شاد کردن مؤمن یعنی وارد کردن شادی و خوشحالی به قلب برادر دینی با برآوردن حاجت، رفع گرفتاری، یا هدیه و خوش‌رویی. این عمل محبوب‌ترین عبادت نزد خداوند است که پاداش آن شادمانی در قیامت و تاجی از نور در بهشت می‌باشد. حتی تبسم در برابر مؤمن یک حسنه و دیدار او بدون نیاز، سبب نوشته شدن نام انسان به عنوان «زائر خدا» می‌شود.[۱]

جایگاه و پاداش شاد کردن مؤمن

روایات متعددی از معصومان علیهم‌السلام بر این امر تأکید کرده‌اند:

  • امام باقر علیه السلام فرمودند: «خداوند به چیزی محبوب‌تر از شاد کردن مؤمن عبادت نشده است».[۲]
  • رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «هر کس مؤمنی را شاد کند، مرا شاد کرده است و هر کس مرا شاد کند، خدا را شاد کرده است».[۳]
  • از امام کاظم علیه السلام روایت شده: «هر کس مؤمنی را شادمان سازد، روز قیامت خداوند متعال دل او را شادمان خواهد ساخت».[۴]
  • امام رضا علیه السلام در اهمیت این عمل فرمود: «هیچ عملی نزد خداوند محبوب‌تر از شاد کردن مؤمن نیست».[۵]
  • امام صادق علیه السلام فرمود: «پاداش کسی که در این دنیا برادر مؤمنش را شاد کند، این است که در آخرت، خداوند متعال تاجی از نور بر سر او می‌گذارد و همسر او را از حورالعین قرار می‌دهد».[۶]
  • رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «خانه‌ای در بهشت است که "دارُ الفَرَح" نامیده می‌شود. جز کسی که کودکان را شاد کرده باشد، وارد آن نمی‌گردد».[۷]

مصادیق و راه‌های شاد کردن مؤمن

شاد کردن مؤمن تنها با یک روش خاص حاصل نمی‌شود، بلکه در روایات به راه‌های متعددی اشاره شده است:

  • تبسم و خوش‌رویی: امام باقر علیه السلام فرمودند: «تبسم مرد در برابر برادر مؤمنش یک حسنه است».[۸]
  • هدیه دادن: رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «به یکدیگر هدیه دهید تا با هم دوست شوید، زیرا هدیه کینه‌ها را از بین می‌برد».[۹]
  • دیدار و سرکشی: رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «هر کس برادر مؤمنش را به منزلش زیارت کند، بدون آنکه نیازی داشته باشد، به عنوان زائر خدا نوشته می‌شود».[۱۰]
  • مزاح شایسته: امام صادق علیه السلام فرمودند: «شوخی و مزاح با برادر مؤمن، شادی را وارد دل او می‌کند».[۱۱]

همان‌طور که قرآن کریم می‌فرماید:  قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِكَ فَلْيَفْرَحُوا هُوَ خَيْرٌ مِمَّا يَجْمَعُونَ ؛ بگو: به فضل و رحمت خداست که مؤمنان باید شاد شوند و این از هر آنچه جمع می‌کنند بهتر است.[۱۲]

پس شاد کردن مؤمن یک عبادت و خیر بزرگ است. تلاش برای برآوردن نیازهای مادی و معنوی برادران دینی، انسان را به قرب الهی نزدیک و پاداش عظیم اخروی را نصیب او می‌کند.

شاد نمودن مومنین در عید غدیر خم

از نام‏هاى روز غدير «يوم السرور» است.[۱۳] ايجاد فرح و سرور در برادر دينى ثواب بسيار دارد و وسعت روزى مى ‏آورد، و اثرات اخروى نيز دارد؛ مثل اينكه قبر او يكى از روضه ‏هاى بهشت قرار مى ‏گيرد.

