صحیفه ادریس علیه السلام از ودایع امامت

برپایۀ منابع‌ اسلامی‌، صحفی‌ چند بر ادریس‌ نازل‌ شده‌ است‌ و غالباً آنها را ۳۰ «صحیفه‌» گفته‌اند.[۱] برخی‌ از مفسران‌ كهن‌ چون‌ وهب‌ بن منبه‌ در بیان‌ مفهوم‌ ۳۰ صحیفه‌، آن‌ را یك‌ كتاب‌ مشتمل‌ بر ۳۰ جزء پنداشته‌اند. گاه‌ سخن‌ از ۵۰ صحیفه‌ هم‌ به میان‌ آمده‌ است‌.[۲] اگرچه‌ در قرآن‌ به‌ صحف‌ ادریس‌ تصریح‌ نشده‌، ولی‌ صحف‌ وی‌ را یكی‌ از مصادیق‌ «الصحف الاولی‌» (اعلی‌/ ۸۷/ ۱۸) دانسته‌اند. آنچه‌ دربارۀ فراوانی‌ آموزش‌ نوشته‌های‌ الهی‌ از ادریس‌ در منابع‌ به‌ چشم‌ می‌خورد، می‌تواند به‌ آموختن‌ صحف‌ خود او نیز بازگردد. قطعاتی‌ از نوشته‌هایی‌ كه‌ صحف ادریس‌ خوانده‌ شده‌اند، در خلال‌ برخی‌ از كتابهای‌ اسلامی‌ آمده‌ است‌. از دیگر سو، صحایفی‌ نیز به‌ اخنوخ‌ عهدین‌ نسبت‌ داده‌ شده‌ كه‌ از اسفار آپوكریفیِ عهد عتیق‌ شمرده‌ می‌شود.

صحيفه ادريس ‏عليه السلام از ودايع امامت[۳]

پس از اتمام اعمال حج و بازگشت به مکه[۴]، خداوند رسماً دستور ابلاغ ولایت را بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل كرد. اولين مرحله جدّى از مسئله ولايت در همين روز آغاز مى ‏شود. قبل از اعلام و ابلاغ ولایت على ‏عليه السلام به مردم، بايد ودايع نبوت و امامت به على‏ عليه السلام سپرده شود. پيامبر صلى الله عليه و آله مجلسى خصوصى با على ‏عليه السلام تشكيل مى‏ دهد كه احدى در آن راه ندارد.

اين ودايع دو قسم ‏اند: ودایع معنوی و ودایع مادی، كه از جمله ودايع مادى صحیفه ادریس ‏علیه السلام است.[۵]

پانویس

  1. ابن‌ قتیبه‌، ۱۳؛ مسعودی، اثبات‌، ۱۷؛ ابن‌ بابویه‌، الخصال‌، ۵۲۴.
  2. مقدسی‌، ۳/ ۲؛ الاختصاص‌، ۲۶۴
  3. غدير در قرآن: ج ۱ ص ۴۳۵.
  4. از نظر ترتيب زمانى اگر چه اين آيات مربوط به وقايعى است كه در مكه قبل از حركت به سوى غدير رخ داده، اما از آنجا كه ادامه آن تا ورود به مدينه است، در اينجا قرار داده شد.
  5. بحار الانوار: ج ۲۶ ص۲۰۱-۲۲۲.