علامه امینی
عبدالحسین امینی نجفی (۱۳۲۰–۱۳۹۰ق)، مشهور به علامه امینی و صاحب الغدیر، عالم، پژوهشگر، کتاب‌شناس و نویسنده شیعه و مؤلف مجموعه الغدیر بود. پژوهش‌های او عمدتاً در زمینه غدیر، حدیث، رجال، تراجم و تاریخ اسلام قرار داشت و نگارش الغدیر موجب شهرت علمی او شد.[۱][۲]
امینی افزون بر تألیف آثار علمی، برای گردآوری و بررسی منابع به ایران، هند، سوریه و ترکیه سفر کرد و کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین علیه‌السلام را در نجف بنیان نهاد. شهداء الفضیلة، سیرتنا و سنتنا سیرة نبینا و سنته و ثمرات الأسفار إلی الأقطار از دیگر آثار او به شمار می‌روند.
زندگی و خانواده
عبدالحسین امینی در سال ۱۳۲۰ق، برابر با ۱۲۸۱ش، به دنیا آمد. درباره زادگاه او گزارش‌ها یکسان نیست: محمدرضا حکیمی، تبریز را محل تولد او معرفی کرده است؛[۳] ایرنا زادگاه او را روستای سردها، از توابع شهرستان سراب، نوشته است.[۴]
خاندان او از خانواده‌های مذهبی و علمی تبریز معرفی شده‌اند.[۵] پدرش، میرزا احمد امینی (۱۲۸۷–۱۳۷۰ق)، از عالمان تبریز بود.[۶] جد او، ملا نجفقلی (۱۲۵۷–۱۳۴۰ق)، به «امین‌الشرع» شهرت داشت و نام خانوادگی امینی برگرفته از همین لقب دانسته شده است.[۷]
درگذشت
علامه امینی در سال‌های پایانی زندگی برای معالجه به تهران رفت و ظهر روز جمعه ۱۲ تیر ۱۳۴۹ش، برابر با ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۹۰ق، درگذشت.[۸]
پیکر او پس از تشییع در تهران به عراق منتقل شد و در کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین علیه‌السلام در نجف به خاک سپرده شد.[۹]
تحصیلات و اجازه‌های علمی
تحصیل در تبریز و نجف
امینی تحصیلات مقدماتی را در تبریز نزد پدرش آغاز کرد و سپس در مدرسه طالبیه تبریز به تحصیل پرداخت.[۱۰] او مقدمات و سطوح فقه و اصول را در این مدرسه گذراند. بر پایه گزارش سید علیرضا سیدکباری، در سال ۱۳۴۲ق، در ۲۲سالگی، برای ادامه تحصیل به نجف رفت.[۱۱]
امینی در نجف دروس تکمیلی فقه و اصول را نزد استادان آن حوزه فراگرفت. او پس از تکمیل بخشی از تحصیلات خود، برای مدتی به تبریز بازگشت و به فعالیت‌های دینی و تبلیغی پرداخت؛ سپس دوباره به نجف رفت و پژوهش و تألیف را ادامه داد.[۱۲]
استادان
در منابع زندگی‌نامه‌ای، نام این افراد در شمار استادان امینی آمده است:[۱۳]
- احمد امینی، پدر علامه امینی، در تبریز؛
- سید محمد بن عبدالکریم موسوی، مشهور به مولانا، در تبریز؛
- سید مرتضی حسینی خسروشاهی در تبریز؛
- حسین بن عبدعلی توتنچی در تبریز؛
- میرزا علی‌اصغر ملکی در تبریز؛
- سید ابوتراب خوانساری در نجف؛
- میرزا علی ایروانی در نجف؛
- میرزا ابوالحسن مشکینی در نجف.