اسباب شادى بسيار است؛ مثل هديه دادن، مشكلات شخصى را بر طرف كردن، مهمانى كردن، اشعار در مدح و منقبت اهل‏بيت ‏عليهم السلام قرائت كردن و سرودن، و ذكر قضايايى كه واقعيت است و ديگران را در وقت شنيدن به فرح و سرور مى ‏كشاند. در روايت وارد شده كه اين روز روز نفى غم‏هاست، و مهربانى كردن رحمت الهى را به دنبال دارد. البته شاد كردن مؤمنان بر خلاف آنچه تصور مى‏ كنند به معناى خنداندن به وسيله دلقك‏بازى و... نيست. بلكه شاد كردن آنان با احسان و نيكى كردن و اعانت بر حفظ آبروى ايشان است.

  • حضرت رسول اكرم‏ صلى الله عليه وآله فرموده است: «من سرّ مؤمناً فقد سرّنى، و من سرّنى فقد سرّ اللَّه»:[۱۴]هر كس مؤمنى را شاد كند مرا شاد كرده، و هر كس مرا شاد كند خدا را شاد كرده است.
  • حضرت اميرالمؤمنين على‏ عليه السلام در خطبه مربوط به شأن روز غدير فرموده است: «و من اسعف اخاه مبتدئاً و برّه راغباً فله كأجر من صام هذا اليوم و قام ليلته»: [۱۵]هر كس در اين روز در يارى كردن برادرانش پيش‏دستى كند و با ميل به او نيكى كند، ثواب كسى را دارد كه اين روز را روزه داشته و شبش را به نماز ايستاده باشد.
  • همچنين اميرالمؤمنين‏ عليه السلام فرمود: «اظهروا البشر فيما بينكم، و السرور فى ملاقاتكم»:[۱۶] خوشرو باشيد، و در ملاقات با يكديگر شادى كنيد.
  • حضرت امام رضاعليه السلام در آداب اين روز فرموده است: «فأفضِل على اخوانك فى هذا اليوم و سرّ فيه كل مؤمن و مؤمنة»:[۱۷]در اين روز به برادرانت خوبى كن، و هر زن و مرد مؤمنى را شاد گردان.
  • «عن احمد بن محمد بن ابى‏ نصر، قال: كنّا عند الرضاعليه السلام و المجلس غاصّ باهله. فتذاكروها يوم الغدير. فقال الرضاعليه السلام: سر فيه كلّ مؤمن و مؤمنة»: [۱۸] احمد بن محمد گفت: در مجلس حضرت رضاعليه السلام بوديم در حالى كه آن مجلس مملوّ از جمعيت بود، و درباره روز غدير گفتگو مى ‏كردند. پس حضرت رضاعليه السلام (به من) فرمود: در اين روز هر مرد و زن مؤمنى را شاد كن.
  • شيخ مفيد در «مسارّ الشيعة» در مورد روز غدير مى ‏نويسد:« ادخال السرور فيه على اهل الايمان يحطّ الاوزار»:[۱۹] شاد كردن مؤمنين در روز غدير گناهان را مى‏ ريزد.

پانویس

  1. اصول کافی، ج ۲، ص ۱۸۸
  2. اصول کافی، ج 2، ص 188
  3. بحارالانوار، ج 74، ص 323
  4. تحف العقول، ص 412
  5. بحارالانوار، ج 75، ص 352
  6. اصول کافی، ج 2، ص 188
  7. اصول کافی، ج 2، ص 188
  8. اصول کافی، ج 2، ص 188
  9. اصول کافی، ج 2، ص 188
  10. اصول کافی، ج 2، ص 188
  11. اصول کافی، ج 2، ص 188
  12. یونس، آیه 58
  13. خطبه حضرت على‏ عليه السلام در روز غدير. الاقبال: ص ۴۶۳.
  14. الكافى: ج ۲ ص ۱۸۸ ح ۱.
  15. وسائل الشيعة: ج ۷ ص ۳۲۷.
  16. بحار الانوار: ج ۹۷ ص ۱۱۷، به نقل از مصباح الزائر.
  17. التهذيب: ج ۶ ص ۲۴ ح ۲۴.
  18. بحار الانوار: ج ۳۷ ص ۱۷۰، به نقل از تفسير فرات.
  19. مسارّ الشيعه: ص ۴۰.