محمد بن احمد خیّاط (ابوالحسین، قنطری حنظلی)
ابوالحسین محمد بن احمد بن تمیم خیاط قنطری بغدادی، در ماه صفر سال ۲۵۹ هجری قمری متولد شد. وی به دلیل سکونت در منطقه قنطرة البردان در بغداد، به «قنطری» شهرت یافت. نسبت «خیاط» نیز به حرفه یا صنعت وی اشاره دارد.
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | ابوالحسین محمد بن احمد بن تمیم الخیاط القنطری البغدادی |
| سرشناسی | محدث بغدادی در سده سوم و چهارم هجری |
| تولد | صفر ۲۵۹ هجری قمری |
| وفات | جمعه آخر شعبان ۳۴۸ هجری قمری - بغداد |
| محل دفن | بغداد |
| خویشان سرشناس | احمد بن تمیم (پدر) |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | احمد بن عبیدالله نرسی، ابوقلابه رقاشی، محمد بن سعد عوفی، ابوا اسماعیل ترمذی، محمد بن یونس کدیمی، حسن بن علی بن متوکل و دیگران |
| شاگردان | ابوالحسن بن رزقویه، ابوالحسن علی بن احمد مقری، ابوالحسن علی بن حسین بن دوما نعالی، ابوالحسن حمامی |
| مذهب | اهل سنت |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث |
| علت شهرت | روایت حدیث، سکونت در قنطرة البردان |
جایگاه رجالی[۱]
او از محدثان بغداد در سده سوم و چهارم هجری است. علمای رجال در ارزیابی وی اختلاف نظر داشتهاند؛ برخی او را توثیق کرده و برخی در وثاقتش تسامح قائل شدهاند.
اساتید
محمد بن احمد از جمعی از محدثان نامدار بغداد و دیگر شهرها حدیث شنید، از جمله:
- احمد بن عبیدالله نرسی
- ابو قلابه رقاشی (عبدالملک بن محمد)
- محمد بن سعد عوفی
- ابو اسماعیل ترمذی
- محمد بن یونس کدیمی
- حسن بن علی بن متوکل
- و دیگران.
شاگردان
جمعی از محدثان بغداد از وی روایت کردهاند، از جمله:
- ابوالحسن بن رزقویه (احمد بن محمد)
- ابوالحسن علی بن احمد بن عمر مقری
- ابوالحسن علی بن حسین بن دوما نعالی
- ابوالحسن حمامی
اقوال علمای رجال درباره وثاقت:
- خطیب بغدادی به نقل از محمد بن ابیالفوارس آورده که وی در وثاقتش «لین» (تسامح و سستی) وجود داشته است.
- ذهبی در «سیر اعلام النبلاء» به نقل از خطیب به این ضعف اشاره کرده، اما صرفاً به ذکر تاریخ وفات بسنده نموده است.
وفات
وی روز جمعه آخر ماه شعبان سال ۳۴۸ هجری قمری درگذشت. در این هنگام نزدیک به ۹۰ سال داشت.[۲]
روايت حديث غدير[۳]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده محمد بن احمد بن تميم خيّاط قنطرى حنظلى، ابوالحسين (م ۳۴۸ ق) است. حاكم نيشابورى در «المستدرک على الصحيحين» حديث غدير را از ابوالحسين محمد بن احمد بن تميم حنظلى روایت كرده است.[۴]
خطيب بغدادى[۵]: ابوالحسن بن رزقويه، ابوالحسن على بن احمد بن عمر مُقرى و ابوالحسن على بن حسين بن دوما نعالى از او روايت كرده اند.