از فیروزآبادی نیز در شمار استادان او یاد شده است.[۱۴][۱۵]
اجازه اجتهاد و روایت
در گزارش ویکی‌شیعه، سید ابوالحسن اصفهانی، میرزا محمدحسین نائینی، محمدحسین غروی اصفهانی و شیخ عبدالکریم حائری یزدی، صادرکنندگان اجازه اجتهاد امینی معرفی شده‌اند.[۱۶]
در گاه‌شمار همان مقاله، اجازه‌های روایی میرزا محمدعلی اردوبادی در ۱۳۵۰ق، آقابزرگ تهرانی در ۱۳۵۳ق و میرزا یحیی خویی در ۱۳۵۸ق ثبت شده است.[۱۷]
اجازه اجتهاد ناظر به تأیید توانایی استنباط فقهی است؛ اجازه روایت به نقل حدیث از طریق سلسله مشایخ مربوط می‌شود. دریافت اجازه، به‌تنهایی، نشان‌دهنده شاگردی مستمر نزد صادرکننده آن نیست.
الغدیر و روش پژوهش
معرفی الغدیر
مقاله اصلی: الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب (کتاب)
الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب مشهورترین اثر علامه امینی است و یازده جلد منتشرشده دارد. این مجموعه به بررسی حدیث غدیر، منابع نقل آن، دلالت حدیث بر امامت از دیدگاه مؤلف و بازتاب غدیر در ادبیات عرب می‌پردازد.[۱۸]
امینی در مقدمه جلد نخست، هدف خود را گردآوری شواهد حدیثی و ادبی غدیر معرفی می‌کند. او شرح‌حال شاعران و اشعار آنان را بر اساس قرن‌های هجری سامان می‌دهد و این شواهد را در استدلال درباره شهرت و استمرار نقل حدیث به کار می‌گیرد.[۱۹]
روش پژوهش در الغدیر
روش امینی در الغدیر چند محور دارد:
- گردآوری و طبقه‌بندی نقل‌ها: جلد نخست، راویان حدیث را در گروه‌های صحابه، تابعین و عالمان دوره‌های بعد معرفی می‌کند و بخشی را نیز به مؤلفان آثار مستقل درباره غدیر اختصاص می‌دهد.[۲۰]
- بررسی سند: امینی دیدگاه محدثان درباره صحت و تواتر حدیث را گردآوری می‌کند و به نقد اعتراض‌های سندی می‌پردازد.[۲۱]
- تحلیل دلالت: او معنای «مولی» و قرائن همراه حدیث را بررسی می‌کند و بر پایه برداشت خود از این شواهد، دلالت حدیث بر امامت علی علیه‌السلام را توضیح می‌دهد.[۲۲][۲۳]
- استفاده از شواهد تاریخی و ادبی: در کنار نقل حدیث، اشعار، شرح‌حال شاعران و گزارش‌های تاریخی نیز در استدلال مؤلف جای دارند.[۲۴]
نقش در غدیرپژوهی
الغدیر پژوهش درباره غدیر را در قالب مجموعه‌ای فراهم آورد که حدیث، تاریخ، رجال و ادبیات را در کنار یکدیگر بررسی می‌کند. سامان‌دهی راویان و منابع، همراه با معرفی شاعران و اشعار غدیری، امکان پیگیری شواهد در دوره‌های مختلف را برای خواننده فراهم می‌سازد.[۲۵]
نگارش این مجموعه از عوامل اصلی شهرت علمی امینی و توجه عالمان شیعه و شماری از عالمان اهل‌سنت به آثار او دانسته شده است.[۲۶][۲۷]
جایگاه علمی و بازتاب آثار
سید ابوالحسن اصفهانی، مرجع تقلید شیعه، امینی را از چهره‌های برجسته علمی و ادبی و از مدافعان مذهب شیعه معرفی کرده است.[۲۸] سید حسین طباطبایی قمی نیز از او به‌عنوان دانشمندی جامع یاد کرده است.[۲۹]
محمدحسین غروی اصفهانی، فقیه و اصولی شیعه، در تقریظ خود بر شهداء الفضیلة، کوشش علمی و توانایی او در پژوهش و نگارش را ستوده است.[۳۰] آقابزرگ تهرانی نیز از جایگاه علمی و خدمات مذهبی او تجلیل کرده است.[۳۱]
بر آثار امینی، به‌ویژه الغدیر، تقریظ‌ها و یادداشت‌هایی از عالمان شیعه و اهل‌سنت منتشر شده است.[۳۲] محمدسعید دحدوح، از عالمان اهل‌سنت حلب، نیز در نامه‌ای به امینی درباره روش علمی و اخلاقی او سخن گفته است.[۳۳]
فعالیت‌های علمی و فرهنگی
فعالیت‌های علمی و فرهنگی علامه امینی، افزون بر تألیف آثار، شامل تأسیس کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین علیه‌السلام و سفرهای پژوهشی و تبلیغی بود.
