الصراط المستقیم (کتاب)
«الصراط المستقیم إلی مستحقی التقدیم» اثر علی بن محمد بن یونس عاملی نباطی بیاضی بقاعی، کتابی کلامی است که در سال ۸۵۴ ق نگاشته شده و به اثبات امامت ائمه اطهار علیهم السلام میپردازد. عنوان کتاب به معنای «راه درست برای دستیابی به کسانی که سزاوار مقدمداشتن هستند» است، که اشاره به جایگاه ائمه علیهم السلام دارد. این اثر مشهورترین کتاب بیاضی است و به دلیل استناد فراوان به منابع شیعه و سنی، از دیگر آثار متمایز شده است.
نویسنده
علی بن محمد بن یونس عاملی نباطی بیاضی بقاعی، ملقّب به زینالدّین و مکنّی به ابومحمد، متکلّم، مفسّر، منطقی، ادیب و شاعر امامی، در رمضان ۷۹۱ در نبطیه جبل عامل واقع در کشور لبنان زاده شد، و در همان زادگاهش به کسب علم پرداخت و در سال ۸۷۷ ق در همانجا درگذشت.
تألیفات
ابو محمد بیاضی آثار بسیاری در علم کلام، تفسیر، ملل و نحل، و دیگر علوم به جای گذاشت. بیشتر نوشتههایش، شرح آثار گذشتگان از جمله شهید اول بوده است. برخی از آثارش پیوسته منبع و مرجع متکلمان شیعه قرار گرفته و در بسیاری از این آثار، گرایش غیر فلسفی موج میزند. بیش از ۲۰ اثر درحوزهٔ کلام، فقه، تفسیر و منطق به او نسبت داده شده که غالب آنها تلخیص، یا شرح آثار پیشینیان است. از جمله آثار ایشان:
- «عصرةالمنجود»،
- «الکلمات النافعات»،
- «المقامالاسنیٰ فی تفسیر اسماءالله الحسنیٰ»،
- «البابالمفتوحالیٰ ماقیل فی النفس و الروح»،
- «زبدة البیان و انسان الانسان المنتزع من مجمع البیان»،
- «الرسالةالیونسیه»،
- «نجد الفلاح فی مختصرالصحاح»،
- «منخل الفلاح»،
- «ذخیرة الایمان»،
- «الصراطالمستقیم الیٰ مستحقیالتقدیم»
محتوای کتاب
در این کتاب درباره مسائل مهم کلامی مانند: اثبات واجب الوجود و صفات او، جبر و تفویض، وجوب بعثت، عصمت پیامبران، معجزه، اثبات وصی و صفات او، اثبات امامت علی علیه السلام، وجوب عصمت امام، نص پیامبر صلی الله علیه وآله بر امامت علی علیه السلام و اولادش، علائم ظهور امام مهدی عجل الله تعالی فرجه، ردّ شبهات وارد شده بر شیعه امامیه بحث کرده است.
نقل خطبه غدیر[۱]
خوشبختانه متن مفصل و کامل خطبه غدیر در نُه کتاب از مدارک معتبر شیعه که هماکنون در دست میباشد و به چاپ هم رسیده، با اسناد متصل نقل شده است. روایاتِ این نُه کتاب به سه طریق منتهی میشود.
یکی از این سه طریق به روایت زید بن ارقم است که با اسناد متصل در کتاب «الصراط المستقیم» به نقل از کتاب «الولایة» تألیف مورخ طبری روایت شده است.
البته در روایتِ خطبه غدیر که در کتاب «الاقبال» سید بن طاووس و نیز کتاب «الصراط المستقیم» علامه بیاضی آمده نوعی تلخیص مشهود است، که یا مؤلف در مقام اختصار بوده یا راوی اصل، آن را مختصر نموده است.
