آیت الله سید احمد فقیه امامی
سید احمد فقیه امامی (۱۳۱۲–۱۳۷۲ش)، عالم، مدرس، خطیب، نویسنده شیعه و مؤسس کتابخانه عمومی الزهرا در اصفهان بود. او در حوزههای علمیه اصفهان و قم تحصیل کرد و پس از بازگشت به اصفهان، به تدریس علوم حوزوی، سخنرانی، نگارش و فعالیتهای اجتماعی پرداخت.[۱]
فقه و اصول، تفسیر قرآن، حدیث، کلام، اخلاق و مباحث امامت از زمینههای فعالیت علمی او بود. نوشتههای باقیمانده از وی، علاوه بر تألیفات مستقل، تقریرات درسی، مجموعه گفتارها، یادداشتهای پژوهشی و آثار ناتمام را نیز دربر میگیرد.[۲]
زندگینامه
تولد و خانواده
سید احمد فقیه امامی در ۱۷ ربیعالاول ۱۳۵۲ق، برابر با سال ۱۳۱۲ش، در محله درب امام اصفهان به دنیا آمد. پدرش سید عطاءالله فقیه امامی از عالمان و مدرسان اصفهان و مادرش گوهر بیگم امامی عریضی بود. در یادنامه او، هر دو خانواده پدری و مادری از سادات امامی اصفهان معرفی شدهاند.[۳]
در شجرهنامه نقلشده در یادنامه، نسب این خاندان از طریق علی بن جعفر عریضی به امام جعفر صادق علیه السلام رسانده شده است. همان کتاب، اختلاف برخی منابع درباره شماری از واسطههای این نسب را نیز یادآور میشود.[۴]
سید حسن فقیه امامی، عالم و مدرس حوزه علمیه اصفهان، برادر او بود. سید حجت موحد ابطحی، داماد وی، پس از درگذشت او یادنامهای درباره زندگی، فعالیتها و آثارش نوشت.[۵]
تحصیل در اصفهان و قم
فقیه امامی تحصیلات ابتدایی، دروس مقدماتی حوزه و بخشی از دوره سطح را در اصفهان گذراند. پدرش از نخستین استادان و مربیان او بود و در کنار وی، از دیگر مدرسان حوزه اصفهان نیز بهره برد.[۶]
او در سال ۱۳۳۲ش برای ادامه تحصیل به قم رفت و باقیمانده دوره سطح، درس خارج فقه و اصول، فلسفه و تفسیر را در این حوزه فراگرفت. در یادنامه، زمان بازگشت او به اصفهان شعبان ۱۳۸۴ق ثبت شده است.[۷]
پایگاه الشیعه نیز تاریخ قمری بازگشت او را شعبان ۱۳۸۴ق آورده، اما در کنار آن سال شمسی ۱۳۴۶ش را نوشته است؛ این دو تاریخ با یکدیگر سازگار نیستند.[۸]
استادان
در یادنامه فقیه امامی، استادان او در دو حوزه اصفهان و قم چنین معرفی شدهاند:[۹]
| حوزه | استادان |
|---|---|
| اصفهان | سید عطاءالله فقیه امامی؛ احمد فیاض؛ نورالدین اشنی قودجانی؛ علی مشکات سدهی؛ محمود مفید؛ محمدعلی معلم حبیبآبادی |
| قم | سید حسین طباطبایی بروجردی؛ سید روحالله موسوی خمینی؛ سید محمدحسین طباطبایی؛ سید محمد محقق داماد؛ سید محمدباقر سلطانی؛ محمد مجاهدی تبریزی |
تدریس
درسهای حوزوی
فقیه امامی پس از بازگشت به اصفهان، تدریس در حوزه علمیه این شهر را ادامه داد. بر اساس یادنامه، از کتابهای مورد تدریس او، رسائل و مکاسب شیخ انصاری، کفایة الاصول آخوند خراسانی، القواعد الفقهیة سید حسن موسوی بجنوردی، بدایه شهید ثانی، شرح تجرید و شرح منظومه سبزواری بود.[۱۰]
او همچنین تفسیر قرآن، اخلاق و بخشهایی از بحارالانوار را تدریس میکرد. پس از تدریس جلد ششم القواعد الفقهیة، درس خارج فقه را با مباحث اجتهاد و تقلید و سپس طهارت آغاز کرد. نوشتههای این درسها نیز در فهرست آثارش آمده است.[۱۱]
