المدخل الی دراسة نص الغدیر (کتاب)
«المدخل إلی دراسة نص الغدیر» تألیف آیت‌الله محمدمهدی آصفی (۱۳۱۶–۱۳۹۴ش)، اثری کلامی–حدیثی است که به نقد نظریات اهل سنت در مسئله امامت پرداخته و با تکیه بر آیات قرآن و نصوص پیامبر صلی الله علیه وآله، به ویژه حدیث غدیر، امامت بلافصل حضرت علی علیه السلام را اثبات می‌کند. نویسنده با بررسی سه دیدگاه «انعقاد امامت به غلبه»، «نظریه اختیار اهل حل و عقد» و «نظریه نص»، دیدگاه امامیه را با استناد به آیه ابتلا (بقره: ۱۲۴) و نصوص متواتر نبوی، برترین و مستدل‌ترین دیدگاه معرفی می‌کند. کتاب با ۱۳ ملحق در توثیق اسناد نصوص وصایت، به پایان می‌رسد.
.jpg)
نویسنده
شیخ محمدمهدی آصفی (۱۳۱۶–۱۳۹۴ش) از فقیهان، مجتهدان، مفسران و نویسندگان شیعه در قرن اخیر بود. او به‌عنوان یکی از روحانیان فعال سیاسی در عراق، عضو شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و نماینده رهبر انقلاب در عراق فعالیت داشت.
ایشان در سال ۱۳۱۶ش (مطابق ۱۳۵۵ق) در نجف اشرف در یک خانواده روحانی به دنیا آمد. پدرش، آیت‌الله شیخ علی‌محمد آصفی بروجردی، و مادرش، دختر آیت‌الله شیخ محمدتقی بروجردی، هر دو از علمای بزرگ نجف بودند. از نوجوانی وارد حوزه علمیه نجف شد و دروس سطح را نزد استادانی چون آیات عظام شیخ مجتبی لنکرانی، شیخ صدرا بادکوبی، شیخ محمدرضا مظفر و شیخ عبدالمنعم فرتوسی گذراند.
از محضر اساتید بزرگی همچون آیات عظام سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خویی، امام خمینی، میرزا باقر زنجانی، شیخ حسین حلی، سید عبدالله شیرازی، سید محمدرضا گلپایگانی و میرزا هاشم آملی بهره برد. همزمان با دروس حوزوی، تحصیلات دانشگاهی را تا مقطع فوق‌لیسانس در رشته معارف اسلامی از دانشگاه بغداد ادامه داد. دو اجازه اجتهاد دریافت کرد؛ یکی از آیت‌الله میرزا هاشم آملی (سال ۱۳۹۳ق) و دیگری از آیت‌الله شیخ مرتضی آل یاسین (سال ۱۳۹۴ق).
ایشان پس از سال‌ها مبارزه با بیماری، در بامداد ۱۴ خرداد ۱۳۹۴ش (مطابق ۱۸ شعبان ۱۴۳۶ق) در قم دار فانی را وداع گفت و پیکرشان در قم تشییع شد.
تألیفات
آیت‌الله آصفی دارای تألیفات فراوان (بیش از ۱۴۵ عنوان کتاب در ۱۷۰ جلد) به زبان عربی است که در موضوعات تفسیر و علوم قرآن، فقه، حدیث، عقاید، کلام، فلسفه، اقتصاد اسلامی و مسائل اجتماعی نگاشته شده‌اند. بیشتر آثار او به عربی است و برخی به فارسی و اردو ترجمه شده‌اند.
- فی رحاب القرآن
- المدخل إلی دراسة نص الغدیر
- المدخل إلی الإمامة
- المشروع السیاسی لأهل البیت علیهم السلام بعد واقعة الطف
- ملکیة الارض فی الاسلام
- النظام المالی وتداول الثروة فی الاسلام
- الامام زین العابدین علیه‌السلام
- فی رحاب عاشوراء
- الشعائر والشعارات الحسینیة
- الحب الالهی فی الادعیه
محتوای کتاب
کتاب با بررسی نظریه انعقاد امامت به غلبه آغاز می‌شود که دیدگاه مشهور فقهای اهل سنت است؛ بر اساس این نظریه، حاکم با قیام مسلحانه و سیطره بر قدرت، بدون نیاز به بیعت اهل حل و عقد، امام مشروع می‌شود. این دیدگاه مورد نقد شیعه قرار گرفته است.
دیدگاه دوم، «نظریه اختیار» است که انعقاد امامت را به انتخاب اهل حل و عقد از مسلمین می‌داند و آن را کاشف از اذن الهی معرفی می‌کند. قائلان این نظریه شامل ماوردی، قاضی عبدالجبار، قرطبی و ابن تیمیه هستند که نویسنده با تفصیل به نقد و رد آن پرداخته است.
دیدگاه سوم، «نظریه نص» مورد پذیرش شیعه امامیه است که مستند قرآنی آن، آیه ابتلا (بقره: ۱۲۴) می‌باشد؛ این آیه افزون بر جعل امامت برای ابراهیم، بر اشتراط عصمت برای امام نیز دلالت دارد و ظالمین را از نیل به عهد الهی محروم می‌کند.
نویسنده سپس به نصوص نبوی در موضوع امامت اشاره می‌کند که عبارتند از: نص یوم الدار (دعوت از خویشان)، نص غدیر و نص وصایت. در بخش مربوط به نص غدیر، ابتدا داستان تاریخی غدیر خم به تفصیل روایت شده و سپس طرق و اسانید (سندهای) این حدیث از منابع مختلف بررسی می‌گردد. پس از اثبات صحت سند، دلالت حدیث غدیر بر ولایت و امامت حضرت علی علیه السلام با دقت کلامی و زبانی مورد تحلیل قرار گرفته و اشکالات مخالفان پاسخ داده شده است. در انتهای کتاب، ۱۳ ملحق (پیوست) گنجانده شده است که به توثیق اسناد نصوص وصایت و تقویت مستندات روایی کتاب می‌پردازد.