آیت الله حسین وحید خراسانی

آیت‌الله حسین وحید خراسانی
اطلاعات فردی
نام کامل	حسین وحید خراسانی
سرشناسی	مرجع تقلید شیعه
تولد	۱ فروردین ۱۳۰۰ ش
خویشان سرشناس	محسن وحید خراسانی (فرزند)، صادق آملی لاریجانی (داماد)
اطلاعات علمی
استادان	سید ابوالقاسم خویی، سید محسن حکیم، میرزا مهدی اصفهانی، میرزا مهدی آشتیانی
شاگردان	سید علی میلانی، محمدمهدی شب‌زنده‌دار، سید محمدجواد علوی بروجردی، صادق آملی لاریجانی
تالیفات	توضیح المسائل، شرح بر شرایع الاسلام، حاشیه بر کفایه، حاشیه بر مکاسب محرمه، حاشیه بر عروة الوثقی
تحصیلات	نیشابور، مشهد، نجف
مذهب	شیعه دوازده‌امامی
اطلاعات فرهنگی
زمینه فعالیت	فقه، اصول، کلام
علت شهرت	مرجعیت، تدریس پرمخاطب خارج فقه و اصول در قم

آیت‌ الله حسین وحید خراسانی، از مراجع تقلید شیعه که در شهر قم سکونت دارد. وی در سال ۱۳۰۰ خورشیدی در نیشابور دیده به جهان گشود. دوران تحصیلات حوزوی خود را در شهرهای نیشابور، مشهد و نجف سپری کرد و از محضر استادان بزرگی چون سیدابوالقاسم خویی بهره برد. درس خارج ایشان در حوزه علمیه قم از پرمخاطب‌ترین و پررونق‌ترین دروس به شمار می‌رود.

استادان

وی تحصیلات مقدماتی و ادبیات را در زادگاهش گذراند و سپس دروس سطح را نزد محمد نهاوندی فراگرفت. در ادامه، در درس خارج فقه میرزامهدی اصفهانی و میرزا مهدی آشتیانی حاضر شد. همچنین فلسفه را زیر نظر میرزا ابوالقاسم الهی و میرزا مهدی آشتیانی آموخت. در سال ۱۳۲۷ شمسی، پس از مباحثه علمی با سید محمد حجت کوه‌کمری در شهر ری، موفق به دریافت اجازه اجتهاد از ایشان شد. در ۲۷ سالگی رهسپار نجف گردید و در محفل درس سید عبدالهادی شیرازی، سید محسن حکیم و به ویژه سید ابوالقاسم خویی حضور یافت.

تدریس در قم

وی در سال ۱۳۹۰ قمری به ایران بازگشت و یک سال به اصرار طلاب و علمای مشهد در آن شهر به تدریس پرداخت. سپس برای ادامه فعالیت‌های علمی خود عازم قم شد. در اواخر دهه ۱۳۹۰ شمسی، درس خارج فقه و اصول ایشان به عنوان پرجمعیت‌ترین کلاس درس حوزه علمیه قم شناخته می‌شد.

شاگردان

در طول سالیان متمادی تدریس، شخصیت‌های علمی بسیاری از محضر ایشان بهره برده‌اند که از آن جمله می‌توان به محمدمهدی شب‌زنده‌دار، سید علی میلانی، سید محمدرضا مدرسی یزدی، سید محمدجواد علوی بروجردی، میر سید محمد یثربی، محسن وحید خراسانی (فرزند ایشان) و صادق آملی لاریجانی (داماد ایشان) اشاره کرد.

پس از رحلت محمدعلی اراکی در سال ۱۳۷۳ شمسی، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هفت نفر را برای تقلید معرفی کرد که نام آیت‌الله وحید خراسانی نیز در این فهرست قرار داشت.

تألیفات

از جمله آثار مکتوب ایشان می‌توان به ۀثار زیر اشاره کرد:

«توضیح المسائل»
«احکام مهاجران»
«حلقه وصل رسالت و امامت»
«آشنایی با اصول دین»
«مناسک حج»
«به یاد اول مظلوم روزگار»
«ریحانه رسول‌الله صلی الله علیه وآله»
«به یاد آن که مذهب حق یادگار اوست»
«به یاد بضعه خاتم الانبیاء در طوس حضرت شمس الشموس»
«به یاد آخرین خلیفه و حجت پروردگار»
«شرح بر شرایع الاسلام»
«حاشیه بر کفایه»
«حاشیه بر مکاسب محرمه»
«حاشیه بر عروة الوثقی»

اهتمام به شعائر فاطمیه

پس از انتشار سخنانی منسوب به سید محمدحسین فضل‌الله که در آن برخی احادیث مربوط به شهادت حضرت زهرا سلام الله علیها زیر سوال رفته بود، میرزا جواد تبریزی با صدور بیانیه‌ای خواستار برگزاری راهپیمایی در سالگرد شهادت آن حضرت شد. آیت‌الله وحید خراسانی همراه با لطف‌الله صافی گلپایگانی و محمد فاضل لنکرانی در این مراسم حضور یافت و از آن پس این آیین هر ساله برگزار می‌گردد.

دیدگاه‌ها و اندیشه‌ها

بر اساس گفته‌های سید محمدجواد علوی بروجردی از شاگردان ایشان، برخی از مهم‌ترین دیدگاه‌های آیت‌الله وحید خراسانی عبارتند از:

استقلال حوزه‌های علمیه و عدم وابستگی به اشخاص و جریان‌ها
ضرورت تعامل منطقی میان شیعیان و اهل سنت
وجوب دفاع شیعیان از اهل سنت در برابر تهاجم کافران
حرمت هرگونه اقدامی که به تضعیف نظام اسلامی و مقابله با آن بینجامد
هرچند آیت‌الله وحید خراسانی خود بر فلسفه و عرفان تسلط دارد، اما تحصیل فلسفه را برای طلاب سودمند نمی‌داند و با آن مخالف است. به باور ایشان، قرآن و روایات اهل‌بیت علیهم السلام تمام معارف مورد نیاز بشر را در بر دارد و طلاب علوم دینی بهتر است به جای صرف وقت برای فلسفه، به این دو منبع غنی روی آورند.

پیگیری تعطیلی روز شهادت حضرت فاطمه سلام الله علیها

در سال ۱۳۷۹ شمسی، ایشان در دیدار با سید محمد خاتمی رئیس‌جمهور وقت، درخواست رسمی تعطیلی سالروز شهادت حضرت فاطمه سلام الله علیها را مطرح کرد. این پیشنهاد با موافقت رئیس‌جمهور به هیئت دولت ارائه و لایحه آن برای تصویب به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد. با تصویب این لایحه در مجلس، این روز در ایران به عنوان تعطیل رسمی اعلام گردید.