فهرست مطالب
الجزء الأول
- هویة الکتاب
- رسالة ریاض الأقاحی فی ترجمة العلامة البیاضی
- حول المؤلف
- حیاة المؤلّف
- اسم المؤلّف و کنیته و لقبه
- آباؤه الغر الکرام
- میلاده
- البیاضیون
- وجه الاشتهار بالبیاضی
- وجه الاشتهار بالعنفجری
- وجه الاشتهار بالنباطی
- مشایخه
- تلامیذه الآخذون منه و الراوون عنه
- کلمات العلماء فی حقه
- وفاته و مدفنه
- آثاره العلمیة
- التعریف بکتاب الصراط المستقیم
- حول المؤلف
- مقدمة الکتاب
- مقدمة فی ذکر أشیاء من الکتب آلتی عثرت علیها و أضفت ما نقلته إلیها
- مقدمة فی ذکر الکتب آلتی لم أتصفحها و لا عثرت علیها و لکن وجدت فی ما نظرته أشیاء مضافة إلیها فحکیتها عنها
- فائدة
- فائدة
- مقدمة فی ترتیب أبواب هذا الکتاب
- الباب الأول فی إثبات الواجب و صفاته
- فصل
- تذنیب
- فصل
- فصل
- الباب الثانی فی إبطال الجبر المنافی لعدله و رحمته
- الفصل الأول فی مباحث الجبر و التفویض و الأقوال فی ذلک
- الفصل الثانی من أقوی ما یقال لهم بعث الأنبیاء لتأتی بما أراده الله منها أو لا
- تذنیب
- الفصل الثالث فی إلزامات أخر
- الفصل الرابع [فی إلزامات أخر]
- الفصل الخامس [فی إلزامات أخر]
- الباب الثالث فی إثبات النبی و صفاته
- الفصل الأول [فی إثبات وجوب البعثة]
- الفصل الثانی [فی إثبات بعثة رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله]
- الفصل الثالث فی رد الاعتراضات علی نبوة محمد صلّی اللّه علیه و آله
- الفصل الرابع فی عصمة الأنبیاء
- الفصل الخامس فی طرف من معاجزه صلّی اللّه علیه و آله
- الفصل السادس یذکر فیه شیء من البشارة به فی الکتب الماضیة
- تذنیب [فی الفرق بین المعجزة و الحیلة]
- الفصل السابع فی مقالات المنکرین للنبوات الطاعنین علی المعجزات
- تذنیب
- الفصل الثامن محمد رسولالله خاتم الأنبیاء
- الباب الرابع فی إثبات الوصی و صفاته
- الفصل الأول فی طریق إثباته
- الفصل الثانی فی تکمیل شیء مما سبق فی هذا الباب
- الفصل الثالث نذکر فیه شبهة من أوجب نصب الإمام علی الأمة عقلا لا علی الله و لا سمعا
- الفصل الرابع فی إبطال الاختیار
- الفصل الخامس [فیما یرد علی الاختیار]
- الفصل السادس [فیما یرد علی الاختیار]
- تذنیب
- الفصل السابع [فیما یرد علی الاختیار]
- الفصل الثامن [و فیه مباحث من ذلک]
- البحث الأول
- البحث الثانی
- البحث الثالث
- البحث الرابع
- البحث الخامس
- البحث السادس
- الفصل التاسع و فیه أبحاث
- الفصل العاشر [فی رد اعتراضاتهم علی إمامته علیه السّلام بالنص]
- الباب الخامس فیما صدر عنه من الکرامات الموجبة لاستحقاقه الإمامة
- الفصل الأول [فی شیء من معاجزه]
- نکتة
- الفصل الثانی فی مساواة أمیر المؤمنین لجماعة من النبیین
- تذنیب
- تذنیب آخر
- الفصل الثالث نذکر فیه طرفا مما نقل من معاجزه مضافاً إلی ما سلف من دلائله
- تذنیب
- الفصل الأول [فی شیء من معاجزه]
- الباب السادس فی شرائطه
- مقدمة لا شک فی کون الإمامة لطفاً
- الفصل الأول فی وجوب عصمة الإمام فی قضیة العقول
- تنبیه
- الفصل الثانی لو جاز منه معصیة لانحط عن درجة أقل العامة فلا یصلح للإمامة
- الفصل الثالث و فیه وجوه
- الفصل الرابع و فیه وجوه
- ۱ - الإمام لا یصح کونه مفضولا لقبح تقدیمه علی الفاضل و لا مساویا لامتناعِ التَّرجیحِ بِلاَ مُرَجِّحٍ
- ۲ - وقوع الخطإ مع عدم الإمام ممکن
- ۳ - الإمام تجب طاعته بالضرورة ما دام إماما
- ۴ - یجب طاعة الإمام و إن لم یکن معصوما
- ۵ - إجماع الأمة حق و الإمام سیدها
- ۶ - کلما لم تکن العصمة ثابتة فی الإمام أمکن انتفاء وجه وجوب الإمام
- ۷ - الإمام یقرب من الطاعة و یبعد من المعصیة
- ۸ - غیر المعصوم فی اتباعه ظن الضرر لغلبة الشهوة علیه
- ۹ - کل ما کان نصب الإمام واجبا کان عدمه أشد محذورا من وجوده بالضرورة
- ۱۰ - لا شیء من الإمام نصبه عبث بالضرورة
- ۱۱ - لا شیء من الإمام آمر بمعصیة بالضرورة
- ۱۲ - یمتنع جعل سبب أحد الضدین سببا للآخر و ناصب غیر المعصوم جعله سببا للأمر بالطاعة و المعصیة.