مدرسه نیمآور از محلهای اصلی تدریس او بود. برخی درسها نیز در مسجد سهراه نیمآور، مسجد بابا محمدعلی سقا و مسجد حاج محمدجعفر آبادهای برگزار میشد. جلسات اخلاق او در مسجد نو بازار تشکیل میشد.[۱۲]
روش تدریس و تربیت شاگردان
سید حجت موحد ابطحی در توصیف روش آموزشی او، بر مطالعه پیش از تدریس، تهیه یادداشت، رعایت وقت، احترام به شاگردان و توجه به تربیت اخلاقی آنان تأکید کرده است. به گزارش او، فقیه امامی تذکرهای تربیتی را گاه خصوصی و گاه در قالب موعظه عمومی مطرح میکرد.[۱۳]
مخاطبان آموزشهای او تنها طلاب نبودند؛ در جلسات عمومی و منظم وی، گروههایی از دانشگاهیان، پزشکان، مهندسان، فرهنگیان، کارمندان و بازاریان نیز شرکت میکردند.[۱۴]
خطابه و تبلیغ دینی
فقیه امامی در دوره تحصیل در قم، در مناسبتهای تبلیغی به سخنرانی میپرداخت و پس از اقامت در اصفهان نیز این فعالیت را ادامه داد. مسجد بابا محمدعلی سقا، معروف به مسجد امامی، و مسجد حاج محمدجعفر آبادهای از پایگاههای اصلی سخنرانی او بودند.[۱۵]
سخنرانیهای ماه رمضان او معمولاً به یک موضوع مشخص اعتقادی، اخلاقی یا اجتماعی اختصاص داشت و بهصورت پیوسته دنبال میشد. موضوعهایی مانند معاد، اخلاق، ولایت و امامت، وظایف دوران غیبت و مسائل اجتماعی در فهرست این گفتارها دیده میشود.[۱۶]
او برای سخنرانیهای خود یادداشت تهیه میکرد و خلاصه مطالب، آیات، روایات و شواهد بحث را مینوشت. یادنامه از باقیماندن مجموعهای از این خلاصهها، فیشهای موضوعی و یادداشتهای مربوط به گفتوگوها و مناظرات وی خبر داده است.[۱۷]
فعالیتهای مرتبط با امامت و معارف اهلبیت
بخشی از درسها و سخنرانیهای فقیه امامی به تبیین امامت، فضائل و سخنان امیرالمؤمنین علیه السلام و مباحث مهدویت اختصاص داشت. مجموعههای ولایت و امامت از دیدگاه قرآن، نمونهای از راهنماییهای امیرالمؤمنین، پیروزی مظلومهای تاریخ و وظایف مردم در زمان غیبت از نمونههای ثبتشده این فعالیتهاست.[۱۸]
بر اساس یادنامه، او در مسجد حاج محمدجعفر آبادهای مجموعهای مستمر از مباحث درباره فضائل، مناقب و رهنمودهای امام علی علیه السلام ارائه میکرد. همچنین از پژوهشگران، خطیبان و شاعرانی که در زمینه معارف اهلبیت فعالیت داشتند، حمایت میکرد و در سخنرانیهای خود به معرفی شخصیتهایی مانند علامه مجلسی، میرحامد حسین و علامه امینی میپرداخت.[۱۹]
فعالیتهای فاطمی
فقیه امامی در برگزاری مراسم فاطمیه و میلاد حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها مشارکت داشت. یادنامه، از کوشش او برای برگزاری مراسم هزاروچهارصدمین سال شهادت آن حضرت در سال ۱۴۱۱ق و حمایت از مجالس و نوشتههای مرتبط یاد کرده است.[۲۰]
در همین گزارش آمده است که چاپهای نخست و دوم بخش مربوط به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها از مجموعه عوالم العلوم، با سرمایه کتابخانه عمومی الزهرا و پیگیری او انجام شد. او همچنین هزینه چاپ بعدی این بخش را پذیرفته بود.[۲۱]
کتابخانه عمومی الزهرا
تأسیس و گردآوری منابع
از مهمترین فعالیتهای فرهنگی فقیه امامی، تأسیس کتابخانه عمومی الزهرا در اصفهان بود. او هنگام ساخت بخش جدید مسجد بابا محمدعلی سقا، طبقه زیرین آن را برای کتابخانه در نظر گرفت و در سال ۱۴۰۰ق کتابخانه را رسماً افتتاح کرد.[۲۲]
