محمد بن علی صبان مصری
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | ابوالعرفان محمد بن علی صبان شافعی |
| سرشناسی | عالم برجسته در علوم ادبی و دینی (نحو، بلاغت، عروض، تفسیر و سیره) |
| تولد | قاهره، مصر |
| وفات | ۱۲۰۶ قمری - قاهره |
| محل دفن | قاهره |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | شیخ ملوی، شیخ حسن مدابغی، شیخ محمد عشماوی، شیخ احمد جوهری، شیخ حسن بن ابراهیم جبرتی |
| شاگردان | شاگردان بسیاری که در منابع نام آنها ثبت نشده است |
| تحصیلات | فراگیری علوم گوناگون از علمای بزرگ مصر |
| مذهب | شافعی (با گرایشهای حنفی) |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | علوم ادبی (نحو، بلاغت، عروض) و علوم دینی (تفسیر، سیره نبوی) |
| علت شهرت | تألیف آثار متعدد در زمینههای ادبی و دینی از جمله «إسعاف الراغبین» در سیره نبوی |
ابوالعرفان محمد بن علی صبان شافعی (درگذشته ۱۲۰۶ قمری) از دانشمندان برجسته مصر در زمینه علوم ادبی و دینی به شمار میرود. وی در قاهره چشم به جهان گشود، هرچند تاریخ دقیق تولدش ثبت نشده است.
جایگاه رجالی[۱]
وی تحصیلات خود را نزد عالمان بزرگ مصر پی گرفت و از محضر استادانی چون شیخ ملوی، شیخ حسن مدابغی، شیخ محمد عشماوی، شیخ احمد جوهری و شیخ حسن بن ابراهیم جبرتی بهره برد. هرچند از شاگردان مشخص وی نامی در منابع ذکر نشده، اما گفته شده است که شاگردان بسیاری در محضرش پرورش یافته و علوم گوناگون را فراگرفتهاند. صبان سرانجام در سال ۱۲۰۶ قمری در قاهره درگذشت.
آثار
محمد بن علی صبان آثار متعددی از خود به جای گذاشت که از آن جمله میتوان به این کتابها اشاره کرد:
- «منظومة الكافية الشافية در علم عروض و قافیه»
- «حاشیه بر شرح اشمونی بر الفیه ابن مالک»
- «إتحاف أهل الإسلام بما يتعلق بالمصطفى و أهل بيته الكرام»
- «إسعاف الراغبين در سیره نبوی»
- «الرسالة الكبرى در تفسیر بسمله»
- «رسالة الاستعارات»
- «حاشیه بر شرح رساله عضدیه»
- «کتابی در علم هیئت»
- «حاشیه بر شرح عصام بر سمرقندیه»
- «حاشیه بر معانی و بیان سعد تفتازانی»
روايت حديث غدير[۲]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده محمد بن على صَبّان مصرى است. محمد بن على صَبّان مصرى در «اسعاف الراغبين فى سيرة المصطفى و فضائل اهل بيته الطاهرين عليهم السلام» حديث غدير را با اشاره به ماجراى غدير، از سى تن از صحابه نقل كرده و گفته كه بيشتر طرق آن صحيح و حسن است.[۳]