۲۵۱
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
خط ۷۹: | خط ۷۹: | ||
بنابر تصریح ابن قتیبه در کتاب الامامة و السّیاسة و دیگر مورّخان، عمر دستور داد هیزم و آتشی فراهم کنند و قسم یاد کرد که اگر علی علیهالسلام از منزل خارج نشود، خانه را به آتش خواهد کشید. | بنابر تصریح ابن قتیبه در کتاب الامامة و السّیاسة و دیگر مورّخان، عمر دستور داد هیزم و آتشی فراهم کنند و قسم یاد کرد که اگر علی علیهالسلام از منزل خارج نشود، خانه را به آتش خواهد کشید. | ||
عدهای به او اعتراض کردند که در این خانه، فاطمه دختر رسول اللّه صلیاللهعلیهوآلهوسلم، حسن و حسین، فرزندان رسول پیامبرخدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم و یادگارهای ایشان وجود دارند، چگونه این خانه را به آتش میکشی؟ عمر که اعتراض عمومی را مشاهده کرد، گفت: به راستی گمان کردید که من چنین کاری را انجام میدهم؟ مقصود من تهدید بود. در این هنگام حضرت فاطمه علیهاالسلام به پشت درب منزل آمد و خطاب به آن جماعت که در بیرون منزل اجتماع کرده بودند، فرمود: {{متن عربی|لا عَهدَ لي بِقَومٍ أسوَأَ مَحضَراً مِنكم! تَرَكتُم رَسولَ اللّهِ(ص) جَنازَةً بَينَ أيدينا وقَطَعتُم أمرَكم فيما بَينَكم ولَم تُؤمِّرونا ولَم تَرَوا لَنا حَقّاً! كأَنَّكم لَم تَعلَموا ما قالَ يومَ غَديرِ خُمٍّ! وَاللّهِ لَقَد عَقَدَ لَهُ يومَئِذٍ الوَلاءَ لِيقطَعَ مِنكم بِذلِك مِنهَا الرَّجاءَ، ولكنَّكم قَطَعتُمُ الأَسبابَ بَينَكم وبَينَ نَبِيكم، وَاللّهُ حَسيبٌ بَينَنا وبَينَكم فِی الدُّنيا وَالآخِرَةِ .}}<ref>الاحتجاج، ج۱، ص۲۰۲؛ الامامة و السیاسة، ج۱، ص۳۰؛ امالي شيخ مفيد، مجلس۶، ح۹؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۴ و ۳۵۶؛ نهج الحیاة، محمد دشتی، ص۱۲۷ و ۱۲۸.</ref>؛ من قومی همانند شما سراغ ندارم که این چنین عهد شکن و بدبرخورد باشند! پیکر رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم را بر روی دستان ما گذاشته و رها کردید و عهد و پیمانی که در میان خود داشتید، قطع کردید و برخلاف عمل نمودید، ولایت و رهبری ما اهلبیت را انکار کردید، و زمام امر را از دست ما خارج ساختید، و هیچ حقّی برای ما قائل نشدید؛ گویا از سخنان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم در روز غدیرخم آگاهی نداشتید! به خدا سوگند! رسول خدا در آن روز (غدیرخم) ولایت و رهبری را برای علی علیهالسلام تعیین کرد، تا امید و طمع شما را از خلافت قطع نماید؛ ولی شما رشتههای پیوند میان خود و پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم را پاره کردید. بدانید که خداوند در دنیا و آخرت بین ما و شما داوری خواهد کرد.» | عدهای به او اعتراض کردند که در این خانه، فاطمه دختر رسول اللّه صلیاللهعلیهوآلهوسلم، حسن و حسین، فرزندان رسول پیامبرخدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم و یادگارهای ایشان وجود دارند، چگونه این خانه را به آتش میکشی؟ عمر که اعتراض عمومی را مشاهده کرد، گفت: به راستی گمان کردید که من چنین کاری را انجام میدهم؟ مقصود من تهدید بود. در این هنگام حضرت فاطمه علیهاالسلام به پشت درب منزل آمد و خطاب به آن جماعت که در بیرون منزل اجتماع کرده بودند، فرمود: {{متن عربی|لا عَهدَ لي بِقَومٍ أسوَأَ مَحضَراً مِنكم! تَرَكتُم رَسولَ اللّهِ(ص) جَنازَةً بَينَ أيدينا وقَطَعتُم أمرَكم فيما بَينَكم ولَم تُؤمِّرونا ولَم تَرَوا لَنا حَقّاً! كأَنَّكم لَم تَعلَموا ما قالَ يومَ غَديرِ خُمٍّ! وَاللّهِ لَقَد عَقَدَ لَهُ يومَئِذٍ الوَلاءَ لِيقطَعَ مِنكم بِذلِك مِنهَا الرَّجاءَ، ولكنَّكم قَطَعتُمُ الأَسبابَ بَينَكم وبَينَ نَبِيكم، وَاللّهُ حَسيبٌ بَينَنا وبَينَكم فِی الدُّنيا وَالآخِرَةِ .}}<ref>الاحتجاج، ج۱، ص۲۰۲؛ الامامة و السیاسة، ج۱، ص۳۰؛ امالي شيخ مفيد، مجلس۶، ح۹؛ بحارالانوار، ج۲۸، ص۲۰۴ و ۳۵۶؛ نهج الحیاة، محمد دشتی، ص۱۲۷ و ۱۲۸.</ref>؛ من قومی همانند شما سراغ ندارم که این چنین عهد شکن و بدبرخورد باشند! پیکر رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم را بر روی دستان ما گذاشته و رها کردید و عهد و پیمانی که در میان خود داشتید، قطع کردید و برخلاف عمل نمودید، ولایت و رهبری ما اهلبیت را انکار کردید، و زمام امر را از دست ما خارج ساختید، و هیچ حقّی برای ما قائل نشدید؛ گویا از سخنان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم در روز غدیرخم آگاهی نداشتید! | ||
۳. غدیرخم را فراموش کردهاید!؟ | |||
در دوران غربت بعد از پیامبراکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم، که توأم با اختناق نیز بود، از جمله جاهایی که مردم میتوانستند با حضرت زهرا علیهاالسلام دیداری داشته باشند و سؤالاتشان را مطرح نمایند، در خارج از شهر مدینه، بر سر مزار شهدای احد و حمزه سیّدالشّهدا بود. از جمله کسانی که در کنار مزار شهدا با حضرت زهرا علیهاالسلام ملاقات کرده، محمود بن لبید (و یا اسید) است. او میگوید: | به خدا سوگند! رسول خدا در آن روز (غدیرخم) ولایت و رهبری را برای علی علیهالسلام تعیین کرد، تا امید و طمع شما را از خلافت قطع نماید؛ ولی شما رشتههای پیوند میان خود و پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم را پاره کردید. بدانید که خداوند در دنیا و آخرت بین ما و شما داوری خواهد کرد.» | ||
پس از وفات رسول اللّه صلیاللهعلیهوآلهوسلم فاطمه زهرا علیهاالسلام را در کنار قبر حمزه در احد مشاهده کردم، در حالی که به شدّت منقلب بود و اشک میریخت. صبر کردم تا آرام گرفت، آنگاه به حضور ایشان رسیدم و عرضه داشتم: ای بانوی من! سؤالی برایم پیش آمده است که میخواهم با شما در میان بگذارم. | |||
فرمود: بپرس! | == '''۳. غدیرخم را فراموش کردهاید!؟''' == | ||
عرض کردم: آیا رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم قبل از وفات خود، تصریحی بر امامت علی علیهالسلام داشته است؟ و آیا از طرف ایشان نصّی بر این مطلب وجود دارد؟ فرمود: | در دوران غربت بعد از پیامبراکرم صلیاللهعلیهوآلهوسلم، که توأم با اختناق نیز بود، از جمله جاهایی که مردم میتوانستند با حضرت زهرا علیهاالسلام دیداری داشته باشند و سؤالاتشان را مطرح نمایند، در خارج از شهر مدینه، بر سر مزار شهدای احد و حمزه سیّدالشّهدا بود. از جمله کسانی که در کنار مزار شهدا با حضرت زهرا علیهاالسلام ملاقات کرده، محمود بن لبید (و یا اسید) است. | ||
