ظهور ولایت (کتاب)
«ظهور ولایت در صحنه غدیر» برگرفته از آثار تفسیری آیتالله جوادی آملی است که توسط انتشارات اسراء منتشر شده است. این کتاب با رویکردی تفسیری به آیه اکمال پرداخته و با تبیین مفاهیم کلیدی آن، ولایت و امامت حضرت علی علیه السلام را در واقعه غدیر اثبات میکند.
نویسنده
آیت الله عبدالله جوادی آملی، در سال ۱۳۱۲ هجری شمسی (۱۹۳۳ میلادی) در شهر آمل، استان مازندران، در خانوادهای روحانی دیده به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی را در زادگاه خود به پایان رساند و در سال ۱۳۲۵ش، برای تحصیل علوم دینی وارد حوزه علمیه آمل شد. در مدت پنج سال، مقدمات علوم حوزوی را از محضر پدرش، میرزا ابوالحسن جوادی آملی، فرا گرفت.
در سال ۱۳۲۹ش به تهران رفت و پنج سال در مدرسه مروی از محضر اساتیدی چون شیخ محمدتقی آملی، علامه شعرانی و مهدی الهی قمشهای بهره برد. در سال ۱۳۳۴ش به حوزه علمیه قم هجرت کرد و نهاییترین دروس حوزوی را در محضر آیات عظام بروجردی، امام خمینی، علامه طباطبایی و دیگران فرا گرفت.
او فیلسوف، فقیه، مفسر قرآن و از مراجع تقلید شیعه در قرن پانزدهم هجری شمسی است. بیش از شصت سال سابقه تدریس دروس فقه، فلسفه، عرفان و تفسیر را در کارنامه علمی خود دارد و سه دوره کامل اسفار اربعه ملاصدرا را تدریس کرده است.
درس تفسیر ایشان از سال ۱۳۵۵ش آغاز و پس از ۲۳ سال، در سال ۱۳۹۹ش به پایان رسید. از مسئولیتهای مهم ایشان پس از انقلاب میتوان به عضویت در مجلس خبرگان رهبری، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و امامت جمعه قم اشاره کرد.
آثار
آیتالله جوادی آملی دارای تألیفات فراوانی در زمینههای تفسیر، فقه، فلسفه، عرفان، کلام و حدیث است. برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
- تفسیر تسنیم
- تفسیر موضوعی قرآن
- تفسیر سوره حمد
- تفسیر سوره توحید
- رحیق مختوم
- فلسفه صدرا
- عقلانیت شهود
- کتاب الصلاه
- کتاب الحج
- کتاب الخمس
- ، کتاب الصوم و الاعتکاف
- کتاب الزکاه
- کتاب الربا
- عفو و قصاص
- ادب فنای مقربان
- زن در آیینه جلال و جمال
- شمیم ولایت
- تحریر الرسالة الولایة شمس الوحی تبریزی
- امامت و توحید و عدل
- خانواده متعادل و حقوق آن
- بر بال اعتکاف
- تفسیر آموزشی سوره آل عمران
محتوای کتاب
کتاب با هدف تبیین جایگاه ولایت و تثبیت ارکان اعتقادی امامت، به نگاه تفسیری آیتالله جوادی آملی به آیه اکمال پرداخته است. ساختار و مباحث کتاب، شامل موارد زیر است:
- بخش نخست: غدیر در قرآن
- نویسنده ابتدا به بررسی واژگان کلیدی آیه اکمال مانند «یوم»، «یأس» و «خشیت» پرداخته و با تحلیل دقیق آنها، مفهوم ولایت را تبیین میکند. سپس داستان تاریخی غدیر و حماسه آن را روایت نموده و به این نکته اشاره میکند که حضرت فاطمه سلام الله علیها در پاسخ به عذرتراشی انصار فرمود: «آیا پدرم، با پدیدآوردن حماسه غدیر، عذری برای کسی باقی گذارد؟»
- بخش دوم: عید ولایت در تاریخ
- نویسنده به بررسی ابعاد تاریخی واقعه غدیر پرداخته و آن را به عنوان نقطهعطفی در تاریخ اسلام معرفی میکند که برای پیروان مکتب علوی، حجتی قاطع و بیپاسخ است.
- بخش سوم: موضوعات ویژه
- کتاب با بررسی موضوعاتی همچون «فاتح ولایت از زبان خود»، «اولین مدافع ولایت»، «وارثان غدیر» و «اهمیت و آداب عید ولایت» به پایان میرسد.
