عبیدالله بن عمر قواریری

عبیدالله بن عمر قواریری

اطلاعات فردی
نام کامل	عبیدالله بن عمر بن میسره القواریری البصری، أبو سعید
سرشناسی	محدث، حافظ
تولد	۱۵۰ هجری قمری
وفات	۲۳۳ یا ۲۳۴ یا ۲۳۵ هجری قمری
محل دفن	بغداد
اطلاعات علمی
استادان	حماد بن زید، سفیان بن عیینه، عبدالوهاب بن عبدالمجید الثقفی و…
شاگردان	محمد بن اسماعیل بخاری، مسلم بن حجاج نیشابوری، أبو داود سجستانی، یحیی بن معین، أحمد بن حنبل
مذهب	اهل سنت
اطلاعات فرهنگی
زمینه فعالیت	حدیث
علت شهرت	از بزرگان حدیث و حافظان در بغداد، وثاقت و حفظ بالا در نقل احادیث بصری

عبیدالله بن عمر بن میسره قواریری (ابوسعید) وی از محدثان برجسته سده‌های دوم و سوم هجری است. اصل او از بصره بود ولی در بغداد اقامت داشت و از این رو به «بغدادی» نیز منسوب است. کنیه‌اش «ابوسعید» و به جهت نسبت به «قواریر» (ظروف شیشه‌ای)، به «القواریری» شهرت یافته است. تولد او در سال ۱۵۰ ه‍.ق روی داده و درگذشتش به سال‌های ۲۳۳، ۲۳۴ یا ۲۳۵ ه‍.ق در بغداد گزارش شده است.

جایگاه راوی

عبیدالله القواریری در نزد عمده علمای رجال، محدثی موثق و قابل اعتماد شناخته می‌شود: سمعانی و ذهبی و ابن حجر: وی مردی ثقه و بسیار راستگو بود و احادیث بسیاری روایت کرده است. ابوقدامه سرخسی، محمد بن اسحاق صغانی، ابوداوود سجستانی، ابوزُرعه، ابوحاتم رازی، احمد بن ابی خَیثَمه، ابوالقاسم بَغَوی، ابویعلی موصلی و دیگران از او روایت کرده‌اند.

مسلمة بن قاسم، ابن حِبّان، ابوحاتم، ابن سعد، یحیی بن مَعین، حافظ ابوعلی صالح جَزَره، صالح بن محمد، عِجلی، نسایی و دیگران او را به شدت توثیق کرده‌اند. در «الزهرة» آمده است: بخاری از او پنج حدیث و مسلم از وی چهل حدیث روایت کرده‌اند.

• ابن حجر عسقلانی درباره‌اش می‌نویسد: «ثقة ثبت».
• ذهبی از او با عنوان «الحافظ» یاد کرده است.
• یحیی بن معین، نسائی و عجلی همگی او را «ثقة» دانسته‌اند.
• ابوحاتم رازی وصف «صدوق» را برای او به کار برده است.
• ابن سعد او را «ثقة، کثیر الحدیث» معرفی کرده که نشان از وثاقت و کثرت روایات او دارد.
• صالح بن محمد جزره ضمن تأیید وثاقت او، بر این نکته تأکید کرده که القواریری در نقل احادیث بصری، از هم‌عصر خود «الزهرانی» ثابت‌تر و مشهورتر بود.
• دیگرانی چون ابن حبان، ابن خلفون، ابن قانع و مسلمه بن قاسم نیز او را در زمره ثقات برشمرده‌اند.

اساتید

وی از مشایخ بزرگ حدیث در بصره و دیگر مناطق بهره برد که از جمله مشهورترین آنان می‌توان به حماد بن زید و ابوعوانه اشاره کرد.

شاگردان

اشخاص بزرگی چون احمد بن حنبل و یحیی بن معین از او روایت کرده‌اند که خود گواهی بر اعتبار و جایگاه او نزد اقرانش است. همچنین ثعلب نحوی ادعا نموده که صد هزار حدیث از وی شنیده است که اگرچه ممکن است عددی نمادین برای بیان کثرت ملازمت باشد، ولی حاکی از مرجعیت حدیثی اوست.

احمد بن سیار مروزی، قواریری را در بغداد هم‿تراز مسدّد در بصره و صدقه در مرو، به عنوان نمونه‌های اعلای حفظ و اتقان در شهر خود می‌دانسته است.

روایت حدیث غدیر

یکی از علما و بزرگان اهل سنت که حدیث غدیر را نقل کرده عبیدالله بن عمر بن میسره قواریری، ابوسعید (م ۲۳۵ ق) است. حافظ ابن کثیر حدیث غدیر را در ماجرای احتجاج امیرالمؤمنین علیه السلام در رحبه کوفه در تاریخش از ابویَعلی و عبدالله بن احمد (در مسند پدرش احمد بن حنبل) از قواریری نقل کرده است.