نگاهی به آیه تطهیر (کتاب)
نگاهی به آیهٔ تطهیر ترجمهٔ فارسی اثر آیة التطهیر نوشتهٔ سید علی حسینی میلانی است. کتاب به بررسی مصادیق اهل‌بیت در آیهٔ تطهیر، حدیث کساء، دلالت آیه بر عصمت اهل‌بیت و پاسخ به شبهات مخالفان می‌پردازد.
معرفی کتاب
آیهٔ تطهیر در آیهٔ ۳۳ سورهٔ احزاب دربارهٔ پاکی و طهارت اهل‌بیت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم سخن می‌گوید. دربارهٔ مصادیق اهل‌بیت، ارتباط آیه با همسران پیامبر و دلالت آن بر عصمت، دیدگاه‌های متفاوتی در میان مفسران و عالمان اسلامی مطرح شده است.
کتاب نگاهی به آیهٔ تطهیر با استفاده از منابع حدیثی و تفسیری شیعه و اهل‌سنت، مصادیق آیه را بررسی می‌کند و با استناد به حدیث کساء، پنج تن آل‌عبا را مصداق اصلی آیه معرفی می‌نماید.
نویسنده
سید علی حسینی میلانی در سال ۱۳۲۷ش در نجف متولد شد و از فقیهان و متکلمان شیعه در حوزهٔ امامت و پاسخ به شبهات اعتقادی است. او پس از تحصیل در حوزه‌های علمیهٔ نجف و قم، به تدریس و تألیف در زمینهٔ کلام، حدیث، امامت و تاریخ اسلام پرداخت.
میلانی از استادان مباحث تخصصی اعتقادات در حوزهٔ علمیهٔ قم است و در تأسیس مراکز علمی و پژوهشی، از جمله بنیاد فرهنگی امامت، نقش داشته است.[۱]
مترجم
ترجمهٔ فارسی کتاب به‌وسیلهٔ هیئت تحریریهٔ مرکز حقایق اسلامی انجام شده است.
آثار نویسنده
| اثر | اثر |
|---|---|
| نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الأنوار | جواهر الکلام فی معرفة الإمامة و الإمام |
| استخراج المرام من استقصاء الإفحام | امامت بلافصل |
| احادیث ساختگی | حقیقت صحابه |
| نگاهی به آیهٔ تطهیر | دستبردی در حدیث ثقلین |
محتوای کتاب
محتوای کتاب در چهار بخش اصلی تنظیم شده است:
اهل‌بیت چه کسانی هستند؟
در بخش نخست، مصادیق «اهل‌بیت» بررسی می‌شود. نویسنده با استناد به حدیث کساء و روایت‌های نقل‌شده از صحابه و عالمان اهل‌سنت، نشان می‌دهد که پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم مصادیق آیه را برای مردم توضیح داده است.
در این بخش، نقل‌های حدیث کساء در صحاح شش‌گانه و دیگر منابع حدیثی بررسی شده و روایت‌های احمد بن حنبل، مسلم، ابن‌اثیر، نسائی، حاکم نیشابوری و ابن‌حجر هیتمی مورد توجه قرار گرفته است.
نقد دیدگاه‌های مخالف
در بخش دوم، دیدگاه‌هایی که آیهٔ تطهیر را به‌صورت کامل دربارهٔ همسران پیامبر می‌دانند، بررسی و نقد می‌شود. همچنین دیدگاه عکرمه، مقاتل و ضحاک دربارهٔ مصادیق آیه تحلیل شده و شرح حال و اعتبار این راویان مورد بررسی قرار گرفته است.
آیهٔ تطهیر و عصمت اهل‌بیت
بخش سوم به مفهوم «اذهاب رجس» و دلالت آیه بر عصمت اهل‌بیت اختصاص دارد. نویسنده میان ارادهٔ تکوینی و ارادهٔ تشریعی تفاوت می‌گذارد و به شبههٔ جبر پاسخ می‌دهد.
تناقض دیدگاه‌های مخالفان
در بخش چهارم، دیدگاه‌های گوناگون عالمان اهل‌سنت دربارهٔ آیهٔ تطهیر بررسی می‌شود. نویسنده تناقض‌های موجود در برخی دیدگاه‌ها را نشان داده و سخنان ابن‌تیمیه و دهلوی را دربارهٔ مصادیق آیه و فضائل اهل‌بیت نقد می‌کند.
روش پژوهش
روش کتاب حدیثی، تفسیری و کلامی است. نویسنده ابتدا روایت‌های مربوط به آیهٔ تطهیر و حدیث کساء را گرد می‌آورد، سپس راویان و منابع را بررسی کرده و در پایان، دلالت آیه بر عصمت و فضیلت اهل‌بیت را توضیح می‌دهد.
اهمیت کتاب
نگاهی به آیهٔ تطهیر برای آشنایی با آیهٔ تطهیر، حدیث کساء، مصادیق اهل‌بیت و مبانی عصمت اهمیت دارد. کتاب همچنین پاسخ‌هایی به دیدگاه‌های ابن‌تیمیه و برخی دیگر از عالمان مخالف دربارهٔ این آیه ارائه می‌کند.
فهرست مطالب
- پیش‌گفتار
- بخش نخست: اهل‌بیت چه کسانی هستند؟
- پیامبر و تعیین مصداق اهل‌بیت
- حدیث کساء و صحابه
- حدیث کساء در آثار عالمان اهل‌سنت
- حدیث کساء در صحاح شش‌گانه
- روایت احمد بن حنبل
- روایت مسلم
- روایت ابن‌اثیر
- روایت نسائی
- روایت حاکم نیشابوری
- روایت ابن‌حجر هیتمی
- حدیث آیهٔ تطهیر و تأییدکنندگان صحت آن
- دلالت احادیث آیهٔ تطهیر
- نزول آیه در موضوعی خاص
- بخش دوم: آیهٔ تطهیر و نقد دو دیدگاه
- دیدگاه عکرمه
- شرح حال عکرمه
- دیدگاه مقاتل
- شرح حال مقاتل
- دیدگاه ضحاک
- شرح حال ضحاک
- بخش سوم: آیهٔ تطهیر و عصمت اهل‌بیت
- سه نکتهٔ مهم
- ارادهٔ تکوینی
- پاسخ به شبههٔ جبر
- بخش چهارم: معنای آیهٔ تطهیر و تناقض دیدگاه‌ها
- سه گروه از عالمان اهل‌سنت
- اعتراف ابن‌تیمیه به صحت حدیث
- نقد سخنان ابن‌تیمیه
- حضرت فاطمهٔ زهرا و آیهٔ تطهیر
- امام حسن و امام حسین علیهماالسلام
- امیرالمؤمنین علیه‌السلام و آیهٔ تطهیر
- نقد دیدگاه دهلوی
کتاب‌های مرتبط
پانویس
- ↑ «زندگی‌نامهٔ آیت‌الله سید علی حسینی میلانی»، پایگاه رسمی سید علی حسینی میلانی.
منابع
- نگاهی به آیهٔ تطهیر، ترجمهٔ اثر سید علی حسینی میلانی، ترجمهٔ هیئت تحریریهٔ مرکز حقایق اسلامی، قم، مرکز حقایق اسلامی، ۱۳۹۰ش.
- آیة التطهیر، سید علی حسینی میلانی.
- تألیفات سید علی حسینی میلانی، پایگاه رسمی سید علی حسینی میلانی.