تأسیس کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین
علامه امینی هنگام تحقیق و گردآوری منابع الغدیر با کمبود منابع چاپی و خطی در کتابخانه‌های عمومی نجف روبه‌رو شد.[۳۴] محدودبودن شمار نسخه‌ها و دشواری استفاده طولانی‌مدت از منابع، او را به تأسیس کتابخانه‌ای عمومی ترغیب کرد.
امینی برای فراهم‌کردن منابع کتابخانه از همکاری عالمان، نیکوکاران و علاقه‌مندان به فرهنگ و پژوهش بهره گرفت.[۳۵] این مجموعه با هدف دسترسی پژوهشگران به منابع چاپی و خطی شکل گرفت.
در حماسه غدیر، آغاز تأسیس کتابخانه در ۳ جمادی‌الاولی ۱۳۷۳ق و افتتاح آن در عید غدیر ۱۳۷۶ق گزارش شده است.[۳۶] ویکی‌شیعه تاریخ افتتاح رسمی را ۱۸ ذی‌الحجه ۱۳۷۹ق نوشته است.[۳۷]
نام این مجموعه مکتبة الإمام أمیرالمؤمنین العامة است. کتابخانه با فراهم‌کردن کتاب‌ها و نسخه‌های خطی، از فعالیت‌های فرهنگی ماندگار امینی در نجف به شمار می‌رود.
سفرهای علمی و پژوهشی
علامه امینی برای بررسی نسخه‌های خطی، گردآوری منابع و انجام فعالیت‌های علمی و تبلیغی به ایران، هند، سوریه و ترکیه سفر کرد.
ایران
امینی چند بار به ایران سفر کرد. یکی از این سفرها، سفر یک‌ماهه او به اصفهان و نجف‌آباد در سال ۱۳۷۶ق بود که گزارشی از آن، به تهیه و تنظیم فرهنگ نخعی، در کتاب یک ماه در اصفهان آمده است.[۳۸]
او در سفرهای خود به ایران از کتابخانه آستان قدس رضوی در مشهد، کتابخانه مدرسه سپهسالار، کتابخانه ملی، کتابخانه مجلس و کتابخانه حاج حسین ملک در تهران، کتابخانه آیت‌الله بروجردی در بروجرد و کتابخانه شیخ سردار کابلی در کرمانشاه استفاده کرد.[۳۹]
هند
امینی در سال ۱۳۸۰ق سفری چهارماهه به هند داشت و از کتابخانه‌های شهرهایی مانند اگره، علیگر، الله‌آباد، بمبئی، لکهنو، رامپور و حیدرآباد بازدید کرد.[۴۰] در گزارش این سفر از بررسی و استفاده او از حدود ۸۶ کتاب یاد شده است.[۴۱]
گزارش این سفر در جلد چهارم ثمرات الأسفار إلی الأقطار آمده است.[۴۲]
سوریه
امینی در سال ۱۳۸۴ق سفری چهارماهه به سوریه انجام داد و از کتابخانه ظاهریه، کتابخانه مجمع زبان عربی در دمشق، کتابخانه اوقاف، کتابخانه ملی حلب و شماری از مدارس و مراکز علمی استفاده کرد.[۴۳]
در گزارش این سفر، استفاده او از ۲۵۳ کتاب، مقاله و رساله ذکر شده است.[۴۴] گزارش منابع بررسی‌شده در جلد چهارم ثمرات الأسفار إلی الأقطار درج شده است.[۴۵]
ترکیه
سفر علمی امینی به ترکیه با بررسی شماری از کتاب‌ها و نسخه‌های خطی همراه بود. در منابع از آشنایی او با ۵۵ کتاب و دسترسی به مجموعه‌ای از نسخه‌های خطی در این سفر یاد شده است.[۴۶]
آثار
آثار علامه امینی شامل تألیفات، تصحیح و تعلیق بر آثار دیگران و گردآوری‌های پژوهشی است. مشخصات نشر در جدول زیر مربوط به چاپ‌های معرفی‌شده است و لزوماً تاریخ نخستین انتشار اثر نیست.
