داستان سپاه یمن (کتاب)
«داستان سپاه یمن» نوشتهٔ سید علی حسینی میلانی، پژوهشی دربارهٔ سند و دلالت روایات مأموریت امیرالمؤمنین علیهالسلام در یمن است. نویسنده نقلهای مختلف این ماجرا را بررسی میکند و توضیح میدهد که از دیدگاه او، تعبیر «هو ولیّکم من بعدی» در پاسخ پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم به شکایت برخی از سپاهیان، چه دلالتی بر ولایت و جانشینی امیرالمؤمنین علیهالسلام دارد.
نویسنده
سید علی حسینی میلانی فقیه و متکلم شیعه است. بخشی از آثار او به ارزیابی سند و دلالت روایات مورد استناد در بحث امامت و بررسی دیدگاههای کلامی دربارهٔ جانشینی پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم اختصاص دارد.
آثار نویسنده
محتوای کتاب
کتاب با شرح مأموریت یمن آغاز میشود. در گزارشی که نویسنده بررسی میکند، پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم دو سپاه را به فرماندهی امیرالمؤمنین علیهالسلام و خالد بن ولید به یمن فرستاد و مقرر کرد که در صورت پیوستن دو سپاه، امیرالمؤمنین علیهالسلام فرماندهی هر دو را بر عهده بگیرد. در جریان مأموریت، خالد نامهای برای پیامبر نوشت و گروهی از سپاهیان، از جمله بریده بن حصیب، شکایت را نزد پیامبر مطرح کردند. نویسنده پاسخ پیامبر به این شکایت را محور بررسی متن و دلالت حدیث قرار میدهد.
بخش نخست به سند حدیث و معرفی راویان و محدّثانی اختصاص دارد که آن را نقل کردهاند. بخش دوم چهار نقل از ماجرا را از امیرالمؤمنین علیهالسلام، بریده بن حصیب، عمران بن حصین و ابنعباس گرد میآورد. این بخش امکان مقایسهٔ عبارتهای نقلشده در گزارشهای مختلف را فراهم میکند.
در بخش سوم، میلانی تعبیر «ولیّکم من بعدی» را بررسی میکند و آن را ناظر به ولایت و جانشینی امیرالمؤمنین علیهالسلام پس از پیامبر میداند. او همچنین توضیح میدهد که از دیدگاهش، حدیث چه دلالتی بر عصمت دارد و پاسخ پیامبر به شکایت سپاهیان چه نسبتی با بحث نفاق در زمان پیامبر دارد.
بخش چهارم به تفاوت برخی نقلها و مناقشه دربارهٔ اعتبار حدیث میپردازد. نویسنده نمونههایی را ذیل عنوانهای تحریف، حذف و تکذیب بررسی میکند. این کتاب برای پژوهش دربارهٔ حدیث ولایت و مقایسهٔ نقلهای مربوط به مأموریت یمن قابل استفاده است.
فهرست مطالب
- داستان سپاه یمن
- پیشگفتار
بخش یکم: سند حدیث سپاه یمن
- حدیث سپاه یمن و راویان آن
- حدیث سپاه یمن و حافظان بزرگ حدیث
بخش دوم: متون حدیث سپاه یمن
- گزینش چهار متن
- روایت امیرمؤمنان علی علیهالسلام
- روایت بریده بن حصیب
- روایت عمران بن حصین
- روایت ابنعباس
بخش سوم: نگاهی به مفهوم حدیث سپاه یمن
- دلالت حدیث بر ولایت علی علیهالسلام
- دلالت حدیث بر عصمت
- وجود نفاق در زمان رسول خدا صلیاللهعلیهوآلهوسلم
بخش چهارم: حدیث سپاه یمن و تلاشهایی ناکارآمد دربارهٔ آن
- شیوههای مقابله
- تحریف
- حذف
- تکذیب
- کتابنامه
کتابهای مرتبط
منابع
- داستان سپاه یمن، سید علی حسینی میلانی، قم، مرکز الحقائق، ۱۳۹۰ ش. رکورد کتابشناختی کتابخانهٔ ملی ایران
