نگاهی به حدیث ولایت (کتاب)
نگاهی به حدیث ولایت اثر سید علی حسینی میلانی، پژوهشی دربارهٔ راویان، اسناد و دلالت حدیث ولایت است. نویسنده در این کتاب، دلالت حدیث بر عصمت و ولایت امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام را بررسی کرده و به اشکالات مخالفان دربارهٔ این حدیث پاسخ می‌دهد.
معرفی کتاب
حدیث ولایت از احادیث مهم در مباحث امامت است. در این حدیث، پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم دربارهٔ جایگاه ولایت امیرالمؤمنین سخن گفته است. دربارهٔ سند، متن و معنای این حدیث، دیدگاه‌های مختلفی در منابع حدیثی و کلامی مطرح شده است.
کتاب نگاهی به حدیث ولایت با استفاده از منابع شیعه و اهل‌سنت، راویان و نقل‌های گوناگون حدیث را بررسی می‌کند. سپس دلالت حدیث بر عصمت، ولایت و امامت امیرالمؤمنین را توضیح می‌دهد و دیدگاه بیهقی، بغوی، خطیب تبریزی و ابن‌تیمیه را نقد می‌کند.
نویسنده
سید علی حسینی میلانی در سال ۱۳۲۷ش در نجف متولد شد و از فقیهان و متکلمان شیعه در حوزهٔ امامت و پاسخ به شبهات اعتقادی است. او پس از تحصیل در حوزه‌های علمیهٔ نجف و قم، به تدریس و تألیف در زمینهٔ کلام، حدیث، امامت و تاریخ اسلام پرداخت.
میلانی از استادان مباحث تخصصی اعتقادات در حوزهٔ علمیهٔ قم است و در تأسیس مراکز علمی و پژوهشی، از جمله بنیاد فرهنگی امامت، نقش داشته است.[۱]
آثار نویسنده
| اثر | اثر |
|---|---|
| نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الأنوار | جواهر الکلام فی معرفة الإمامة و الإمام |
| استخراج المرام من استقصاء الإفحام | امامت بلافصل |
| نگاهی به حدیث ثقلین | نگاهی به حدیث منزلت |
| نگاهی به حدیث ولایت | احادیث ساختگی |
محتوای کتاب
کتاب در سه بخش اصلی تنظیم شده است.
راویان حدیث ولایت
در بخش نخست، راویان حدیث ولایت معرفی می‌شوند. نویسنده نام دوازده تن از صحابه و شماری از نویسندگان و محدثان مشهور اهل‌سنت را که حدیث ولایت را نقل کرده‌اند، بررسی می‌کند.
همچنین روایت‌های منقول از ابن‌عباس، عمران بن حصین و بریده بن حصیب جداگانه بررسی شده و وضعیت سند و راویان آن‌ها تحلیل می‌شود.
دلالت حدیث ولایت
بخش دوم به بررسی دلالت حدیث ولایت اختصاص دارد. نویسنده حدیث را از نظر دلالت بر عصمت و ولایت امیرالمؤمنین تحلیل می‌کند و موضوع‌هایی مانند انحصار ولایت، بعد زمانی ولایت و متون دیگر حدیث را بررسی می‌نماید.
در این بخش، به مناقب و فضائل امیرالمؤمنین، تصریح ابن‌عباس، حدیث ولایت در آغاز دعوت پیامبر و وجود نفاق و حرکت‌های منافقانه در جامعهٔ اسلامی نیز پرداخته شده است.
نقد اشکالات مخالفان
در بخش سوم، دیدگاه مخالفان دربارهٔ استدلال به حدیث ولایت بررسی می‌شود. نویسنده ادعای تحریف یا تغییر متن حدیث را نقد کرده و دیدگاه بیهقی، بغوی، خطیب تبریزی و ابن‌تیمیه را دربارهٔ این حدیث تحلیل می‌کند.
روش پژوهش
روش کتاب حدیثی، رجالی و کلامی است. نویسنده ابتدا متن‌ها و اسناد حدیث را معرفی می‌کند، سپس راویان را بررسی کرده و در پایان، دلالت حدیث و پاسخ شبهات مخالفان را توضیح می‌دهد.
جایگاه کتاب
نگاهی به حدیث ولایت از آثار کوتاه و آموزشی در زمینهٔ حدیث ولایت و امامت است. کتاب برای آشنایی با منابع حدیث، راویان و پاسخ به شبهات دربارهٔ ولایت امیرالمؤمنین قابل استفاده است.
فهرست مطالب
- مقدمه
- سرآغاز
- پیش‌گفتار
- بخش نخست: حدیث ولایت و راویان آن
- اصحاب راوی حدیث ولایت
- راویان حدیث ولایت
- بررسی متن حدیث و تصحیح اسناد
- حدیث ولایت به روایت ابن‌عباس
- حدیث ولایت به روایت عمران بن حصین
- حدیث ولایت به روایت بریده بن حصیب
- بررسی سند روایت ابن‌عباس
- بررسی سند روایت عمران بن حصین
- بخش دوم: نگاهی به دلالت‌های حدیث ولایت
- حدیث ولایت و عصمت
- حدیث ولایت و ولایت امیرالمؤمنین
- انحصار ولایت
- بعد زمانی ولایت
- متن‌های دیگر حدیث ولایت
- مناقب و فضائل امیرالمؤمنین
- تصریح ابن‌عباس
- حدیث ولایت در آغاز دعوت
- وجود نفاق در دوران پیامبر
- دشمنی خالد با امیرالمؤمنین
- بغض امیرالمؤمنین و خروج از اسلام
- بخش سوم: بررسی اشکالات دربارهٔ حدیث ولایت
- نقد دیدگاه مخالفان
- تحریف حدیث ولایت
- بیهقی و حدیث ولایت
- بغوی و حدیث ولایت
- خطیب تبریزی و حدیث ولایت
- ابن‌تیمیه و حدیث ولایت
کتاب‌های مرتبط
پانویس
- ↑ «زندگی‌نامهٔ آیت‌الله سید علی حسینی میلانی»، پایگاه رسمی سید علی حسینی میلانی.
منابع
- نگاهی به حدیث ولایت، سید علی حسینی میلانی، قم، انتشارات الحقایق، ۱۳۸۷ش.
- نگاهی به حدیث ولایت، نسخهٔ دیجیتال، کتابخانهٔ نور و کتابخانهٔ قائمیه.
- زندگی‌نامهٔ سید علی حسینی میلانی، پایگاه رسمی سید علی حسینی میلانی.