| عنوان اثر | نوع یا موضوع | توضیحات و نمونه مشخصات نشر |
|---|---|---|
| الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب | حدیث، تاریخ، رجال و ادبیات | یازده جلد منتشرشده؛ بررسی حدیث غدیر، منابع نقل، دلالت و بازتاب ادبی آن |
| شهداء الفضیلة | شرح‌حال عالمان شیعه | مکتبة الطباطبائی، قم، ۱۳۹۳ق؛ ترجمه فارسی با عنوان «شهیدان راه فضیلت»، ترجمه جلال‌الدین فارسی[۴۷] |
| کامل الزیارات | تصحیح و تعلیق | مطبعة المرتضویة، نجف، ۱۳۵۶ق؛ اصل کتاب اثر جعفر بن محمد ابن‌قولویه است؛ امینی مصحح و تعلیقه‌نویس این چاپ است[۴۸] |
| أدب الزائر لمن یَمَّمَ الحائر | آداب زیارت | مؤسسة البلاغ، ۱۴۲۴ق؛ با تحقیق نجاح جابر حسینی؛ ترجمه فارسی با عنوان «آداب کوی جانان»[۴۹] |
| المقاصد العلیة فی المطالب السنیة | تفسیر و تحلیل آیات قرآن | دارالتفسیر، قم، ۱۳۹۲ش؛ با تحقیق سید محمد طباطبایی یزدی[۵۰] |
| سیرتنا و سنتنا سیرة نبینا و سنته | مباحث اعتقادی و سیره | مؤسسة البلاغ، ۱۴۲۷ق[۵۱] |
| تفسیر فاتحة الکتاب | تفسیر | مکتبة الإمام أمیرالمؤمنین علی علیه‌السلام، ۱۳۹۵ق؛ تفسیر سوره حمد؛ با تصحیح رضا امینی[۵۲] |
| السجود علی التربة الحسینیة عند الشیعة الإمامیة | فقه و اعتقادات | مجنون، بیروت، ۱۳۹۷ق؛ درباره سجده بر تربت حسینی[۵۳] |
| ثمرات الأسفار إلی الأقطار | یادداشت‌ها و گردآوری‌های پژوهشی | چهار جلد؛ مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، بیروت، ۱۴۲۹ق؛ با تحقیق و تدوین مرکز الأمیر لإحیاء التراث الإسلامی؛ جلد چهارم شامل گزارش منابع بررسی‌شده در سفرهای هند و سوریه است |
دیگر آثار گزارش‌شده
در فهرست آثار امینی در ویکی‌شیعه، از عناوین زیر نیز یاد شده است. مشخصات چاپ و وضعیت انتشار همه این آثار در آن گزارش روشن نیست:[۵۴]
- إعلام الأنام فی معرفة الملک العلّام؛
- ریاض الأنس؛
- رساله‌ای در علم درایه؛
- رساله‌ای در نیت؛
- رساله‌ای در حقیقت زیارات؛
- حاشیه بر فرائد الأصول شیخ انصاری؛
- حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری؛
- العترة الطاهرة فی الکتاب العزیز؛
- نظرة فی کتاب منهاج السنة النبویة، برگرفته از بخشی از جلد سوم الغدیر.