- ۱۳ - الإمامة زیادة تکلیف للإمام
- ۱۴ - تحصیل الإصابة فی أوامر الله و نواهیه مطلوب ضروری
- الفصل الخامس و فیه وجوه
- ۱ - الإمام إن لم یکن لُطفا لم یجب نصبُهُ و هو محال
- ۲ - قد ظهر فی علم الکلام أنه یقبح جعل لطف شخص من أفعال الآخر و هو یضره
- ۳ - إما کل واحد من الناس معصوم أو لا شیء منهم بمعصوم و هما باطلان بالضرورة
- ۴ - عدالة المکلف و قیامه بالواجبات معلول لعدالة الإمام کذلک
- ۵ - قول الإمام و فعله دلیل و کل دلیل یمتنع معه نقیض المدلول و إلا لم یکن دلیلا
- ۶ - وجه الحاجة إلی الإمام جواز خطإ الرعیة
- تذنیب
- ۷ - قد بینا وجوب نصب الإمام و وجوب اتباعه
- ۸ - علی أفضل من الملائکة لدخوله فی آیة الاصطفاء
- ۹ - نصب الحدود واجب لدفع المعاصی إجماعا
- ۱۰ - الرئاسة العامة لغیر المعصوم دفعها واجب
- ۱۱ - غیر المعصوم مانع من ألطاف الإمام بالإمکان
- ۱۲ - کل إمام مصلح بالضرورة و لا شیء من غیر المعصوم بمصلح بالإمکان
- ۱۳ - غیر المعصوم غاو بالإمکان و لا شیء من المعصوم بغاو بالضرورة
- ۱۴ - عدم المعصوم یلزمه المحال
- ۱۵ - لا شیء من الإمام یباح الاعتداء علیه بالضرورة
- ۱۶ - کل غیر معصوم یرکسه الله بما کسب بالإمکان
- الفصل السادس
- و فیه أمور
- ۱ - غیر المعصوم یمکن أن یتبرأ منه من تبعه
- ۲ - غیر المعصوم یمکن أن یکون من أهل النار فیمکن أن یدعو إلی النار
- ۳ - غیر المعصوم مفسد لنفسه و لمتبعه بالإمکان
- ۴ - غیر المعصوم کاذب بالإمکان
- ۵ - لا شیء من غیر المعصوم قوله و فعله بمجرده حجة بالإمکان
- ۶ - مخالف غیر المعصوم له علی الله حجة لو آخذه
- ۷ - الإمام المعصوم متق و کل متق الله معه
- و یتلوها أقطاب فی شیء من المنقول بالنور المنزل علی الرسول و هو الکتاب المجید
- القطب الأول و فیه الآیات المتضمنة للرحمة
- القطب الثانی فی الآیات المتضمنة للتقوی
- القطب الثالث فی الآیات آلتی فیها طلب الهدایة
- القطب الرابع فی الآیات المتضمنة للخوف و نحوه
- القطب الخامس الآیات الناطقة بما یوجب الهلاک
- القطب السادس الآیات المتضمنة للاستمرار علی الحق الیقین
- القطب السابع الآیات آلتی فیها الحث علی عمل الصالحات
- القطب الثامن الآیات الدالة علی شفقة الله تعالی بخلقه
- القطب التاسع الآیات آلتی فیها إخفاء الحق و کتمانه
- القطب العاشر الآیات المتضمنة للاستعاذة من الشیطان
- القطب الحادی عشر قوله تعالی أَ فَغَیْرَ دِینِ اَللّٰهِ یَبْغُونَ
- الفصل السابع [فیه جواب اعتراضات للمخالف]
- الفصل الثامن [فیه جواب اعتراضات للمخالف]
- الفصل التاسع [فیه جواب اعتراضات للمخالف]
- تذنیب
- الباب السابع فی شیء مما ورد فی فضائله علیه السّلام المنبهة علی تعدیله
- الفصل الأول فی شطر من فضائله آلتی اعترف به العدو
- الفصل الثانی [أیضا فی شطر من فضائله آلتی اعترف به العدو]
- الفصل الثالث [فی شیء من علمه]
- تذنیب
- تذنیب آخر
- الفصل الرابع [فی اعتقاد الناس ألوهیته]
- الفصل الخامس [فی مصاهرته للنبی صلّی اللّه علیه و آله]
- الفصل السادس فی مبیت علی علیه السّلام علی فراش النبی حین خرج إلی الغار و فی روایة إلی الشعب
- الفصل السابع حمله النبی لتکسیر الأصنام عن البیت الحرام
- الفصل الثامن عمل بآیة النجوی و بخل غیره
- تذنیب
- الفصل التاسع [فی نزول سورة هل أتی]
- الفصل العاشر [فی نزول آیة التطهیر]
- تذنیب
- الفصل الحادی عشر [فی نزول آیة المودة]
