شَبابة بن سوار فَزارى
شبابة بن سوار المدائنی (مروان بن سوار) ابوعمرو، معروف به مروان بن سوار، از اهالی مدائن و اصالتاً خراسانی بود. او از موالی قبیله فَزاره و ساکن منطقه «دان» (دانی) بهشمار میرفت. محل اقامت اودر مکه مکرمه بود، وی از پیروان مکتب کلامی «ارجاء» (مرجئه) بود. درباره سال وفات وی دو قول وجود دارد؛ ابن حبان در الثقات وفات او را در سال ۲۰۴ هجری و طرسوسی در سال ۲۰۶ هجری قمری در مکه ثبت کردهاند. طبقه وی در کتاب «تقریب التهذیب»: از محدّثان طبقه نهم
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | شبابة بن سوار المدائنی (مروان بن سوار) |
| سرشناسی | محدث و حافظ حدیث اهل مکه در قرن دوم هجری |
| تولد | خراسان، حدود نیمه دوم قرن دوم هجری قمری |
| وفات | ۲۰۴ یا ۲۰۶ هجری قمری، مکه |
| محل دفن | مکه مکرمه |
| اطلاعات علمی | |
| شاگردان | از شاگردانش میتوان به راویان طبقه نهم اشاره نمود |
| مذهب | اهل سنت، مرجئه (از پیروان مذهب ارجاء) |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث، روایت، نقل اخبار و علوم دینی |
| علت شهرت | حافظ و ثقه بودن در نقل حدیث، از راویان طبقه نهم در «تقریب التهذیب» |
جایگاه راوی
علما و بزرگان علم جرح و تعدیل درباره شبابة بن سوار دیدگاههای متنوعی دارند که در مجموع نشانگر وثاقت او همراه با نوعی گرایش کلامی مرجئه است.
- نظر ابن حجر عسقلانی: وی در تقریب التهذیب شبابة بن سوار را «ثقه و حافظ» دانسته و در عین حال ذکر کرده که متهم به ارجاء بوده است.[۱]
- نظر ذهبی: ذهبی در الکاشف او را «مرجی صدوق» معرفی کرده، اما به نقل از ابوجاتم آورده است که: «به احادیث او احتجاج نمیشود».[۲]
آرای علما درباره وثاقت او
- یحیی بن معین: وی را ثقه دانسته است.[۳]
- علی بن مدینی: او را ثقه و راستگو معرفی کرده و افزوده است: «شبابة شیخی راستگو بود، هرچند مرجی بود».[۴]
- ابن سعد: وی را ثقه و خوشحدیث دانسته، اما مرجی بودنش را یادآور شده است.[۵]
- ابن حبان: در الثقات نام او را در شمار راویان «مستقیم الحدیث» ذکر کرده است.[۶][۷]
- عجلی: وی را ثقه میدانست ولی تصریح کرده که او گرایش مرجئه داشته و قائل به نظریه «کفایت اظهار ایمان زبانی» بوده است.[۸]
- عثمان بن ابی شیبه: شبابة را «صدوق، عاقل و ثقه» معرفی کرده است.[۹]
روایت حدیث غدیر[۱۰]
یکی از علما و بزرگان اهل سنت که حدیث غدیر را نقل کرده شَبابة بن سوار فَزاری مدائنی (م ۲۰۶ ق) است.[۱۱] احمد در «مسند» حدیث غدیر را با اشاره به ماجرای غدیر از شَبابه نقل کرده است.[۱۲] خطیب بغدادی و ذهبی و ابن حجر:[۱۳] او را توثیق کردهاند. احمد بن حنبل و یحیی بن مَعین از او روایت کردهاند. ابن مَعین، ابن خِراش، ساجی و عِجلی وی را ثقه دانستهاند.
پانویس
- ↑ تقریب التهذیب ج۱، ص۴۲۹
- ↑ الکاشف ج۲، ص۵۶۱
- ↑ الجرح والتعدیل لابن أبی حاتم، ج۴، ص۳۹۲؛ الکامل فی الضعفاء، ج۵، ص۷۱؛ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۳۴۳
- ↑ الجرح والتعدیل، ج۴، ص۳۹۲؛ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۴۷
- ↑ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۳۴۳
- ↑ الثقات ج۸، ص۳۱۲،
- ↑ إکمال تهذیب الکمال، ج۶، ص۲۰۰
- ↑ تهذیب الکمال، ج۱۲، ص۳۴۳
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۲، ص۱۴۷
- ↑ چکیده عبقات الانوار (حدیث غدیر): ص ۲۲۹.
- ↑ دانشنامه غدیر، ج ۱۳، ص ۱۲۸.
- ↑ المسند: ج ۱ ص ۱۵۲.
- ↑ تاریخ بغداد: ج ۹ ص ۲۹۰. تذکرة الحفّاظ: ج ۱ ص ۳۶۱. الکاشف: ج ۲ ص ۳. تقریب التهذیب: ج ۱ ص ۳۴۵.