عرضه داشتم: روز غدیر را میدانم (و آن غیرقابل انکار است)، از آن اسراری که رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم با شما در میان گذاشته، مرا آگاه کنید، فرمود: | او میگوید: پس از وفات رسول اللّه صلیاللهعلیهوآلهوسلم فاطمه زهرا علیهاالسلام را در کنار قبر حمزه در احد مشاهده کردم، در حالی که به شدّت منقلب بود و اشک میریخت. صبر کردم تا آرام گرفت، آنگاه به حضور ایشان رسیدم و عرضه داشتم: ای بانوی من! سؤالی برایم پیش آمده است که میخواهم با شما در میان بگذارم. فرمود: بپرس! | ||
پرسیدم: بانوی من! پس چرا علی علیهالسلام سکوت کرد، و برای گرفتن حقّ خویش قیام نکرد؟ | عرض کردم: آیا رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم قبل از وفات خود، تصریحی بر امامت علی علیهالسلام داشته است؟ و آیا از طرف ایشان نصّی بر این مطلب وجود دارد؟ فرمود: {{متن عربی|وَا عَجَبَاهْ أَ نَسِيتُمْ يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ}} شگفتا و عجبا! آیا روز غدیرخم را فراموش کردهاید؟» عرضه داشتم: روز غدیر را میدانم (و آن غیرقابل انکار است)، از آن اسراری که رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم با شما در میان گذاشته، مرا آگاه کنید، | ||
حضرت زهرا علیهاالسلام در پاسخ فرمود: | |||
فرمود:{{متن عربی|أُشْهِدُ اللَّهَ تَعَالَى لَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ عَلِيٌ خَيْرُ مَنْ أُخَلِّفُهُ فِيكُمْ وَ هُوَ الْإِمَامُ وَ الْخَلِيفَةُ بَعْدِي وَ سِبْطَايَ وَ تِسْعَةٌ مِنْ صُلْبِ الْحُسَيْنِ أَئِمَّةٌ أَبْرَارٌ لَئِنِ اتَّبَعْتُمُوهُمْ وَجَدْتُمُوهُمْ هَادِينَ مَهْدِيِّينَ وَ لَئِنْ خَالَفْتُمُوهُمْ لَيَكُونُ الِاخْتِلَافُ فِيكُمْ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ}}؛خدا را شاهد میگیرم که شنیدم رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم فرمود: علی بهترین کسی است که او را جانشین خود در میان شما قرار میدهم. علی امام و خلیفه بعد از من است، و دو فرزندم (حسن و حسین) و نه تن از فرزندان حسین پیشوایان و امامانی پاک و نیکند. اگر از آنها اطاعت کنید، شما را هدایت خواهند نمود، و اگر مخالفت ورزید، تا روز قیامت بلای تفرقه و اختلاف در میان شما حاکم خواهد شد.» | |||
(سپس حضرت زهرا علیهاالسلام ادامه داد:) | |||
آگاه باش! به خدا سوگند! اگر حق را به اهلش واگذار میکردند و از عترت رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم اطاعت مینمودند، دو نفر هم (در حکم خداوند) با یکدیگر اختلاف نمیکردند، و امامت همان گونه که پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم معرّفی فرمود، از علی علیهالسلام تا قائم ما، فرزند نهم حسین، از جانشینی به جانشینی دیگر به ارث میرسید. اما کسی (ابوبکر) را مقدّم داشتند که خدا او را کنار زده بود، و کسی (علی) را کنار زدند که خدا او را مقدّم داشته بود. نتیجه آن شد که محصول بعثت را انکار کردند و به بدعتها روی آوردند، آنها هوا پرستی را برگزیدند و براساس رأی و نظر شخصی عمل کردند، هلاکت و نابودی بر آنان باد! آیا نشنیدند کلام خدا را که فرمود: | پرسیدم: بانوی من! پس چرا علی علیهالسلام سکوت کرد، و برای گرفتن حقّ خویش قیام نکرد؟ حضرت زهرا علیهاالسلام در پاسخ فرمود:{{متن عربی|قَالَتْ يَا بَا عُمَرَ لَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَثَلُ الْإِمَامِ مَثَلُ الْكَعْبَةِ إِذْ تُؤْتَى وَ لَا تَأْتِي أَوْ قَالَتْ مَثَلُ عَلِيٍّ ثُمَّ قَالَتْ أَمَا وَ اللَّهِ لَوْ تَرَكُوا الْحَقَّ عَلَى أَهْلِهِ وَ اتَّبَعُوا عِتْرَةَ نَبِيِّهِ لَمَا اخْتَلَفَ فِي اللَّهِ تَعَالَى اثْنَانِ وَ لَوَرِثَهَا سَلَفٌ عَنْ سَلَفٍ وَ خَلَفٌ بَعْدَ خَلَفٍ حَتَّى يَقُومَ قَائِمُنَا التَّاسِعُ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ وَ لَكِنْ قَدَّمُوا مَنْ أَخَّرَهُ وَ أَخَّرُوا مَنْ قَدَّمَهُ اللَّهُ حَتَّى إِذَا أَلْحَدَ الْمَبْعُوثُ وَ أَوْدَعُوهُ الْجَدَثَ الْمَجْدُوثَ وَ اخْتَارُوا بِشَهْوَتِهِمْ وَ عَمِلُوا بِآرَائِهِمْ تَبّاً لَهُمْ أَ وَ لَمْ يَسْمَعُوا اللَّهَ يَقُولُ وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ بَلْ سَمِعُوا وَ لَكِنَّهُمْ كَمَا قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ هَيْهَاتَ بَسَطُوا فِي الدُّنْيَا آمَالَهُمْ وَ نَسُوا آجَالَهُمْ فَتَعْساً لَهُمْ وَ أَضَلَّ أَعْمَالَهُمْ أَعُوذُ بِكَ يَا رَبِّ مِنَ الْحَوْرِ بَعْدَ الْكَوْرِ}}<ref>کفایةالاثر، ص۱۹۸؛ الصراط المستقیم، ج۲، ص ۱۲۳؛ بحارالانوار، ج ۳۶، ص۳۵۳، نهج الحیاة، ص ۳۸–۴۰</ref> ای اباعمر، رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم فرمود: مَثَلِ امام (مثل علی)، همانند کعبه است، که مردم به سراغ آن میروند، نه آنکه کعبه به سراغ مردم بیاید. (سپس حضرت زهرا علیهاالسلام ادامه داد:)آگاه باش! به خدا سوگند! اگر حق را به اهلش واگذار میکردند و از عترت رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم اطاعت مینمودند، دو نفر هم (در حکم خداوند) با یکدیگر اختلاف نمیکردند، و امامت همان گونه که پیامبر خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم معرّفی فرمود، از علی علیهالسلام تا قائم ما، فرزند نهم حسین، از جانشینی به جانشینی دیگر به ارث میرسید. | ||
اما کسی (ابوبکر) را مقدّم داشتند که خدا او را کنار زده بود، و کسی (علی) را کنار زدند که خدا او را مقدّم داشته بود. نتیجه آن شد که محصول بعثت را انکار کردند و به بدعتها روی آوردند، آنها هوا پرستی را برگزیدند و براساس رأی و نظر شخصی عمل کردند، هلاکت و نابودی بر آنان باد! آیا نشنیدند کلام خدا را که فرمود: | |||
«پروردگار تو هرچه بخواهد، میآفریند و هرچه بخواهد، برمیگزیند، آنان (در برابر او) اختیاری ندارند.»؟ | «پروردگار تو هرچه بخواهد، میآفریند و هرچه بخواهد، برمیگزیند، آنان (در برابر او) اختیاری ندارند.»؟ | ||
آری شنیدند، اما همان گونه که قرآن فرمود: | |||
«چشمهای ظاهر نابینا نمیشود، بلکه دلهایی که در سینههاست، کور میشود.» | آری شنیدند، اما همان گونه که قرآن فرمود: «چشمهای ظاهر نابینا نمیشود، بلکه دلهایی که در سینههاست، کور میشود.» افسوس که آنان آرزوها و هوسهای خود را تحقّق بخشیدند و از مرگ و قیامت غافل ماندند! خدا نابودشان گرداند و آنان را در کارهایشان گمراه کند. پروردگارا! به تو پناه میبرم از کمی یاران پس از فراوانی آنان.» | ||
افسوس که آنان آرزوها و هوسهای خود را تحقّق بخشیدند و از مرگ و قیامت غافل ماندند! خدا نابودشان گرداند و آنان را در کارهایشان گمراه کند. | |||
پروردگارا! به تو پناه میبرم از کمی یاران پس از فراوانی آنان. | == '''۴. آیا جای عذرآوردن باقی مانده؟''' == | ||
۴. آیا جای عذرآوردن باقی مانده؟ | |||