برای گردآوری منابع و آشنایی با شیوه اداره مراکز علمی، از کتابخانهها و مؤسسات داخل و خارج ایران بازدید میکرد. در یادنامه، سفرهای او به کشورهایی مانند مصر، سوریه، لبنان، عراق، هند و پاکستان و دیدار با کتابشناسان و مسئولان کتابخانهها گزارش شده است.[۲۳]
در گزارش زمان تدوین یادنامه، شمار کتابهای این مجموعه حدود هفتاد هزار جلد ذکر شده است. این رقم به همان دوره مربوط است و آماری از وضعیت کنونی کتابخانه نیست. نسخههای خطی و کتابهای چاپی کمیاب نیز در مجموعه آن وجود داشت.[۲۴]
فهرستنگاری
فقیه امامی شخصاً به معرفی و فهرستبرداری نسخههای خطی کتابخانه پرداخت. حاصل این کار، بعدها با عنوان فهرست نسخههای خطی مکتبة الزهراء (اصفهان ـ ایران)، با مقدمه و تصحیح صادق حسینی اشکوری، در قم و توسط مجمع ذخائر اسلامی در سال ۱۳۸۵ش منتشر شد.[۲۵]
فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی
مسجد و مراکز دینی
فقیه امامی در کنار مسجد قدیمی بابا محمدعلی سقا، بنای جدیدی ساخت که به مسجد امامی شهرت یافت. ساختمان جدید به مسجد پیشین متصل شد و فضای کتابخانه نیز در طبقه زیرین آن قرار گرفت. در یادنامه، نام حبیبالله فضائلی در میان خوشنویسان کتیبههای مسجد آمده است.[۲۶]
همچنین از کمک او به ساخت یا بازسازی مساجد و مراکز دینی در اصفهان، منجیل، زرآباد قزوین و جزیره هرمز گزارشهایی در یادنامه وجود دارد.[۲۷]
امور خیریه و قرضالحسنه
در یادنامه، از اقدام فقیه امامی و شماری از همراهانش در سال ۱۳۴۶ش برای تشکیل صندوق قرضالحسنه یاد شده است. حمایت از نیازمندان، کمک به تأمین مسکن و درمان و رسیدگی به مشکلات طلاب نیز از فعالیتهای اجتماعی گزارششده اوست.[۲۸]
موحد ابطحی تصریح کرده است که او معمولاً عضویت رسمی و مسئولیت اجرایی مؤسسات خیریه را نمیپذیرفت، اما از شماری از مراکز درمانی و حمایتی پشتیبانی میکرد. بیمارستانهای چمران، سیدالشهدا و عسگریه، دارالشفای حضرت زهرا، آزمایشگاه و رادیولوژی مهدیه و انجمن مددکاری امام زمان از مراکز نامبرده در این گزارشاند.[۲۹]
یادنامه همچنین از تشویق مردم به اختصاص هزینه برخی تشریفات مجالس ترحیم به امور خیریه و اهدای رسید کمکها به خانواده درگذشته یاد کرده است.[۳۰]
نقد دیدگاهها
او در مباحث اعتقادی و اجتماعی نیز موضعگیری داشت. نقد کتاب شهید جاوید، نقد برخی دیدگاههای علی شریعتی و نوشتههایی در رد اندیشههای کمونیستی، از موضوعهای ذکرشده در یادنامه و فهرست آثار اوست.[۳۱]
آثار
فهرست آثار فقیه امامی در یادنامه، مجموعهای از کتابها، تقریرات درسی، رسالهها، دفترهای سخنرانی و نوشتههای ناتمام را دربر میگیرد. شمارهگذاری آن تا ۷۵ ادامه دارد، اما افتادگی و تکرار شماره و عنوان در آن دیده میشود؛ ازاینرو نمیتوان شمار شمارههای فهرست را معادل شمار کتابهای مستقل چاپشده دانست.[۳۲]
جدول زیر بر پایه همان فهرست تنظیم شده است. «شبهای انتظار» با استفاده از مشخصات نسخه منتشرشده به آن افزوده شده و اطلاعات انتشار فهرست نسخههای خطی نیز تکمیل شده است. تاریخهای نگارش و برگزاری جلسات، در جدول بهعنوان سال چاپ معرفی نشدهاند. در مواردی که مشخصات نشر به دست نیامده، وضعیت چاپ قطعی تلقی نشده است.