نسخه‌برداری و گردآوری منابع
فعالیت امینی به تألیف محدود نبود و نسخه‌برداری از متون پیشین را نیز دربر می‌گرفت. در گاه‌شمار زندگی او، استنساخ کتاب سلیم بن قیس در سال ۱۳۴۰ق ثبت شده است؛ این مورد نسخه‌برداری از اثری پیشین است و نباید در شمار تألیفات او قرار گیرد.[۵۵]
یادداشت‌ها و گزارش‌های گردآوری منابع در سفرهای علمی او نیز در ثمرات الأسفار إلی الأقطار بازتاب یافته‌اند.[۵۶]
گاه‌شمار زندگی
| تاریخ | رویداد | منبع یا توضیح |
|---|---|---|
| ۱۳۲۰ق / ۱۲۸۱ش | تولد عبدالحسین امینی | «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۱۹؛ درباره محل تولد، گزارش‌ها متفاوت است |
| ۱۳۴۲ق | رفتن به نجف برای ادامه تحصیل، بر پایه گزارش سیدکباری | «علامه امینی، غواص غدیر»، ص۴۳ |
| ۱۳۵۶ق | انتشار چاپ کامل الزیارات با تصحیح و تعلیق امینی در نجف | اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ در کتابخانه دیجیتال نور |
| ۱۳۷۳ق | آغاز تأسیس کتابخانه عمومی امام امیرالمؤمنین در نجف، بر پایه گزارش حکیمی | حماسه غدیر، ص۳۰۷؛ تاریخ افتتاح در منابع یکسان نیست |
| ۱۳۷۶ق | سفر یک‌ماهه به اصفهان و نجف‌آباد | یک ماه در اصفهان، ص۳۰–۴۸ |
| ۱۳۸۰ق | سفر پژوهشی چهارماهه به هند | همرهی خضر، ص۱۰۹–۱۱۰ |
| ۱۳۸۴ق | سفر پژوهشی چهارماهه به سوریه | همرهی خضر، ص۱۱۰ |
| ۱۲ تیر ۱۳۴۹ش / ۲۸ ربیع‌الثانی ۱۳۹۰ق | درگذشت در تهران؛ انتقال پیکر و دفن در کتابخانه امیرالمؤمنین در نجف | «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۳۲–۳۳ |
آثار درباره علامه امینی
زندگی، شخصیت علمی و آثار علامه امینی موضوع شماری از کتاب‌ها، یادنامه‌ها و مقالات پژوهشی بوده است.
| عنوان | پدیدآورنده یا گردآورنده | توضیحات |
|---|---|---|
| یک ماه در اصفهان | فرهنگ نخعی (تهیه و تنظیم) | گزارش سفر علامه امینی به اصفهان در صفر ۱۳۷۶ق |
| حماسه غدیر | محمدرضا حکیمی | زندگی‌نامه و بررسی شخصیت علمی علامه امینی |
| ربع قرن مع العلامة الامینی | حسین شاکری | خاطرات ۲۵ سال همراهی با علامه امینی؛ ترجمه فارسی با عنوان همرهی خضر |
| یادنامه علامه امینی | به کوشش سید جعفر شهیدی و محمدرضا حکیمی | یادنامه |
| امین شریعت | جمعی از نویسندگان | یادنامه |
| علامه امینی | محدثه گودرزنیا | زندگی‌نامه |
| امین زمان | احمد حبیب‌نژاد | زندگی‌نامه |
| دادخواه جرم تاریخ؛ زمانه و کارنامه علامه امینی، صاحب الغدیر | علی ابوالحسنی (منذر) | پژوهشی درباره زمانه و کارنامه صاحب الغدیر |
| علامه امینی؛ مصلح نستوه | علیرضا سیدکباری | زندگی‌نامه |
| علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر | مهدی لطفی | زندگی‌نامه و گزیده‌ای از الغدیر |
| زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم علامه عبدالحسین امینی | به کوشش صدرا صدوقی | مجموعه مقالات درباره زندگی و خدمات علمی و فرهنگی علامه امینی |
| راهنمای پژوهش درباره علامه امینی و آثارش | حمید سلیم گندمی | مقاله کتاب‌شناختی |
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ همرهی خضر، ص۱۵–۱۹.
