محمد بن علی شیبانی (ابوجعفر)

ابوجعفر محمد بن علی بن دحیم شیبانی کوفی (معروف به ابن دُحَیم) وی شیخ، محدثی مورد اعتماد، دارای اسناد بالا و شخصیتی فاضل بود. او به عنوان محدث کوفه شناخته می‌شد.

محمد بن علی شیبانی (ابوجعفر)
اطلاعات فردی
نام کاملمحمد بن علی بن دحیم شیبانی کوفی
سرشناسیمحدث کوفه، شخصیتی ثقه، مسند و فاضل
تولدکوفه (عراق)
وفات۳۵۱ یا ۳۵۲ قمری
خویشان سرشناسپدر: علی بن دحیم
اطلاعات علمی
استادانابراهیم بن عبدالله عبسی قصار، ابراهیم بن ابی العنبس قاضی، احمد بن غرزه غفاری و ...
شاگردانحاکم نیشابوری، ابوبکر بن مردویه، قاضی ابوبکر حیری، محمد بن علی بن خشیش تمیمی و...
تحصیلاتفراگیری حدیث در کوفه
اطلاعات فرهنگی
زمینه فعالیتحدیث
علت شهرتمحدث کوفه و راوی حدیث

اساتید[۱]

از افرادی چون ابراهیم بن عبدالله عبسی قصار، ابراهیم بن ابی العنبس قاضی و ابو عمرو احمد بن غرزه غفاری و گروهی دیگر حدیث شنید.

شاگردان

حاکم نیشابوری، ابوبکر بن مردویه، قاضی ابوبکر حیری، محمد بن علی بن خُشیش تمیمی، ابومنصور ظفر بن محمد علوی، زید بن ابی هاشم علوی، قاضی جناح بن نذیر محاربی و تعدادی دیگر از او روایت کرده‌اند.

احادیث او در کتاب‌های بیهقی و در مجموعه‌های حدیثی ثقفیات یافت می‌شود. وی یکی از راویان موثق و مورد اعتماد بود. ذهبى و ابن‏ عماد[۲]: او را توثيق كرده و ستوده ‏اند. وى از ابراهيم بن عبدالله قصار و احمد بن عرعره و ديگران روايت كرده است. ابن حماد درباره او گفته: «او فردی صالح و راستگو بود، اما معرفت چندانی به حدیث نداشت و شنیده‌های حدیثی او در کتاب‌های پدرش ثبت شده بود.»

وفات

وی تا سال ۳۵۱ قمری زنده بود. ذهبی می‌گوید ابتدا تاریخ دقیق وفاتش را نیافت، سپس دید که ابن حَماد کوفی سال ۳۵۲ را ثبت کرده و گفته است که در اواخر آن سال نیز حدیث گفته است.

تأليف كتاب در غدير[۳]

از جمله مؤلفين مشهور چهارده قرن كه در مورد غدير تألیف داشته ‏اند ابوجعفر محمد بن على بن دحيم شيبانى کوفى (م ۳۵۱ق) است. علامه امينى وى را از راويان قرن چهارم و از كسانى كه درباره غدير كتاب تأليف كرده ‏اند براى حدیث غدیر شمرده است. کتابشناسی كتاب وى از اين قرار است: طرق حديث الغدير[۴]، محمد بن على شيبانى (كوفى، م قرن ۴ ق). عربى، خطى.

روايت حديث غدير[۵]

يكى از علما و بزرگان اهل‏ سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده محمد بن على شيبانى كوفى، ابوجعفر (م ۳۵۱ ق) است. شيبانى از رجال سند حديث غدير به روايت بُرَيدة بن حُصَيب اسلمى به نقل حاكم نيشابورى است. حاکم در «المستدرک» و ذهبى در تلخيص، در مواضع متعددى حديث او را صحيح دانسته ‏اند. وى از مؤلفان دانش حديث است.

پانویس

  1. أبي جعفر محمد بن علي بن دحيم الشيباني الكوفي، تراجم.
  2. العِبَر فى خبر من غَبَر: ج ۲ ص ۲۹۳، حوادث سال ۳۵۱. تذكرة الحفّاظ: ص ۸۸۲ . شَذَرات الذهب: ج ۳ ص ۹.
  3. چهارده قرن با غدير: ص ۱۵۲. چكيده عبقات الانوار (حديث غدير): ص ۴۰.
  4. الغدير فى الكتاب و السنة و الادب: ج ۱ ص ۱۰۴ ش ۱۷۵.
  5. چكيده عبقات الانوار (حديث غدير): ص ۲۵۵.