آمادهسازی منبر غدیر
در روز هیجدهم ذی الحجة در مسیر بازگشت از حجةالوداع، ساعتی بیش تا ظهر نمانده بود که برکه زیبای غدیر با درختان کهنسالش از دور نمایان شد. برکه ای که معروف بود و همه مردم آن را میشناختند و مسافران بسیاری برای استراحت در سفرهای خود کنار آن آمده بودند. آبنمای دریاچه مانندِ بزرگی که برای مصرف آب آن کاروان صد و بیست هزار نفری کافی بود.
پنج درخت کهنسال از نوع سَمُر (کُنار) که در شنزارها میروید و مانند درخت چنار بالا میرود و سایه میاندازد. آن پنج درخت در یک ردیف جلوی برکه کنار یکدیگر قرار داشتند و سایبانی گسترده در آن وادی ایجاد کرده بودند. زمین باز جلوی درختان که در واقع مسیر سیل بود و عبور آب، آن را مسطح کرده بود و اکنون خشک بود و برای استراحت مردم مکان مناسبی را آماده کرده بود.
بیشتر بخوانید: "غدیرخم"
کاروان در انتظار دستوری از سوی پیامبر صلی الله علیه و آله بود. حضرت مسیر خود را از سمت راست جاده به سمت غدیر تغییر داد و به عنوان نقطه آغاز مراسم غدیر فرمود:
اَيُّهَا النّاسُ، اَجيبُوا داعِىَ اللَّه، اَنَا رَسُولُ اللَّهِ: ای مردم، دعوت کننده خدا را اجابت کنید که من پیام آور خدایم.[۱] کاروان نیز به دنبال پیامبر صلی الله علیه و آله مسیر حرکت را به سمت راست جاده تغییر دادند و به سمت درختان و برکه غدیر پیش آمدند. آن حضرت با نزدیک شدن به غدیر فرمود: اَنيخُوا راحِلَتى، فَوَاللَّه ما اَبْرَحُ هذَا الْمَكانَ حَتى اُبْلِّغَ رِسالَةَ رَبّى: اینجا شتر مرا بخوابانید، که از این مکان حرکت نخواهم کرد تا رسالت پروردگار را ابلاغ نمایم.[۲]
پیامبر صلی الله علیه وآله همزمان با این اعلان، فوراً افرادی را مأمور کرد تا مواظب پراکنده شدن کاروان باشند. از یک سو فرمان داد تا منادی ندا کند:
«همه مردم متوقف شوند، و آنان که پیشتر رفتهاند بازگردند، و آنان که پشت سر هستند خود را برسانند» تا آهسته آهسته همه جمعیت در محل از پیش تعیین شده جمع گردند. آن حضرت همزمان با این اعلام گروهی را فرستاد تا پیش رفتگان را بازگردانند و به آنان درباره بازگرداندن ابوبکر و عمر بهطور خاص سفارش کرد! مأموران به سرعت تاختند و آن گروه را که به سرکردگی ابوبکر و عمر تا نزدیکیهای جُحفه پیش رفته بودند به سمت غدیر بازگرداندند و پیامبر صلی الله علیه و آله آن دو نفر را به شدت مورد مؤاخذه قرار داد.
این گونه بود که دومین نقشه منافقین با آنکه اجرا شد ولی با اقدام به موقع پیامبر صلی الله علیه و آله خنثی گردید.[۳] از سوی دیگر پیامبر صلی الله علیه و آله دستور داد کسی زیر پنج درخت کهنسالی که در آنجا بود نرود، تا آن مکان برای برنامه سه روزه غدیر آمادهسازی شود. پس از این دستورات همه مرکبها متوقف شدند و کاروانها کنار برکه غدیر در گستره بیابان پیاده شدند، و هر یک برای خود جایی پیدا کردند و شتران خود را خواباندند.
عده ای فرش و زیرانداز برای خود پهن کردند، و عده ای دیگر خیمه برپا نمودند، و کمکم همه جمعیت در گوشه و کنار منطقه مستقر شدند. شدت گرما در اثر حرارت آفتاب و داغی زمین به حدی بود که مردم -و حتی خود حضرت- گوشه ای از لباسشان را بر سر انداخته و گوشه ای از آن را زیر پای خود قرار داده بودند، و عده ای از شدت گرما عبای خود را به پایشان پیچیده بودند![۴]
بیشتر بخوانید: "واقعه غدیر"
منابع
دانشنامه غدیر، جلد ۲، صفحه ۲۴