محمد شاکر خیّاط نابلسی (ازهری)

محمد شاکر خیاط نابلسی

اطلاعات فردی
نام کامل	محمد شاکر بن احمد بن عبدالقادر
سرشناسی	عالم الازهر، قاضی القضات سودان، از پیشگامان اصلاحات آموزشی
تولد	نیمه شوال ۱۲۸۲ هجری قمری - جرجا، مصر
وفات	۱۱ جمادی‌الاولی ۱۳۵۸ هجری قمری
نحوه درگذشت	بیماری (فالج)
محل دفن	مصر
خویشان سرشناس	احمد محمد شاکر (فرزند)، محمود محمد شاکر (فرزند)
اطلاعات علمی
استادان	علمای الازهر، محمد مهدی عباسی
تحصیلات	الازهر
مذهب	اهل سنت
اطلاعات فرهنگی
زمینه فعالیت	فقه، قضا، اصلاحات آموزشی، سیاست
علت شهرت	نخستین قاضی القضات سودان، پیشگام اصلاحات در الازهر، نقش در انقلاب ۱۹۱۹ مصر

شیخ محمد شاکر بن احمد بن عبدالقادر، عالم اهل سنت و از علمای نامدار الازهر مصر در اوایل قرن چهاردهم هجری. نسب وی به شهر جرجا در صعید مصر (جنوب مصر) بازمی‌گردد.

زندگی نامه

وی در نیمه ماه شوال سال ۱۲۸۲ هجری قمری در شهر جرجا متولد شد. دوران تحصیلات خود را در الازهر گذراند و در محضر علمای بزرگ آن دیار تلمذ کرد و از ایشان بهره‌های علمی فراوان برد. پس از فارغ‌التحصیلی از الازهر، مناصب مهمی را عهده‌دار شد:

• امین الفتوا در الازهر: در نیمه رجب ۱۳۰۷ هجری قمری به عنوان امین الفتوا در الازهر منصوب شد و در این سمت با استادش شیخ محمد مهدی عباسی (مفتی دیار مصر) همکاری داشت.

• نایب دادگاه ولایت قلیوبیه: در ۷ شعبان ۱۳۱۱ هجری قمری به عنوان نایب دادگاه مدیریه قلیوبیه منصوب شد.

• اولین قاضی القضات سودان: در ۱۰ ذی‌القعده ۱۳۱۷ هجری قمری به عنوان قاضی القضات سودان برگزیده شد و بدین‌ترتیب نخستین کسی بود که این منصب را عهده‌دار گردید. وی نظام قضایی شرعی را در سودان پایه‌گذاری کرد.
• شیخ علمای اسکندریه: در سال ۱۳۲۳ هجری قمری به عنوان شیخ علمای اسکندریه و سپس شیخ معهد دینی اسکندریه منصوب شد.
• وكیل مشیخه الازهر: در ۹ ربیع‌الثانی ۱۳۲۷ هجری قمری به عنوان وكیل مشیخه الازهر (قائم‌مقام شیخ الازهر) تعیین گردید. وی در این سمت از پیشگامان اصلاحات در الازهر و توسعه برنامه‌ها و نظام‌های آموزشی آن بود.
• عضو مجلس قانونگذاری: در سال ۱۳۳۱ هجری قمری پس از استعفا از وكالت مشیخه الازهر، به عنوان عضو مجلس قانونگذاری مصر انتخاب شد تا به تحقیقات علمی و فعالیت‌های عمومی بپردازد.

وی از زعمای الازهر در انقلاب ۱۹۱۹ مصر علیه استعمار انگلیس بود و نقش فعالی در این جنبش ملی ایفا کرد. شیخ محمد شاکر فرزندان برجسته‌ای از خود به یادگار گذاشت که هر یک در عرصه علم و ادب درخشیدند:

• احمد محمد شاکر: محدث بزرگ مصر که ریاست علم حدیث در این کشور به او منتهی گردید.
• محمود محمد شاکر: ادیب و نویسنده شهیر مصری.

وفات

وی در سال ۱۹۳۱ میلادی به دلیل ابتلا به بیماری فالج (سکته مغزی) خانه‌نشین شد و سرانجام در صبح پنج‌شنبه ۱۱ جمادی‌الاولی ۱۳۵۸ هجری قمری (مطابق ۲۹ ژوئن ۱۹۳۹ میلادی) درگذشت.

روايت حديث غدير

يكى از علما و بزرگان اهل‏ سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده محمد شاكر خيّاط نابلسى ازهرى مصرى (قرن چهاردهم هجری قمری) است. محمد شاكر حديث غدير را در كتابش از احمد نقل كرده است.