عبدالله بن ابینجیح یسار ثقفی
عبدالله بن ابینجیح یسار ثقفی کوفی، معروف به ابویسار، از مفسران و محدثان نیمهٔ دوم سدهٔ اول و نیمهٔ اول سدهٔ دوم هجری است. وی بیشتر به دلیل روایت و تدوین تفسیر مجاهد بن جبر (از شاگردان برجستهٔ ابن عباس) شهرت دارد. این تفسیر از کهنترین و اصیلترین تفاسیر قرآن به شمار میرود و ابویسار راوی اصلی و واسطهٔ انتقال آن به نسلهای بعد بوده است.
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | عبدالله بن ابینجیح یسار ثقفی کوفی |
| سرشناسی | مفسر و محدث قرن دوم هجری |
| وفات | ۱۳۱ هجری قمری |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | مجاهد بن جبر، عطاء بن ابی رباح، عمرو بن دینار |
| شاگردان | سفیان ثوری، سفیان بن عیینه، وکیع بن جراح، عبدالرزاق صنعانی |
| تحصیلات | تحصیل در مراکز حدیثی مکه و کوفه |
| مذهب | اهل سنت |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | تفسیر قرآن، حدیث |
| علت شهرت | روایت و تدوین تفسیر مجاهد بن جبر |
جایگاه رجالی
اهل حدیث و نقد رجال، او را ثقه و مورد اعتماد دانستهاند. احمد بن حنبل دربارهاش میگوید: «ابن ابینجیح ثقه است و پدرش از نیکان بود».[۱]ذهبی نیز در جایگاه یکی از مشایخ موثق از او یاد کرده است.[۲] اعتبار روایات تفسیری او چنان است که امام بخاری در بخش تفسیر کتاب صحیح خود، به روایات وی از مجاهد استناد نموده است.[۳]
ابن تیمیه (متوفای ۷۲۸ ه.ق) با تأکید بر صحت و اتقان این تفسیر مینویسد: «تفسیر ابن ابینجیح که از مجاهد روایت کرده، از صحیحترین تفاسیر است، بلکه نزد اهل علم و اهل تفسیر، تفسیر درستتر از آن یافت نمیشود.»[۴]
این تفسیر که در منابعی مانند تفسیر طبری به وفور از آن نقل شده، نخستین بار در سال ۱۳۶۷ ه.ق توسط مجمع البحوث الاسلامیه پاکستان در کراچی به چاپ رسید و در دسترس محققان قرار گرفت.[۵]
روايت حديث غدير[۶]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حديث غدير را نقل كرده عبداللَّه بن ابى نجيح يسار ثقفى مكّى، ابويسار (م ۱۳۱ ق) است.[۷] علامه امينى در «الغدير» حديث غدير را در ماجراى بدگويى از اميرالمؤمنين عليه السلام نزد سعد بن ابى وقاص و دفاع او و بيان حديث غدير، از كتاب «العمدة» ابن بطريق از ابن ابى نجيح نقل كرده است.[۸]ذهبى و ابن حَجَر[۹]: او را توثيق كرده اند. سائى نيز وى را توثيق كرده است.
بیشتر بخوانید: "سعد بن ابی وقاص (ابواسحاق)"
پانویس
- ↑ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی. تهذیب التهذیب. ج ۶، ص ۵۴.
- ↑ ذهبی، شمسالدین محمد بن احمد. میزان الاعتدال فی نقد الرجال. ج ۲، ص ۵۱۵، ش ۴۶۵۱.
- ↑ ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی. فتح الباری شرح صحیح البخاری (کتاب التفسیر). ج ۱، ص ۴۱۶.
- ↑ ابن تیمیه حرانی، احمد بن عبدالحلیم. تفسیر سورهی اخلاص. ص ۹۴.
- ↑ ابن تیمیه حرانی، احمد بن عبدالحلیم. تفسیر سورهی اخلاص. ص ۹۴.
- ↑ چكيده عبقات الانوار (حديث غدير): ص ۲۰۴.
- ↑ دانشنامه غدير،ج ۱۴،ص ۵۲۷.
- ↑ العمدة (ابن بطريق): ص ۴۸. فضائل اميرالمؤمنين على عليه السلام (احمد بن حنبل، مخطوط): حديث شماره ۲۱۴.
- ↑ الكاشف: ج ۲ ص ۱۳۷. تقريب التهذيب: ج ۱ ص ۴۵۶.