| ردیف | عنوان اثر | نوع اثر، زمان نگارش یا مشخصات انتشار |
|---|---|---|
| ۱ | تقریرات درس فقه آیت الله سید حسین بروجردی | تقریرات درسی؛ در فهرست یادنامه به سال ۱۳۳۳ش اشاره شده است. |
| ۲ | تقریرات درس فقه آیت الله سید روحالله خمینی | مباحث مکاسب محرمه و بیع. |
| ۳ | تقریرات درس اصول آیت الله سید روحالله خمینی | مباحث الفاظ، قطع، ظن و اصول عملیه. |
| ۴ | تقریرات درس اصول آیت الله سید محمد محقق داماد | در فهرست یادنامه، آغاز آن از سال ۱۳۷۶ق ذکر شده است. |
| ۵ | تقریرات درس اصول آیت الله سید محمدباقر سلطانی | تقریرات درسی؛ مشخصات نشر در یادنامه نیامده است. |
| ۶ | تفسیر سوره حمد و بقره | دو جلد به زبان عربی؛ پایان نگارش در ۵ اسفند ۱۳۵۴ش گزارش شده است. |
| ۷ | تفسیر سوره آلعمران | به زبان عربی؛ از ۵ اسفند ۱۳۵۴ش تا ۸ شهریور ۱۳۵۶ش. |
| ۸ | تفسیر سوره نساء | تا آیه ۱۳۳؛ بخشی عربی و بخشی فارسی؛ آغاز در ۹ شهریور ۱۳۵۶ش. |
| ۹ | تفسیر سورههای مائده، انعام، اعراف و انفال | فارسی و ناتمام؛ آغاز در ۱۵ مهر ۱۳۵۸ش. |
| ۱۰ | روش رهبران انقلابی ما | آغاز نگارش در ۱۳۹۸ق و پایان در محرم ۱۴۰۰ق؛ در یادنامه چاپشده معرفی شده، اما سال چاپ و ناشر ذکر نشده است. |
| ۱۱ | اقتصاد | بهصورت سؤال و جواب، به زبان فارسی. |
| ۱۲ | چرا جمهوری اسلامی؟ | فارسی؛ در یادنامه چاپشده معرفی شده، اما مشخصات نشر آن نیامده است. |
| ۱۳ | قرآن و تعهدات واقعی انسان | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۱۴ | انسان از دیدگاه قرآن | نوشتهها و مباحث ماه رمضان ۱۳۵۶ش؛ این عنوان در فهرست یادنامه دو بار آمده است. |
| ۱۵ | نکتههایی از روایات راجع به فاطمه زهرا سلام الله علیها | مجموعهای با موضوع روایات مربوط به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها. |
| ۱۶ | نظرات علمی و دینی و سیاسی و اجتماعی علی علیه السلام در نهجالبلاغه | مباحث جلسات صبح جمعه، از سال ۱۳۹۴ق. |
| ۱۷ | رسالهای در شرح خطبه فدکیه حضرت زهرا سلام الله علیها | در یادنامه ناتمام معرفی شده است. |
| ۱۸ | عقاید اصیل شیعه، یا اسلام واقعی | مباحث ظهرهای جمعه مسجد امامی، از سال ۱۴۰۸ق. |
| ۱۹ | جنگ در نظام کامل و حیاتبخش اسلامی | مباحث دوره انقلاب؛ در یادنامه به سال ۱۳۵۷ش اشاره شده است. |
| ۲۰ | تفسیر سوره یوسف | در یادنامه ناتمام معرفی شده است. |
| ۲۱ | تحفة الفقیه | درباره امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف. |
| ۲۲ | اخلاق در قرآن | درسهای قرآنی؛ در یادنامه تا درس ۹۶ و ۴۱۱ صفحه گزارش شده است. |
| ۲۳ | رد بر افکار دکتر شریعتی | نوشتهای انتقادی؛ مشخصات نشر در یادنامه نیامده است. |