- فائدة
- تذنیب
- تکمیل
- الفصل الثانی عشر فی الطائر المشوی
- الفصل الثالث عشر [فی أن حبه حسنة و بغضه سیئة]
- الفصل الرابع عشر [فی أنه شبیه عیسی علیه السّلام]
- الفصل الخامس عشر [فی حدیث رد الشمس]
- تذنیب
- الفصل السادس عشر [فی طی الأرض و المضی إلی المدائن لتجهیز سلمان رحمه الله]
- تذنیب
- الفصل السابع عشر [فی خبر المعراج]
- الفصل الثامن عشر [فی أنه علیه السّلام أفضل من أولی الأمر من الرسل]
- الفصل التاسع عشر [فی إحاطته علیه السّلام بفضائل أولی الألباب]
- تذنیب
- تذنیب آخر
- تنبیه
- الفصل العشرون من تکمیل ما سبق
- الفصل الحادی و العشرون فی سد الأبواب دون باب علی علیه السّلام
- الفصل الثانی و العشرون فی السبق إلی الإسلام
- الفصل الثالث و العشرون فی کونه علیه السّلام بمنزلة قُلْ هُوَ اَللّٰهُ أَحَدٌ و البئر المعطلة و الحسنة و أبو الأمة.
- الفصل الرابع و العشرون [فی أن وصایته کان معروفا فی السماء]
- الفصل الخامس و العشرون [فی قوله تعالی وَ سْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنٰا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رُسُلِنٰا]
- بیشتر …
- الباب الثامن فیما جاء فی تعیینه من کلام ربه
- الباب التاسع فیما جاء فی النص علیه من رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله المستلزم لإبطال إمامة المتقدم علیه
- تذنیب
- تذنیب آخر
- تذنیب آخر
- تذنیب
- تذنیب
- نکتة
- تذنیب
- تذنیب آخر
- تذنیب آخر
- الفهرس
الجزء الثانی
- مقدمه للعلامه الکبیر الشیخ آغا بزرک الطهرانی فی ترجمه المولف و المولف
- مقدمه الناشر
- (العلامه البیاضی:و کتابه الصراط المستقیم)
- لفت نظر
- تمهید:
- اسمه و لقبه:
- ولادته:
- مشایخ روایته:
- الراوون عنه:
- اقوال العلماء فیه:
- شعره:
- اثاره العلمیه:
- المعاصرون له:
- وفاته:
- مصادر ترجمته:
- خاتمه:
- تتمه الباب التاسع فیما جاء فی النص علیه من رسولالله صلی الله علیه و اله
- و منها ما ذکره مسلم و البخاری و غیرهما من قول النبی صلی الله علیه و اله فی خیبر لما فر الشیخان برایته
- تذنیب
- و منها تولیته علی اداء سوره براءه
- تذنیب
- تنبیه
- و منها [قول النبی صلی الله علیه و اله اقضاکم علی]
- تذنیب
- منها قوله صلی الله علیه و اله انا مدینه العلم و علی بابها فمن آراد المدینه فلیات الباب
- فایده
- منها قوله صلی الله علیه و اله انه رایه الهدی و منار الایمان…
- منها انه اخی بینه و بین علی من بین الصحابه
- نکته
- منها قوله صلی الله علیه و اله من ظلم علیا مقعده هذا فکانما جحد نبوتی
- ۱ فصل [فی ایصایه یوم الدار الی علی علیه السلام]
- ۲ فصل [فی انکار المخالفین للوصیه]
- تتمه
- ۳ فصل اذکر فیه ما وعدت فیه من نص النبیین علی الوصیین
- ۴ فصل [فی اتصال الوصیه من لدن ادم علیه السلام]
- ۵ فصل [فی الخلافه الالهیه] من غیر هذا
- ۶ فصل اذکر فیه اخبارا من القبیلین تجری مجری النص علیه
- ۷ فصل فی تسمیه علی امیر المومنین و هو یوید ما سبق
- تذنیب
- تذنیب
- ۸ فصل [فی قوله صلی الله علیه و اله انت منی و انا منک]
- ۹ فصل [فی قوله صلی الله علیه و اله لو لا انی اخاف ان یقال فیک ما قالت النصاری فی المسیح لقلت فیک مقالا لا تمر بملا من المسلمین الا و اخذوا تراب نعلیک]
- ۱۰ فصل فی حدیث خصف النعل
- کلام فی المناشده