«غصب فدک» انتقامی بود که از حضرت زهرا علیهاالسلام در مقابل حمایتهایش از حقّ امیرمؤمنان علیهالسلام گرفته میشد. پافشاری حضرت بر دفاع از ولایت امیرمؤمنان علیهالسلام و نگرانی هیئت حاکمه از تأثیر کلام حضرت زهرا علیهاالسلام در میان مردم، آنان را واداشت تا با گرفتن فدک از ایشان، به دو هدف عمده برسند: از یک سو، به دیگر معترضان نشان دهند که ایستادگی در برابر قدرت حاکمه هزینههای سنگینی دارد و از سوی دیگر، وانمود کنند که مشکل اصلی هیئت حاکمه با حضرت زهرا علیهاالسلام مسائل مالی و دنیوی است، نه مبحث دین و امامت و ولایت! | «غصب فدک» انتقامی بود که از حضرت زهرا علیهاالسلام در مقابل حمایتهایش از حقّ امیرمؤمنان علیهالسلام گرفته میشد. پافشاری حضرت بر دفاع از ولایت امیرمؤمنان علیهالسلام و نگرانی هیئت حاکمه از تأثیر کلام حضرت زهرا علیهاالسلام در میان مردم، آنان را واداشت تا با گرفتن فدک از ایشان، به دو هدف عمده برسند: از یک سو، به دیگر معترضان نشان دهند که ایستادگی در برابر قدرت حاکمه هزینههای سنگینی دارد و از سوی دیگر، وانمود کنند که مشکل اصلی هیئت حاکمه با حضرت زهرا علیهاالسلام مسائل مالی و دنیوی است، نه مبحث دین و امامت و ولایت! | ||
آنها میدانستند که خاندان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم و اهل بیت مطهّر، هیچ گونه دلبستگی به مال دنیا ندارند، و تمام همّ و غمّ آنان حفظ مکتب اسلام و پایداری از اصالت آن است و اگر این واقعیت برای عامّه مردم به اثبات برسد پایههای لرزان حکومت جدید، سستتر خواهد شد؛ بنابراین، نیازمند سوژهای بودند که اذهان مردم را به سوی دیگری هدایت کنند و مشکل اصلی حکومت با خاندان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم را دعوای ارث و میراث و درد مال و منال جلوه دهند؛ لذا بهترین سوژه را گرفتن فدک یافتند، و با تحریف سخنان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم مشروعیتی برای کار ناپسندیده خود تدارک دیدند. | آنها میدانستند که خاندان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم و اهل بیت مطهّر، هیچ گونه دلبستگی به مال دنیا ندارند، و تمام همّ و غمّ آنان حفظ مکتب اسلام و پایداری از اصالت آن است و اگر این واقعیت برای عامّه مردم به اثبات برسد پایههای لرزان حکومت جدید، سستتر خواهد شد؛ بنابراین، نیازمند سوژهای بودند که اذهان مردم را به سوی دیگری هدایت کنند و مشکل اصلی حکومت با خاندان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم را دعوای ارث و میراث و درد مال و منال جلوه دهند؛ لذا بهترین سوژه را گرفتن فدک یافتند، و با تحریف سخنان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم مشروعیتی برای کار ناپسندیده خود تدارک دیدند. | ||
خط ۱۳۰: | خط ۱۳۱: | ||
۵. قصص / ۶۸. | ۵. قصص / ۶۸. | ||
۶. حجّ / ۴۶. | ۶. حجّ / ۴۶. | ||
۷. کفایةالاثر، ص ۱۹۸؛ الصراط المستقیم، ج ۲، ص ۱۲۳؛ بحارالانوار، ج ۳۶، ص ۳۵۳، نهج الحیاة، ص ۳۸–۴۰. | ۷. کفایةالاثر، ص ۱۹۸؛ الصراط المستقیم، ج ۲، ص ۱۲۳؛ بحارالانوار، ج ۳۶، ص ۳۵۳، نهج الحیاة، ص ۳۸–۴۰. | ||
۸. دلائل الامامة، ص ۳۷ و ۳۸؛ الخصال، ج ۱، ص ۱۷۳؛ بحارالانوار، ج ۳۰، ص ۱۲۴. | ۸. دلائل الامامة، ص ۳۷ و ۳۸؛ الخصال، ج ۱، ص ۱۷۳؛ بحارالانوار، ج ۳۰، ص ۱۲۴. |
ویرایش