| ۲۴ | سؤالها و پاسخها | یک دفتر بزرگ و کامل، بنا بر توصیف یادنامه. |
| ۲۵ | رسالهای در وجود رابط | رسالهای فلسفی. |
| ۲۶ | رسالهای در فن خطابه | نوشتهای درباره خطابه. |
| ۲۷ | مبارزه و راه آن در قرآن | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۲۸ | سفرنامه سوریه | مربوط به سفر سال ۱۳۵۱ش. |
| ۲۹ | بررسی وضع جغرافیایی و اقتصادی و دینی و سیاسی کشورهای اسلامی | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۳۰ | رسالهای در پدیده حیات | رساله؛ مشخصات نشر در یادنامه نیامده است. |
| ۳۱ | انقلاب در پرتو وحی | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۳۲ | رسالهای درباره جاسوسی | رساله؛ مشخصات نشر در یادنامه نیامده است. |
| ۳۳ | شناخت خط انقلابی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۳۴ | فرازهایی از دعاهای صحیفه سجادیه | مباحث ظهرهای جمعه مسجد امامی، از سال ۱۴۱۱ق. |
| ۳۵ | تشبیهات و تمثیلات قرآن | در یادنامه ناتمام معرفی شده است. |
| ۳۶ | رسالهای در رد افکار کمونیستی | نوشتهای انتقادی. |
| ۳۷ | سؤالها و پاسخهای جلسات مؤسسه دینی و علمی احمدیه | مجموعه پرسش و پاسخ؛ تاریخ درجشده در نسخه دیجیتال یادنامه نیازمند مقابله با نسخه اصلی است. |
| ۳۸ | رسالهای درباره رساله حقوق امام سجاد علیه السلام | شرح و بررسی رساله حقوق. |
| ۳۹ | رسالهای درباره تمایلات متضاد | رساله؛ مشخصات نشر در یادنامه نیامده است. |
| ۴۰ | رسالهای درباره معراج جسمانی | نوشتهای اعتقادی. |
| ۴۱ | رسالهای درباره تورات و انجیل | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۴۲ | رسالهای در بیع | نوشتهای فقهی. |
| ۴۳ | حج و کعبه | مباحث ارائهشده در مسجد حاج محمدجعفر آبادهای؛ تاریخهای شمسی و قمریِ درجشده در فهرست با یکدیگر سازگار نیستند. |
| ۴۴ | روحانیت و تبلیغ اسلام | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۴۵ | شرح نامه امام علی علیه السلام به مالک اشتر | شرح عهدنامه مالک اشتر. |
| ۴۶ | پیروزی مظلومهای تاریخ | چهار جلد؛ مجموعه مباحث مسجد حاج محمدجعفر آبادهای از سال ۱۳۶۴ش؛ شامل بحثهایی درباره پیامبران و امام علی علیه السلام. |
| ۴۷ | نمونهای از راهنماییهای امیرالمؤمنین علیه السلام | مجموعهای در دوازده قسمت، با قسمت پایانی ناتمام؛ در یادنامه ۳۸۴ راهنمایی و مجموعاً ۱۹۷۵ صفحه برای آن گزارش شده است. |
| ۴۸ | انقلابهای اسلامی | مباحث ماه رمضان ۱۳۵۱ش. |
| ۴۹ | شناخت راههای زندگی | مباحث ماه رمضان ۱۳۵۳ش. |
| ۵۰ | خدمات ائمه اطهار علیهم السلام | مباحث ماه رمضان ۱۳۵۴ش. |
| ۵۱ | قیامت | مباحث ماه رمضان ۱۳۵۵ش. |
| ۵۲ | پیامدهای انقلاب | مباحث ماه رمضان ۱۳۵۸ش. |
| ۵۳ | فرهنگ استعماری و فرهنگ اسلامی | مباحث ماه رمضان ۱۳۵۹ش. |
