ربیعه جرشی
ربیعهٔ جَرشی یکی از تابعینی برشمرده شده که حدیث غدیر را از صحابه نقل کرده است. به نوشتهٔ عبدالحسین امینی، عبداللَّه فرزند احمد بن حنبل حدیث غدیر را از ربیعه و او از سعد بن ابی وقاص نقل کرده است. درباره وثاقت روایی او، ابنحجر عسقلانی در کتاب تقریب التهذیب او را فقیهی دانسته که دارقطنی و دیگران به وثوق و اعتماد به او را تصریح کردهاند. ابن ابیحاتم رازی نیز درباره او نوشته: برخی گفتهاند او صحابه بوده اما برخی این را نپذیرفتهاند.
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | ربیعه بن الغاز یا ربیعه بن عمرو جرشی |
| سرشناسی | از تابعین |
| وفات | ۷۴ق |
| محل دفن | کشته شدن در نبرد مرج راهط |
| اطلاعات علمی | |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث |
| علت شهرت | روایت حدیث غدیر |
ربیعه جرشی که در برخی منابع نام کامل او ربیعة بن الغاز یا ربیعة بن عمرو ذکر شده است. او را از اهل شام و جدّ هشام بن الغاز بن ربیعه دانستهاند. وی در زمان معاویه فتوا میداده و فقیه بوده است. از جمله راویان او عطیة بن قیس، حارث بن یزید، علی بن رباح، بشیر بن کعب و پسرش الغاز بن ربیعه هستند. درباره مرگ ربیعه جرشی گفتهاند که در روز جنگ مرج راهط در سال ۶۴ق میان مروان بن حکم و ضحاک بن قیس فهری کشته شده است.
جایگاه: راوی حدیث غدیر
ربیعهٔ جَرشی یکی از تابعینی برشمرده شده که حدیث غدیر را از صحابه نقل کرده است.[۱] به نوشتهٔ عبدالحسین امینی، عبداللَّه فرزند احمد بن حنبل حدیث غدیر را از ربیعه و او از سعد بن ابی وقاص نقل کرده است.[۲]
به نقل از سنن ابنماجه قزوینی، عبداللّه پسر احمد بن حنبل باسناد از عبداللّه بن صقر در سال ۲۹۹ روایت نموده و گفته که یعقوب بن حمدان بن کاسب برای ما بیان نمود از ابن ابینجیح از پدرش، و ربیعه جرشی از سعد و حافظ بزرگ محمّد بن ماجه باسنادش از عبدالرحمن بن سابط با ذکر سند روایت نموده از سعد بن ابیوقاص که گفت: «هنگامی که معاویه از یکی از سفرهای حج خود آمده بود سعد بر او داخل شد. در آن مجلس نسبت به علی علیه السّلام زبان به طعن و بدی گشودند و معاویه نیز کلماتی گفت، سعد در خشم آمد و گفت: این سخنان ناروا را درباره مردی میگوئی که من از رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله درباره او شنیدم که میفرمود: هر کس که من مولای اویم علی علیه السّلام مولای او است. و شنیدم که به او (علی علیه السّلام) میفرمود: تو برای من بمنزله هارون هستی برای موسی جز اینکه بعد از من پیغمبری نیست و شنیدم که فرمود: امروز رایت جنگ را بهمردی میسپارم که خدا و رسول او را دوست دارند».[۳]
شخصیت و وثاقت
ربیعه جرشی که در برخی منابع نام کامل او ربیعة بن الغاز یا ربیعة بن عمرو ذکر شده که اولی رایجتر است. او را از اهل شام و جدّ هشام بن الغاز بن ربیعه دانستهاند. وی در زمان معاویه فتوا میداده و فقیه بوده است. از جمله راویان او عطیة بن قیس، حارث بن یزید، علی بن رباح، بشیر بن کعب و پسرش الغاز بن ربیعه هستند.[۴]
درباره مرگ ربیعه جرشی گفتهاند که در روز جنگ مرج راهط در سال ۶۴ق میان مروان بن حکم و ضحاک بن قیس فهری کشته شده است.[۵] درباره سال کشتهشدن او اختلاف وجود دارد و برخی منابع سالهای ۶۰ یا ۶۱ یا ۶۴ قمری را ذکر کردهاند.[۶] درباره وثاقت روایی او، ابنحجر عسقلانی در کتاب تقریب التهذیب او را فقیهی دانسته که دارقطنی و دیگران به وثوق و اعتماد به او را تصریح کردهاند.[۷] ابن ابیحاتم رازی نیز درباره او نوشته: برخی گفتهاند او صحابه بوده اما برخی این را نپذیرفتهاند.[۸]
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- أسد الغابة فی معرفة الصحابة؛ علی بن محمد جزری (عزالدین ابناثیر)، بیروت: دار الفکر، ۱۴۰۹ق.
- تقریب التهذیب؛ احمد بن علی بن محمد (ابنحجر عسقلانی)، تحقیق: محمد عوامة، سوریه: دار الرشید، ۱۴۰۶ق.
- الجرح والتعدیل؛ ابن ابیحاتم رازی، حیدرآباد دکن: طبعة مجلس دائرة المعارف العثمانیة، ۱۳۷۱ق.
- سنن ابن ماجه؛ ابنماجه أبوعبدالله محمد بن یزید قزوینی، تحقیق: محمد فؤاد عبدالباقی، بیروت: دار إحیاء الکتب العربیة، بیتا.
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق.
- دانشنامه غدیر؛ محمدرضا شریفی، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۹۸ش.