- ۱۱ فصل [فی قوله صلی الله علیه و اله اللهم اجعل اذن علی اذن واعیه]
- تذنیب
- ۱۲ فصل فی کون علی بن ابی طالب خیر البریه بعد النبی صلی الله علیه و اله
- تذنیب
- تنبیه
- تذنیب
- ۱۳ فصل فی کونه علیه السلام الشاهد و النور و الهدی و الجنب و الحجه و مثال الکعبه و عنده علم الکتاب فهذه سبع
- ۱۴ فصل فی ذکر الدرجات
- ۱۵ فصل فی ذکر الشهاده
- ۱۶ فصل [فی اخذ بیعه الناس علی ان یحفظ الناس رسولالله صلی الله علیه و اله فی اهله]
- تذنیب
- ۱۷ فصل [فی الطرایف]
- خاتمه
- و منها ما ذکره مسلم و البخاری و غیرهما من قول النبی صلی الله علیه و اله فی خیبر لما فر الشیخان برایته
- ۱۰ باب فیما جاء من النصوص المتظافره علی اولاده علیهم السلام
- القطب الاول فی قوله صلی الله علیه و اله الایمه اثنا عشر کلهم من قریش
- القطب الثانی فی ذکر العدد المصاحب للاسماء و الترتیب
- اما النصوص
- فمن النصوص الصحیفه آلتی اخرجها جابر
- من النصوص ما اسنده الشیخ السعید علی بن محمد الخزاز صاحب الکفایه الی انس بن مالک الی ابی ذر
- من النصوص حدیث ابی هریره
- من النصوص حدیث عبدالله بن عمر فیما اوحی الله الی رسولالله صلی الله علیه و اله فی الاسراء
- من النصوص حدیث ابی امامه فی قول النبی صلی الله علیه و اله رایت علی ساق العرش مکتوبا بالنور…
- اما الفصول
- ۱ فصل
- ۲ فصل
- ۳ فصل
- ۴ فصل
- تذنیب
- ۵ فصل
- ۶ فصل
- القطب الثالث فی نص کل واحد بعد ثبوت امامته علی المعین من بعده
- الاول النص علی الحسن علیه السلام
- الثانی النص علی الحسین علیه السلام
- الثالث النص علی زین العابدین علیه السلام
- الرابع النص علی الباقر علیه السلام
- الخامس النص علی الصادق علیه السلام
- السادس النص علی الکاظم علیه السلام
- السابع النص علی الرضا علیه السلام
- الثامن النص علی الجواد علیه السلام
- التاسع النص علی الهادی علیه السلام
- العاشر النص علی العسکری علیه السلام
- الحادی عشر النص علی المهدی علیه السلام
- فصل [فی علمهم و فضلهم]
- القطب الرابع فی شیء من المعاجز آلتی خرجت علیهم مقترنه بدعواهم
- الاول الحسن علیه السلام و هو امور
- الثانی الحسین علیه السلام و هو امور
- الثالث علی بن الحسین علیهما السلام و هو امور
- الرابع الباقر علیه السلام و هو امور
- الخامس جعفر بن محمد الصادق علیه السلام و هو امور
- السادس موسی الکاظم علیه السلام و هو امور
- نکته بدیعه
- السابع علی بن موسی الرضا علیه السلام و هو امور
- الثامن محمد بن علی الجواد علیهما السلام و هو امور
- التاسع علی بن محمد الهادی و هو امور
- العاشر العسکری علیه السلام و هو امور
- الحادی عشر صاحب الزمان و هو امور
- تذنیب
- تتمه
- ۱۱ باب فیما جاء فی خاتمهم و تملکه و بقایه علیه السلام
- ۱ فصل
- تذنیب
- ۲ فصل
- ۳ فصل
- ۴ فصل
- ۵ فصل
- ۶ فصل
- ۷ فصل فی شیء من دلایله علیه السلام
- ۸ فصل فی علامات القایم و مدته و ما یظهر فی دولته
- ۹ فصل
- ۱۰ فصل
- ۱۱ فصل
- ۱۲ فصل
- ۱۳ فصل
- ۱۴ فصل
- ۱۵ فصل
- تذنیب
- ۱۶ فصل
- ۱۷ فصل
- تنبیه
- ۱۸ فصل
- ۱۹ فصل
- ۱ فصل
- ۱۲ باب فی الطعن فیمن تقدمه بظلمه و عدوانه و ما احدث کل واحد فی زمانه من طغیانه
- النوع الاول فی ابی بکر
- فهرس ما فی هذا الجزء من الابواب و الفصول
الجزء الثالث
- تتمة الباب الثانی عشر فی الطعن فیمن تقدمه بظلمه و عدوانه
- النوع الثانی فی عمر