| ۵۴ | چگونه باید زیست | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۰ش. |
| ۵۵ | عوامل انحراف در جامعه و راه مستقیم | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۱ش. |
| ۵۶ | انقلاب ارزشها؛ تضادها | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۲ش؛ درباره روایت چهاردهم باب عقل و جهل کتاب کافی. |
| ۵۷ | تفسیر جزء آخر قرآن | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۳ش. |
| ۵۸ | شیطان در خانه ما | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۴ش. |
| ۵۹ | مبارزه مکتب تشیع با انحرافات | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۵ش. |
| ۶۰ | اخلاق در جنگ | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۶ش. |
| ۶۱ | بازگشت به اسلام تنها راه مبارزه با استعمار | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۷ش. |
| ۶۲ | چگونه باید با فساد مبارزه کرد؟ | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۸ش. |
| ۶۳ | چه کنیم که به رشد واقعی برسیم؟؛ سنت تغییر | مباحث ماه رمضان ۱۳۶۹ش. |
| ۶۴ | ولایت و امامت از دیدگاه قرآن | مجموعه مباحث ماه رمضان؛ در فهرست یادنامه به سالهای ۱۳۶۹–۱۳۷۰ش نسبت داده شده است. |
| ۶۵ | وظایف مردم در زمان غیبت | مجموعه مباحث ماه رمضان؛ در فهرست یادنامه به سالهای ۱۳۷۰–۱۳۷۱ش نسبت داده شده است. |
| ۶۶ | شیعه تنها گروه نجاتیافته | مجموعه مباحث ماه رمضان؛ عنوان و شماره آن در نسخه دیجیتال یادنامه تکرار شده است. |
| ۶۷ | معاد | در یادنامه جدا از عنوان «قیامت» ثبت شده است؛ نسبت این دو مجموعه روشن نشده است. |
| ۶۸ | قواعد و فوائد درایه و رجال | نوشتههایی در علوم حدیث. |
| ۶۹ | فرهنگ واژههای علمی | از نوشتههای معرفیشده در یادنامه. |
| ۷۰ | اجتهاد و تقلید | نوشتههای درس خارج فقه؛ ۱۹۳ صفحه، بنا بر گزارش یادنامه. |
| ۷۱ | طهارت | نوشتههای درس خارج فقه، تا مبحث آبها؛ ۹۸ صفحه و ناتمام، بنا بر گزارش یادنامه. |
| ۷۲ | فهرست نسخههای خطی مکتبة الزهراء؛ اصفهان ـ ایران | قم: مجمع ذخائر اسلامی، ۱۳۸۵ش؛ با مقدمه و تصحیح صادق حسینی اشکوری؛ ۱۸۲ صفحه؛ شماره ۲۸ مجموعه معرفی میراث مخطوط.[۳۳] |
| ۷۳ | شرح دعای عرفه | در یادنامه، اثری دوجلدی و آماده چاپ معرفی شده است. متن دعا و ترجمه فارسی آن با خط حبیبالله فضائلی برای انتشار آماده شده بود؛ مشخصات چاپ در منابع بررسیشده به دست نیامد. |
| ۷۴ | شبهای انتظار: نگاهی به وظایف فردی و اجتماعی شیعیان در دوران غیبت حضرت مهدی علیه السلام | قم: روضةالعباس علیه السلام، ۱۳۸۸ش؛ دو جلد؛ تحقیق حامدحسن نواب اصفهانی. نسخههای قائمیه: جلد اول و جلد دوم.[۳۴] |
