محمد بن علی عطّار (ابوعبدالله)
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | محمد بن علی بن خلف العطار القرشی الکوفی البغدادی (ابن مَجْری) |
| سرشناسی | محدث و راوی حدیث در سده سوم هجری |
| تولد | نیمه دوم سده دوم یا نیمه اول سده سوم هجری |
| وفات | حدود ۳۰۰ هجری قمری |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | سهل بن عامر، بشر بن حسن مرادی، نصر بن مزاحم، احمد بن جعفر و... |
| شاگردان | حافظ جعابی، جعفر بن محمد حسینی، محمد بن احمد بن مؤمل (ابوعبدالله) و... |
| تحصیلات | حدیث، رجال |
| مذهب | اختلافی، تشیع (امامی یا زیدی) |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث، رجال |
| علت شهرت | روایت حدیث در منابع شیعه، استاد امام ناصر للحق، وثاقت نزد علمای رجال |
محمد بن علی بن خلف عطار قرشی، ملقب به ابن مَجْری و کنیه ابو عبدالله، محدثی کوفیالاصل و ساکن بغداد بوده است. وی از راویان حدیث اهل سنت در سده سوم هجری به شمار میرود که به احتمال قریب به یقین در حدود سال ۳۰۰ هجری قمری وفات یافته است.
جایگاه رجالی[۱]
با توجه به روایات متعددی که از وی در منابع حدیثی شیعه (مانند کتب شیخ صدوق) نقل شده و همچنین راویانی که از او حدیث شنیدهاند (از جمله محدثان نامدار شیعه)، قرائن روشنی بر تشیع وی وجود دارد. روایات او در منابعی همچون مجالس شیخ صدوق، معانی الاخبار، توحید صدوق، خصال و امالی شیخ طوسی نقل شده است که همگی از منابع معتبر حدیثی شیعه به شمار میروند.
اساتید
محمد بن علی بن خلف از جمعی از محدثان و راویان حدیث بهره برده است که از آن جملهاند:
- سهل بن عامر
- بشر بن حسن مرادی
- نصر بن مزاحم (محدث نامدار شیعه)
- احمد بن جعفر
- حسین اشقر
- ابوحذیفه
- بکر بن بکار
- محمد بن کثیر
- عیسی بن حسین بن زید بن علی
- عمر بن عبدالغفار
شاگردان
جمعی از محدثان برجسته از وی روایت کردهاند که برخی از آنان عبارتاند از:
- حافظ جعابی (از محدثان نامدار)
- جعفر بن محمد حسینی
- محمد بن احمد بن مؤمل (ابوعبدالله)
- احمد بن محمد بن سلمان بن حارث
- محمد بن منصور مرادی (از مشایخ حدیث شیعه)
- امام ناصر للحق حسن بن علی اطروش (از امامان زیدیه)
جایگاه علمی
- سید ناصر (در کتاب البساط): وی را توثیق و تعدیل کرده است.
- مؤید بالله: از وی با وثاقت یاد کرده است.
- ذهبی (به نقل از ابن عدی): از وی با تعبیر «عنده عجائب» (روایات شگفتانگیزی دارد) یاد کرده است.
- ائمه پنجگانه زیدیه و نیز ناصر للحق: از وی روایت نقل کرده و در منابع خود از او بهره بردهاند.
- آیتالله خویی (در معجم رجال الحدیث): به نقل روایات متعدد وی در منابع شیعه اشاره کرده است.
وفات
به گزارش منابع، وی در حدود سال ۳۰۰ هجری قمری درگذشته است.[۲]
روايت حديث غدير[۳]
یكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده محمد بن على بن خلف عطّار كوفى، ابوعبدالله است. حافظ ابونعيم در «حلية الاولياء» حديث غدير را از محمد بن على بن خلف نقل كرده است.[۴]
خطيب[۵]: محمد بن احمد بن ابى ثلج، ابوذر بن باغندى، ابوعبيد محمد بن احمد بن مؤمّل ناقد، محمد بن مخلد دورى و ديگران از او روایت كرده اند. محمد بن منصور او را توثيق كرده است.