پرش به محتوا

عبدالله بن سعد کندی (ابوسعید، اشج، صاحب تفسیر)

از ویکی غدیر
ابوسعید عبدالله بن سعید اشجّ کندی
اطلاعات فردی
نام کاملعبدالله بن سعید بن حصین الکندی، أبو سعید الأشجّ
سرشناسیحافظ، مفسر، محدث و مفتی برجسته کوفه
تولدحدود ۱۶۰ قمری
وفات۲۵۶ یا ۲۵۷ قمری
اطلاعات علمی
استاداناسماعیل بن علیّه، وکیع بن جرّاح، بشر بن خیاط
شاگردانابوزرعه رازی، ابوحاتم رازی، ابن خزیمه
تحصیلاتتحصیل علم حدیث و تفسیر در کوفه
مذهباهل سنت
اطلاعات فرهنگی
زمینه فعالیتحدیث، تفسیر قرآن، فقه
علت شهرتحافظه کم‌نظیر، اتقان در روایت و جایگاه علمی در کوفه

ابوسعید، عبدالله بن سعید بن حصین کندی، معروف به اَشَجّ، از حافظان و عالمان برجسته اهل سنت، قرن سوم هجری در کوفه بود. سال تولد او دقیقاً ثبت نشده‌است، اما با توجه به گزارش‌های تاریخی که وفات او را در نیمه دوم دهه ۲۵۰ قمری و در سنی بالای نود سالگی ذکر می‌کنند، می‌توان تولد او را حدود سال ۱۶۰ قمری تخمین زد.[۱]

جایگاه رجالی

او در نزد علمای رجال و حدیث، از جایگاه بسیار والایی برخوردار بود. وی را با اوصافی چون ثقه (راوی مورد اعتماد)، صدوق (بسیار راستگو) و به عنوان پیشوای مردم زمان خود در کوفه ستوده‌اند.[۲] همچنین از حافظه‌ای قوی و کم‌نظیر برخوردار بود، تا جایی که محمد بن احمد شطوی می‌گوید: «حافظه‌دارتر از او ندیدم».[۳] ذهبى و ابن‏ حجر و يافعى و سيوطى[۴]: او را توثيق كرده و ستوده ‏اند. ابوحاتم از محمد بن احمد بن بلال شطوى و نسايى او را توثيق كرده است. صاحبان صحاح شش گانه، ابوزُرعه، ابن ‏ابى ‏الدنيا و ديگران از او روايت كرده‏ اند.

اساتید

وی از شمار زیادی از محدثان نامدار عصر خود بهره برد که از مهم‌ترین آنان می‌توان به اسماعیل بن علیه، وکیع بن جراح و بشر بن خیاط اشاره کرد.[۵]

شاگردان

عدّه‌ای از بزرگان علم حدیث نیز از او روایت کرده‌اند که از جمله آنان ابوزرعه رازی، ابوحاتم رازی و ابن خزیمه هستند.[۶]

تألیفات

وی علاوه بر مقام حدیثی، در تفسیر قرآن نیز تبحر داشت و دارای کتاب تفسیر بوده است.[۷]

وفات

در تاریخ وفات او اختلاف اندکی وجود دارد؛ بیشتر منابع سال ۲۵۶ قمری را ذکر کرده‌اند، اما برخی دیگر سال ۲۵۷ قمری را نیز نقل کرده‌اند.[۸] ابن حجر عسقلانی نیز بر ثقه بودن او تأکید کرده و وفاتش را در سال ۲۵۷ قمری ثبت نموده است.[۹] او در زمره راویانی است که در تمامی کتب صحاح سته (شش‌گانه حدیثی اهل سنت) مورد استناد قرار گرفته‌است.

روايت حديث غدير[۱۰]

  يكى از علما و بزرگان اهل‏ سنت كه حديث غدير را نقل كرده عبداللَّه بن سعيد بن حصين كِندى كوفى، ابوسعيد، اَشَجّ، صاحب تفسير (م ۲۵۷ ق) است.[۱۱] حافظ گنجى شافعى در «كفاية الطالب» حديث غدير را با اشاره به ماجراى غدير از ابوسعيد اَشَجّ نقل كرده است.[۱۲]

پانویس

  1. ذهبی، محمد بن احمد، تذکرة الحفّاظ، ج۲، ص۶۶
  2. ابن ابی حاتم رازی، عبدالرحمن بن محمد، الجرح و التعدیل، ج۵، ص۷۳ ؛ مزی، یوسف بن عبدالرحمن، تهذیب الکمال، ج۱۵، ص۲۹
  3. ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۹، ص۱۷۸
  4. تذكرة الحفّاظ: ج ۲ ص ۵۰۱ . الكاشف: ج ۲ ص ۹۱. تقريب التهذيب: ج ۱ ص ۴۱۹. مرآة الجنان: حوادث سال ۲۵۷. طبقات الحفّاظ: ص ۲۱۸.
  5. مزی، یوسف بن عبدالرحمن، تهذیب الکمال، ج۱۵، ص۲۷
  6. مزی، یوسف بن عبدالرحمن، تهذیب الکمال، ج۱۵، ص۲۷
  7. ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۹، ص۱۷۷
  8. ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الاسلام، ج۱۹، ص۱۷۸ ؛ خزرجی، احمد بن عبدالله، خلاصة تذهیب تهذیب الکمال، ج۵، ص۲۳۶
  9. ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، تقریب التهذیب، ج۱، ص۴۸۴
  10. چكيده عبقات الانوار (حديث غدير): ص ۲۴۰.
  11. دانشنامه غدير،ج ۱۴،ص ۵۳۲.
  12. كفاية الطالب: ص ۶۲،۶۱ .