- ↑ علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، ص۱۴–۲۶.
- ↑ «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۱۹.
- ↑ خبرگزاری جمهوری اسلامی، «علامه امینی، خورشید بی‌غروب»، ۱۳ تیر ۱۳۸۸.
- ↑ «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۲۱.
- ↑ «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۲۰–۲۱.
- ↑ «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۲۱.
- ↑ «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۳۲.
- ↑ «دو کتابخانه در پهلوی هم»، ص۳۳.
- ↑ علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، ص۲۹–۳۰.
- ↑ «علامه امینی، غواص غدیر»، ص۴۳.
- ↑ علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، ص۳۱–۳۲.
- ↑ علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، ص۳۰–۳۱.
- ↑ علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، ص۳۰–۳۱.
- ↑ ویکی‌شیعه، «عبدالحسین امینی»، بخش «هجرت به نجف».
- ↑ ویکی‌شیعه، «عبدالحسین امینی»، بخش «اجازه اجتهاد و اجازه روایت».
- ↑ ویکی‌شیعه، «عبدالحسین امینی»، گاه‌شمار زندگی.
- ↑ ویکی‌شیعه، «عبدالحسین امینی»، بخش «تألیفات».
- ↑ الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، متن عربی، ج۱، ص۲؛ متن در کتابخانه الکفیل.
- ↑ الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، متن عربی، ج۱، بخش‌های «رواة حديث الغدير من الصحابة»، «رواة حديث الغدير من التابعين»، «طبقات الرواة من العلماء» و «المؤلفون في حديث الغدير»؛ فهرست جلد نخست در کتابخانه الکفیل.
- ↑ الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، متن عربی، ج۱، ص۲۹۴ به بعد، بخش «كلمات حول سند الحديث»؛ متن در کتابخانه الکفیل.
- ↑ الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، متن عربی، ج۱، ص۳۴۰، بخش «مفاد حديث الغدير»؛ متن در کتابخانه الکفیل.
- ↑ الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، متن عربی، ج۱، ص۳۷۰، بخش «القرائن المعينة»؛ متن در کتابخانه الکفیل.
- ↑ الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، متن عربی، ج۱، ص۲ و ص۳۴۰؛ مقدمه و بخش مفاد حدیث.
- ↑ الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، متن عربی، ج۱؛ فهرست مطالب جلد نخست.
- ↑ همرهی خضر، ص۳۹–۴۰.
- ↑ علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، ص۱۷–۲۶.
- ↑ شهیدان راه فضیلت، ص۱۱–۱۲.
- ↑ شهیدان راه فضیلت، ص۱۳.
- ↑ شهیدان راه فضیلت، ص۱۴–۱۷.
- ↑ شهیدان راه فضیلت، ص۱۷–۱۸.
- ↑ علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، ص۱۲۷.
- ↑ الغدیر، ترجمه فارسی، ج۱، بخش۲، ص۲۵.
- ↑ حماسه غدیر، ص۳۰۵–۳۰۶.
- ↑ حماسه غدیر، ص۳۰۶.
- ↑ حماسه غدیر، ص۳۰۷.
- ↑ ویکی‌شیعه، «عبدالحسین امینی»، بخش «تأسیس کتابخانه امیرالمؤمنین(ع)».
- ↑ یک ماه در اصفهان، ص۳۰–۴۸.
- ↑ همرهی خضر، ص۱۰۹.
- ↑ همرهی خضر، ص۱۰۹–۱۱۰.
- ↑ همرهی خضر، ص۱۱۰.
- ↑ ثمرات الأسفار إلی الأقطار، ج۴، ص۱۵–۱۲۲.
- ↑ همرهی خضر، ص۱۱۰.
- ↑ همرهی خضر، ص۱۱۰.
- ↑ ثمرات الأسفار إلی الأقطار، ج۴، ص۱۲۷–۲۷۹.
- ↑ همرهی خضر، ص۱۱۰–۱۱۱.
