بزرگان:

اين كار اكثراً به صورت برداشت از كتاب ‏هاى مرجع و تأليفات علماى بزرگ انجام شده است.

شرح و توضيح متون:

اين مهم درباره خطبه مفصل غدير بارها به انجام رسيده و آثار بسيار پرارزشى در زمينه شرح و توضيح ادبى، اعتقادى، اخلاقى و اجتماعى آن در دست است.

ادبيات، تأليفاتى هستند كه به گردآورى اشعار نغز درباره غدير از شعراى مختلف پرداخته ‏اند. در نثر فارسى و عربى هم -به خصوص در سال‏ هاى اخير-  شاهد آثار زيبايى هستيم كه به حق عظمت غدير را همچون زلالى از خمخانه غدير و كوثر ولايت در قلب خوانندگان جاى مى‏ دهد. جلوه ديگر ادبى انتخاب نام‏ هاى زيبا و پرمحتواى كتاب ‏هاست كه به تنهايى يک دنيا معناى اعتقادى به همراه دارد و وقايع غدير را تداعى مى‏ كند و روح شنونده را به حقيقت غدير نزديک مى ‏نمايد.

نمونه ‏هايى از اين نام‏هاى روح‏بخش چنين است: انوار ولايت در خطبه غدير، افق روشن، بر كرانه غدير، بركه آفتاب، بيعت با خورشيد، پيامى بزرگ از بزرگ پيامبران، جرعه‏ اى از چشمه‏ سار غدير، جرعه ‏اى از خمخانه غدير، خم غدير، خورشيد غدير، در ساحل غدير، دريا در غدير، روزى كه محبت گل كرد، زلالى از كوثر غدير، صهباى غدير، غدير تا ابديت مى‏ درخشد، غدير چشمه زلال طهارت توحيدى، كوثر غدير، گلبانگ غدير، مهر آب خم، يك جرعه از غدير.

جواب مخالفان:

در طول تاريخ دشمنان درباره مسائل مختلف مربوط به غدير اقدام به تحريف و حذف حقايق نموده ‏اند و با فكر كوتاه خود به جنگ حقيقت آمده ‏اند، كه امامان معصوم‏ عليهم السلام و به پيروى از ايشان اصحاب ائمه‏ عليهم السلام و علماى بزرگ در طول چهارده قرن در مقابل آنان ايستاده‏ اند و پاسخ‏ هاى دندان‏ شكن به آنان داده‏ اند. بخش قابل توجهى از اين مهم كتاب‏ هايى است كه در رد آنان تأليف و منتشر شده است.

يادنامه ‏ها:

كه به چند صورت ديده مى‏ شوند:

الف) آنچه در غدير و يا هفته غدير به عنوان يادبود همان سال منتشر مى‏شود كه اكثراً مجموعه ‏اى از حديث و تاريخ و شعر است، و گاهى به صورت شماره مخصوص يک مجله ارائه شده است.

ب) كتاب‏ هايى كه در كنگره‏ هاى مربوط به غدير انتشار مى‏ يابد، و شامل مقالات ارائه شده در كنگره و نيز كتاب هاى تدوين شده به مناسبت كنگره است.

ج) سخنرانى ‏هاى پرمحتواى كه صورت كتاب درآمده و منتشر شده است.

مسابقه غدير:

طرح مسابقه در مورد غدير نيز چند نوع ممكن است:

الف) مسابقه كتاب و تأليف در موضوع غدير.

ب) مسابقه مقاله‏ نويسى و انشا در سطوح مختلف سنى و اجتماعى و شغلى.

ج) مسابقه نامه‏نگارى و پيام غدير. د) مسابقه شعر، چه شعر قديم يا شعر نو و يا نثر زيبا.

هـ) مسابقه آثار هنرى در هر رشته هنرى كه با غدير و صاحب آن اميرالمؤمنين‏ عليه السلام مناسبت داشته باشد و از محدوده شرع خارج نباشد.

در تمام اين موارد با جمع ‏آورى آثار شركت‏ كنندگان در مسابقه و انتخاب بهترين‏ ها و اهداى جوايز به مؤلفين و محققين و شاعران و هنرمندان برتر مى‏توان گنجينه ‏اى درباره غدير جمع ‏آورى نمود، و در همين راستا افكار عمومى را از هر قشر و طبقه ‏اى به سوى غدير رهنمون ساخت.

پانویس

  1. غدیر در آئینه کتاب: ص۲۲-۳۷. چهارده قرن با غدیر: ص۱۴۷-۱۵۷. لازم به ذکر است: آمار هایی که ارائه می شود تا عید غدیر سال ۱۴۳۱ قمری و ۱۳۸۹ شمسی است.
  2. اين آمارها تا غدير سال ۱۴۳۱ قمرى برابر با پاييز ۱۳۸۹ خورشيدى، و از پنجمين چاپ كتاب «غدير در آئينه كتاب» است.