- منها فی قوله إن النبی یهجر حسبنا کتاب الله
- تذنیب
- منها فی أن النبی یأمرهما بقتل ذی الثدیة و هما لا یطیعان
- منها مخالفته قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ببشارته بالجنة لمن شهد بالوحدة مستیقنا
- و منها ما ذکره صاحب العِقْد فی المجلد الأول منه
- و منها أنه وضع الطلاق ثلاثا فی مجلس واحد
- و منها أن عمر و أصحابه أخذوا علیا أسیرا إلی البیعة
- تذنیب
- و منها ما رواه البلاذری و اشتهر فی الشیعة أنه حصر فاطمة فی الباب
- و منها أنه جاهل بالأحکام
- و منها ما ذکره الحمیدی فی فصل مفرد فی آخر الجمع بین الصحیحین أنه منع المغالاة فی المهور
- و منها أنه بلغ به الجهل إلی إنکار موت النبی
- و منها أنه لما طعن قیل له استخلف فقال لو کان أبو عبیدة بن الجراح حیا أو سالم مولی حذیفة لاستخلفته
- و منها أنه أوجب علی جمیع الخلق إمامة أبی بکر و دعا إلیها لا عن وحی من الله و لا خبر من رسولالله
- و منها أنه تجسس علی قوم فی دارهم
- و منها أنه کان یعطی عائشة و حفصة کل سنة من بیت المال عشرة آلاف درهم و منع أهل البیت خمسهم
- و منها أنه خرق کتاب فاطمة الذی أعطاها أبو بکر
- و منها أنه ترک حی علی خیر العمل
- و منها أنه عطل حد الله لما شهدوه علی المغیرة بن شعبة بالزنا
- و منها ما ذکره الشهید فی قواعده أنه حد رجلا زور علیه کتابا مائة
- و منها أنه کان یتلون فی الأحکام و یتبع الظن
- و منها أنه أبدع فی الشوری أمورا خرج بها عن النص و الاختیار جمیعا
- و منها أنه لم یحکم علی نفسه بل أخرجها من أولیاء الله الذین هم ناجون
- منها أنه کتب إلی معاویة عهدا یذم فیه الإسلام و محمدا و جعله ساحرا و یقسم باللات و العزی ما جحدها منذ عبدها
- و منها أنه أبدع التراویح جماعة فی شهر رمضان
- تذنیب
- و منها أنه عارض النّبی صلّی اللّه علیه و آله فی مواضع
- و منها أن عمر أمر جنبا لم یجد الماء بترک الصلاة
- بیشتر …
- النوع الثالث فی عثمان
- مقدمة فی تسمیته نعثل أقوال
- و قد أحدث عثمان أمورا
- تذنیب
- فصل فی شیء من تظلمات علی علیه السّلام
- فصل فِی بِدَعِ مُعَاوِیَةَ
- فصل فی عمرو بن العاص
- النوع الثانی فی عمر
- ۱۳ باب فی المجادلة لنصرة دینه و فیه فصول و مناظرات فیما وقع من ذلک للمنحرفین عنه و لأصفیائه و یلحق بذلک بحث فی التقیة و بحث فی البراءة من أعداء العترة النقیة
- فصل [فی أن الجدال بالتی هی أحسن مأمور به فی القرآن و السنة]
- فصل [فِی مُجَادَلاَتٍ حَسَنَةٍ لِلشِّیعَةِ مَعَ أَعْدَائِهِمْ وَ خُصُومِهِمْ]
- فصل و فیه أطراف
- فصل [فی أن الجبر معتقد علمائهم و أعاظمهم]
- فصل [فی أنهم القدریة آلتی قال رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله إنهم مجوس هذه الأمة]
- فصل [فی مجادلة العدلی و المجبر]
- تذنیب
- فصل [آخر فی إلزام المجبرة]
- فصل فیما یلزمهم من القول فی عدم الاستطاعة
- مناظرات فی ذلک
- تذنیب
- ۱ - بحث فی التقیة
- تذنیب
- ۲ - بحث فی الولاء و البراء
- تذنیب فی علة تسمیة الرافضة
- فصل [فی مناظرات الشیعة فی مسألة الولایة و البراءة]
- فصل [فی شناعتهم و سوء أدبهم فی المقال بحضرة النّبی صلّی اللّه علیه و آله]
- فصل فی رد الأخبار المزورة فی عثمان
- ۱۴ باب فی رد الشبهات الواردة من مخالفیه
- فصل فی ذکر آیات ادعی نزولها فی أبی بکر و صاحبیه
- فمنها [قَوْلُهُ تَعَالَی وَ سَیُجَنَّبُهَا اَلْأَتْقَی...]