- ↑ کتابخانه دیجیتال نور، «شهداء الفضیلة»، اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ معرفی‌شده.
- ↑ کتابخانه دیجیتال نور، «کامل الزیارات»، اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ معرفی‌شده.
- ↑ کتابخانه دیجیتال نور، «أدب الزائر لمن یَمَّمَ الحائر»، اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ معرفی‌شده.
- ↑ کتابخانه دیجیتال نور، «المقاصد العلیة فی المطالب السنیة»، اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ معرفی‌شده.
- ↑ کتابخانه دیجیتال نور، «سیرتنا و سنتنا سیرة نبینا و سنته»، اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ معرفی‌شده.
- ↑ کتابخانه دیجیتال نور، «تفسیر فاتحة الکتاب»، اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ معرفی‌شده.
- ↑ کتابخانه دیجیتال نور، «السجود علی التربة الحسینیة عند الشیعة الإمامیة»، اطلاعات کتاب‌شناختی چاپ معرفی‌شده.
- ↑ ویکی‌شیعه، «عبدالحسین امینی»، بخش «دیگر آثار».
- ↑ ویکی‌شیعه، «عبدالحسین امینی»، گاه‌شمار زندگی، رویدادهای سال ۱۳۴۰ق.
- ↑ ثمرات الأسفار إلی الأقطار، ج۴، ص۱۵–۱۲۲ و ص۱۲۷–۲۷۹.
منابع
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، متن عربی، جلد نخست؛ نسخه برخط در کتابخانه الکفیل. شماره‌صفحه‌های ارجاعات عربی، مطابق متن همین نسخه است.
- الغدیر؛ عبدالحسین امینی، ترجمه محمدتقی واحدی، تهران، انتشارات کتابخانه بزرگ اسلامی، ۱۳۶۸ش.
- ثمرات الأسفار إلی الأقطار؛ عبدالحسین امینی، بیروت، مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۲۹ق.
- شهیدان راه فضیلت؛ عبدالحسین امینی، ترجمه جلال‌الدین فارسی، تهران، انتشارات روزبه، ۱۳۶۲ش.
- حماسه غدیر؛ محمدرضا حکیمی، قم، انتشارات دلیل ما، ۱۳۸۶ش.
- «دو کتابخانه در پهلوی هم: درنگی در زندگی‌نامه علامه عبدالحسین امینی»؛ محمدرضا حکیمی، در زندگی‌نامه و خدمات علمی و فرهنگی مرحوم علامه عبدالحسین امینی، به کوشش صدرا صدوقی، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۹۸ش.
- «علامه امینی، غواص غدیر»؛ سید علیرضا سیدکباری، فرهنگ کوثر، شماره ۲، اردیبهشت ۱۳۷۶ش.
- علامه امینی؛ جرعه‌نوش غدیر، به‌ضمیمه جرعه‌هایی از الغدیر؛ مهدی لطفی، قم، انتشارات انصاری، ۱۳۸۲ش.
- همرهی خضر: بیست‌وپنج سال همراه علامه امینی؛ حسین شاکری، ترجمه محسن رفعت، تهران، انتشارات پیام سفید، ۱۳۸۹ش.
- یک مسافرت تاریخی؛ یک ماه در اصفهان یا گزارش مسافرت علامه عبدالحسین امینی به اصفهان؛ تهیه و تنظیم فرهنگ نخعی، شرکت چاپخانه خراسان، بی‌تا؛ مشخصات کتاب در لوح دانا.
- «عبدالحسین امینی»؛ ویکی‌شیعه، نسخه برخط؛ بخش‌های تحصیلات، اجازه‌های علمی، آثار و گاه‌شمار.
- «علامه امینی، خورشید بی‌غروب»؛ خبرگزاری جمهوری اسلامی، ۱۳ تیر ۱۳۸۸؛ متن گزارش.
- اطلاعات کتاب‌شناختی آثار علامه امینی؛ کتابخانه دیجیتال نور؛ نشانی هر کتاب در پانویس مربوط آمده است.