مبنای معرفی نوشتهها، جز اطلاعات تکمیلی انتشارِ تصریحشده، فهرست آثار در بخش سوم یادنامه است. وجود یک عنوان در این فهرست، بهتنهایی به معنای انتشار مستقل آن نیست. همچنین یکسانبودن مجموعه «وظایف مردم در زمان غیبت» با کتاب منتشرشده «شبهای انتظار»، بدون مقابله متن دو مجموعه، قطعی نیست.[۳۵][۳۶]
ویژگیهای فردی
موحد ابطحی در یادنامه، نظم در کارهای علمی و اجتماعی، خوشرفتاری، احترام به مخاطبان، بخشندگی و حفظ آبروی نیازمندان را از ویژگیهای فقیه امامی دانسته است. مداومت بر تلاوت قرآن، نماز شب و خواندن زیارت جامعه و عاشورا نیز در همین منبع گزارش شده است.[۳۷]
درگذشت و خاکسپاری
سید احمد فقیه امامی در ساعت ده صبح پنجشنبه ۴ آذر ۱۳۷۲ش، برابر با ۱۰ جمادیالثانی ۱۴۱۴ق، در کتابخانه عمومی الزهرا اصفهان درگذشت.[۳۸]
بر اساس گزارش یادنامه، آخرین نوشته او متنی برای اطلاعیهای به مناسبت میلاد حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بود که هنگام مراجعه به میز کارش دیده شد.[۳۹]
روز جمعه ۱۱ جمادیالثانی، پس از اقامه نماز بر پیکر او توسط سید محمدباقر موحد ابطحی، مراسم تشییع برگزار شد و پیکرش در جوار امامزاده ابوالعباس خوراسگان به خاک سپرده شد.[۴۰]
یادنامه و بزرگداشت
پس از درگذشت فقیه امامی، مجالس بزرگداشت او در اصفهان، قم، تهران و شماری دیگر از شهرها برگزار شد. در یادنامه، از برگزاری مجلس در مسجد اعظم قم از سوی سید محمدرضا گلپایگانی و مجالسی از سوی دیگر عالمان یاد شده است.[۴۱]
آیت الله سید حجت موحد ابطحی کتاب یادواره و شمع زندگی و مبارزات مدافع حریم ولایت و امامت آیتالله فقیه امامی را در هشت بخش تنظیم کرد. زندگینامه، خاندان، تحصیل و تدریس، آثار، ویژگیهای فردی، فعالیتهای اجتماعی، گزارش درگذشت و سرودههای سوگ از موضوعهای این کتاب است. مؤلف در معرفی منابع خود، به ارتباط نزدیک خانوادگی و همکاریهای علمی و اجتماعی با فقیه امامی و نیز گفتوگو با بستگان، دوستان و شاگردان او اشاره کرده است.[۴۲]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش اول و بخش سوم.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «تألیفات و آثار قلمی».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش اول.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش دوم و پینوشتهای ۳ و ۴.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش دوم؛ بخش هفتم، «برد یمانی از طرف آیتالله العظمی آقای گلپایگانی».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «اجمالی از مراحل تحصیل و خودسازی و تدریس و تبلیغ».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «اجمالی از مراحل تحصیل و خودسازی و تدریس و تبلیغ».