- و منها [قوله تعالی قُلْ لِلْمُخَلَّفِینَ مِنَ اَلْأَعْرٰابِ سَتُدْعَوْنَ إِلیٰ قَوْمٍ أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ تُقٰاتِلُونَهُمْ أَوْ یُسْلِمُونَ]
- و منها [قوله تعالی هُوَ اَلَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدیٰ وَ دِینِ اَلْحَقِّ لِیُظْهِرَهُ عَلَی اَلدِّینِ کُلِّهِ]
- و منها [قوله تعالی سَنُرِیهِمْ آیٰاتِنٰا فِی اَلْآفٰاقِ وَ فِی أَنْفُسِهِمْ]
- و منها [قَوْلُهُ تَعَالَی وَ اَلَّذِینَ مَعَهُ أَشِدّٰاءُ عَلَی اَلْکُفّٰارِ]
- و منها آیة المحبة
- و منها [قوله تعالی إِنَّمٰا وَلِیُّکُمُ اَللّٰهُ وَ رَسُولُهُ وَ اَلَّذِینَ آمَنُوا اَلَّذِینَ یُقِیمُونَ اَلصَّلاٰةَ وَ یُؤْتُونَ اَلزَّکٰاةَ وَ هُمْ رٰاکِعُونَ]
- و منها [قوله تعالی وَعَدَ اَللّٰهُ اَلَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَ عَمِلُوا اَلصّٰالِحٰاتِ...]
- و منها [قوله تعالی وَ إِذْ أَسَرَّ اَلنَّبِیُّ إِلیٰ بَعْضِ أَزْوٰاجِهِ حَدِیثاً]
- و منها [قوله تعالی لَقَدْ رَضِیَ اَللّٰهُ عَنِ اَلْمُؤْمِنِینَ إِذْ یُبٰایِعُونَکَ تَحْتَ اَلشَّجَرَةِ...]
- و منها [قوله تعالی لِلْفُقَرٰاءِ اَلْمُهٰاجِرِینَ اَلَّذِینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیٰارِهِمْ وَ أَمْوٰالِهِمْ...]
- تذنیب
- و منها [قوله تعالی لَقَدْ تٰابَ اَللّٰهُ عَلَی اَلنَّبِیِّ وَ اَلْمُهٰاجِرِینَ وَ اَلْأَنْصٰارِ...]
- و منها [قوله تعالی إِنَّ اَلَّذِینَ تَوَلَّوْا مِنْکُمْ یَوْمَ اِلْتَقَی اَلْجَمْعٰانِ...]
