محمد بن سلیمان حرّانی (ابوعبدالله)
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | محمد بن سلیمان بن ابیداود الحرانی |
| سرشناسی | محدث، راوی حدیث |
| تولد | نیمه دوم قرن دوم قمری |
| وفات | ۲۱۲ یا ۲۱۳ قمری |
| محل دفن | حرّان (ترکیه) |
| خویشان سرشناس | سلیمان بن سیف حرانی (پسر)، محمد بن عبدالله بن محمد (نوه)، سلیمان بن عبدالله بن محمد (نوه) |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | پدرش سلیمان بن ابیداود، یحیی بن ایوب مصری، عبدالرحمن بن ثابت بن ثوبان و... |
| شاگردان | پسرش سلیمان بن سیف حرانی، موسی بن ایوب نصیبی، محمد بن عبدالوهاب عمری و... |
| تحصیلات | علوم حدیث |
| مذهب | اهل سنت |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث و روایت |
| علت شهرت | راوی حدیث، پدر سلیمان بن سیف حرانی (ابوداود حرانی) |
ابوداود سلیمان بن سیف بن یحیی بن درهم حرانی طائی (درگذشته ۲۷۲ قمری)، از حافظان و محدثان برجسته شهر حرّان در سده سوم هجری است. وی از شاگردان یزید بن هارون و عفان بن مسلم بوده و نسائی در سنن خود به کرات از او روایت کرده است. علمای رجال شناس او را ثقه و حافظ دانسته و به عنوان محدث حرّان از او یاد کردهاند.
زندگی نامه[۱]
ابوداود سلیمان بن سیف بن یحیی بن درهم حرانی طائی، از موالیان قبیله طیّ، در شهر حرّان دیده به جهان گشود. تاریخ دقیق ولادت وی در منابع ثبت نشده، اما با توجه به تاریخ وفات (۲۷۲ قمری) و طبقه راویان، وی در نیمه اول سده سوم هجری میزیسته است .
استادان
سلیمان بن سیف از جمع کثیری از محدثان برجسته عصر خود حدیث شنید و روایت کرد. مهمترین استادان وی عبارتاند از:
- یزید بن هارون (متوفای ۲۰۶ق)
- عفان بن مسلم صفار (متوفای ۲۱۹ق)
- یعلی بن عبید طنافسی (متوفای ۲۰۹ق)
- جعفر بن عون (متوفای ۲۰۶ق)
- سعید بن عامر ضبعی (متوفای ۲۰۸ق)
- بکر بن عبدالله سهمی
- وهب بن جریر بن حازم (متوفای ۲۰۶ق)
- محاضر بن مورع (متوفای ۲۰۷ق)
- یعقوب بن ابراهیم بن سعد (متوفای ۲۰۸ق)
- ابوعلی حنفی (عبیدالله بن عبدالمجید)
شاگردان
جمع بسیاری از محدثان نامدار از سلیمان بن سیف حدیث شنیده و روایت کردهاند که از آن جمله میتوان به این افراد اشاره کرد:
- نسائی (متوفای ۳۰۳ق)
- ابوعروبه حرانی (متوفای ۳۱۸ق)
- ابوعوانه اسفراینی (متوفای ۳۱۶ق)
- مکحول بیروتی (متوفای ۳۰۹ق)
- ابونعیم بن عدی جرجانی (متوفای ۳۰۷ق)
- محمد بن مسیب ارغیانی (متوفای ۳۱۵ق)
- ابوعلی محمد بن سعید حرانی (حافظ)
- احمد بن عمرو رملی (متوفای ۳۰۰ق)
- هاشم بن احمد بن مسرور
- احمد بن محمد بن سلیمان (نوه وی)
جایگاه رجالی
علمای بزرگ رجال شناس در توثیق و تمجید از سلیمان بن سیف سخنان بسیاری گفتهاند:
- نسائی: وی را توثیق کرده و درباره او گفته است: «ثقة» (مورد اعتماد است)
- ابن حبان (متوفای ۳۵۴ق): وی را در کتاب «الثقات» خود ذکر کرده و به حدیث او در صحیح خویش استناد جسته است
- حاکم نیشابوری (متوفای ۴۰۵ق): به روایت وی به عنوان متابعت برای دیگران استناد کرده است
- ابن حجر عسقلانی (متوفای ۸۵۲ق): درباره او گفته است: «ثقة، حافظ»
- شمسالدین ذهبی (متوفای ۷۴۸ق): از وی به عنوان «الحافظ» (حافظ) و «محدث حرّان» (محدث شهر حرّان) یاد کرده است
- مسلمة بن قاسم اندلسی (متوفای ۳۵۳ق): وی را توثیق کرده است
ذهبی در سیر اعلام النبلاء درباره او مینویسد: «به علم شریف اهتمام ورزید و در آن برتری یافت و آن را نیکو فراگرفت» . ابن حبان نیز حدیث او را در صحیح خود خارج کرده است . همچنین ابوعوانه اسفراینی در کتاب خود از او روایت کرده و ابوعبدالرحمن نسائی در سنن خود بسیار از وی حدیث آورده است .
وفات
درباره تاریخ وفات وی، منابع چنین گزارش دادهاند: گفتنی است که برخی منابع سال ۲۷۲ قمری را صحیحتر دانستهاند. وی در شهر حرّان (یا به روایتی در واسط) وفات یافت و در همان جا به خاک سپرده شد .
روايت حديث غدير[۲]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده محمد بن سليمان بن ابى داوود حرّانى، ابوعبدالله، بومه (م ۲۱۳ ق) است. چنانچه پيشتر گذشت، نسايى روايت محمد بن سليمان از حديث غدير را در كتابش «الخصائص» آورده است.[۳] ابن حِبّان و ذهبى و ابن حجر[۴]: او را توثيق كرده اند. ابن ماجه از وى روایت كرده است.