- ↑ سید احمد فقیه امامی، بخش «تولد و نسب».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «اساتید و مربیان».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «مواد درسی و کتابهای مورد تدریس».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «مواد درسی و کتابهای مورد تدریس» و «تألیفات و آثار قلمی».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «مکانهای تدریس آیتالله امامی».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «روش آیتالله امامی در تدریس و تربیت شاگردان».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «شاگردان».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «ترویج اسلام در سنگر خطابه».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «تألیفات و آثار قلمی»؛ بخش پنجم، «بحثهای ماه رمضان».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «خاطرهنویسی و یادداشتهای گوناگون» و «فیشهای تحقیقی و مطالعاتی».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «حمایت از مکتب ولایت و امامت و خاندان رسالت».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «حمایت از مکتب ولایت و امامت و خاندان رسالت».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «حمایت از مکتب ولایت و امامت و خاندان رسالت».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «حمایت از مکتب ولایت و امامت و خاندان رسالت».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «کتابخانه عمومی الزهرا».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «مسافرتهای مرحوم آیتالله امامی» و «کتابخانه عمومی الزهرا».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «کتابخانه عمومی الزهرا».
- ↑ فهرست نسخههای خطی مکتبة الزهراء (اصفهان ـ ایران)، رکورد کتابشناختی CiNii Books، شناسه BB05898848.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «تأسیس مسجد باشکوه و جدید بابا محمدعلی سقا».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «یاریرسانی برای تأسیس و تجدید بنای مساجد و مراکز علمی و دینی».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «تأسیس اولین صندوق قرضالحسنه»؛ بخش چهارم، «کمک و انفاقهای مؤثر و کارساز».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، «کمک به مؤسسههای خیریه و عامالمنفعه».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش پنجم، گزارش شکلگیری تابلوهای خیریه برای مجالس ترحیم.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «تألیفات و آثار قلمی»؛ بخش پنجم، «مبارزه با کتاب شهید جاوید».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «تألیفات و آثار قلمی».
- ↑ فهرست نسخههای خطی مکتبة الزهراء، رکورد کتابشناختی CiNii Books، شناسه BB05898848.
- ↑ شبهای انتظار، شناسنامه کتاب، نسخه دیجیتال قائمیه.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش سوم، «تألیفات و آثار قلمی».
- ↑ شبهای انتظار، شناسنامه کتاب، نسخه دیجیتال قائمیه.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش چهارم، «سیره و اخلاق آیتالله فقیه امامی».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش هفتم، «پایان عمری پربرکت».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش هفتم، «زمان و مکان ارتحال آیتالله امامی و آخرین دستنوشته».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش هفتم، «نماز میت» و گزارش تشییع و تدفین.
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، بخش هفتم، «مجالس بزرگداشت در قم» و «مجالس بزرگداشت در تهران و شیراز».
- ↑ یادواره و شمع زندگی و مبارزات آیتالله فقیه امامی، «پیشگفتار» و «منابع و مآخذ».
منابع
- یادواره و شمع زندگی و مبارزات مدافع حریم ولایت و امامت آیتالله فقیه امامی (ره)، سید حجت موحد ابطحی؛ ناشر چاپی معرفیشده در نسخه دیجیتال: سید حجت موحد ابطحی؛ نشر دیجیتال: اصفهان، مرکز تحقیقات رایانهای قائمیه اصفهان، ۱۳۸۷ش؛ نسخه HTML. ارجاعها بر اساس بخشها و عنوانهای داخلی این نسخه است.
- شبهای انتظار: نگاهی به وظایف فردی و اجتماعی شیعیان در دوران غیبت حضرت مهدی علیه السلام، احمد فقیه امامی، تحقیق حامدحسن نواب اصفهانی، قم: روضةالعباس علیه السلام، ۱۳۸۸ش، دو جلد؛ نسخههای دیجیتال قائمیه: جلد اول و جلد دوم.
- فهرست نسخههای خطی مکتبة الزهراء؛ اصفهان ـ ایران، احمد فقیه امامی، مقدمه و تصحیح صادق حسینی اشکوری، قم: مجمع ذخائر اسلامی، ۱۳۸۵ش، ۱۸۲ صفحه، مجموعه معرفی میراث مخطوط، شماره ۲۸؛ مشخصات نشر مطابق رکورد CiNii Books، شناسه BB05898848.
- «سید احمد فقیه امامی»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه، ۱۸ تیر ۱۳۹۴ش.