- قوله تعالی وَ اَلَّذِینَ جٰاءُوا مِنْ بَعْدِهِمْ یَقُولُونَ رَبَّنَا اِغْفِرْ لَنٰا وَ لِإِخْوٰانِنَا اَلَّذِینَ سَبَقُونٰا بِالْإِیمٰانِ
- و منها [قوله تعالی وَ اَلسّٰابِقُونَ اَلْأَوَّلُونَ مِنَ اَلْمُهٰاجِرِینَ وَ اَلْأَنْصٰارِ وَ اَلَّذِینَ اِتَّبَعُوهُمْ بِإِحْسٰانٍ رَضِیَ اَللّٰهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ]
- و منها [قوله تعالی لاٰ یَسْتَوِی مِنْکُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ اَلْفَتْحِ وَ قٰاتَلَ أُولٰئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ اَلَّذِینَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قٰاتَلُوا]
- و منها [قوله تعالی وَ اَلَّذِی جٰاءَ بِالصِّدْقِ وَ صَدَّقَ بِهِ]
- و منها [قوله تعالی فَأَمّٰا مَنْ أَعْطیٰ وَ اِتَّقیٰ وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنیٰ]
- و منها [قوله تعالی وَ لاٰ یَأْتَلِ أُولُوا اَلْفَضْلِ مِنْکُمْ وَ اَلسَّعَةِ أَنْ یُؤْتُوا أُولِی اَلْقُرْبیٰ]
- فصل [فی قولهم شهد لأبی بکر ثمانون ألف و غیر ذلک]
- فصل [فی أن علیا رضی ببیعته و خلافته]
- تذنیب
- تنبیه [فی رد الإجماع علی خلافته و بیعته]
- فصل [فی احتجاجهم بسکوت علی علیه السّلام عند النص علی عمر]
- تذنیب
- فصل [فی احتجاجهم بسکوت علی علیه السّلام عند النص علی عمر]
- إلحاق و فی کلام عمر إن ولیتموه لیحملنکم علی المحجة البیضاء إلا أن فیه دعابة
- فصل [فی أن إمامة علی علیه السّلام إنما ثبتت بالبیعة]
- تذنیب
- فصل [فی احتجاجهم بقوله تعالی لتکونوا شهداء علی الناس]
- فصل [فی أن الواجب اتباع سبیل المؤمنین]
- فصل [فی نکاح عمر أم کلثوم ابنة علی علیه السّلام]
- فصل [فی تقدم أبی بکر فی صلاة الجماعة فی مرض النّبی صلّی اللّه علیه و آله]
- تذنیب
- فصل [فی صحبة الغار و أنها لا تدل علی فضیلة لأبی بکر]
- فصل [فی أن أهل السنة یتشیعون و لا یرجع إلیهم من الشیعة أحد]
- فصل فی روایات اختلقوها لیستدلوا علی خلافتهما بها
- فصل فی أم الشرور
- تذنیب
- فصل فی أختها حفصة
- تذنیب
- ملحة
- فصل [فی حرب الجمل و نکث طلحة و الزبیر و عاقبتهما]
- فصل فی حرب صفین
- تذنیب
- تذنیب
- فصل فی ذکر آیات ادعی نزولها فی أبی بکر و صاحبیه
- ۱۵ باب فی تخطئة کل واحد من الأربعة فی کثیر من أحکامه
- فنقول أولا إن هؤلاء الأربعة لیسوا من الصحابة بل من التابعین
- ۱ - فصل نذکر فیه خطأ الأربعة فیما أجمعوا علیه
- ۲ - فصل نذکر فیه نبذة من اختلافهم فی أنفسهم توکیدا لخطئهم
- ۳ - فصل و فیه أطراف أربعة للمشایخ الأربعة
- الأول أبو حنیفة
- الثانی الشافعی
- الثالث مالک
- الرابع ابن حنبل
- بحث
- تذنیب.
- فصل [فی البخاری و صحیحه و تمویهاته و انحرافه عن أهل البیت علیهم السّلام]
- فصل [فی کتمان البخاری و مسلم أخبارا جمة فی فضائل أهل البیت صحیحة علی شرطهما]
- تذنیب
- ۱۶ باب ذکر رواة أحادیثهم و طعن بعضهم فی بعض الموجب ذلک لفسقهم الموجب لرد حدیثهم الموجب لهدم قاعدتهم فی تصحیح دینهم
- ۱ - فصل [فی ذکر رواتهم و الطعن فیهم]
- ۲ - فصل آخر فیهم
- ۳ - فصل [فیمن نسبوهم إلی البدعة و الإرجاء و الرفض و النفاق ببغضهم علی بن أبی طالب علیه السّلام]
- تذنیب [فی علة اختلاف الصحابة فی الأقوال و الأحکام]
- إلحاق [فی أن الأول جعل لإمارته علی المسلمین أجرة]
- ۱۷ باب فی رد الاعتراضات علی شیء من شرائع أتباع الإمام
- فهرس * (ما فی هذا الجزء من المطالب) *
منابع
دانشنامه غدیر، جلد ۱۴، صفحه ۳۶۱.
پانویس
- ↑ اسرار غدیر: ص ۱۲۴،۱۰۸.