محمد صدر عالم عمری دهلوی
محمد صدر عالم عمری از شخصیتهای برجسته اهل سنت در سرزمین هند به ویژه در پایتخت آن، که امروزه دهلی نامیده میشود، به شمار میرود. وی از چهرههای نامدار سده دوازدهم هجری قمری است. علت انتساب وی به «دهلوی» به زادگاهش، شهر «دهلی» بازمیگردد.
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | صدر العالم بن فخر الاسلام بن ابی الرضاء محمد بن وجیه الدین العمری الدهلوی |
| سرشناسی | عالم اهل سنت در سده دوازدهم هجری قمری |
| تولد | دهلی، هند |
| وفات | پس از ۱۱۵۱ هجری قمری |
| خویشان سرشناس | پدر: فخر الاسلام، جد: ابی الرضاء محمد بن وجیه الدین |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | علمای دهلی |
| تحصیلات | تحصیل علوم دینی در دهلی |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | تفسیر، حدیث، مناقبنویسی |
| علت شهرت | تألیف کتاب «معارج العلا فی مناقب المرتضی» |
جایگاه علمی[۱]
عبدالحی حسنی در کتاب نزهة الخواطر درباره او چنین آورده است: «وی شیخ فاضل، صدر عالم پسر فخر الاسلام پسر ابیالرضاء محمد پسر وجیهالدین عمری دهلوی، از دانشمندان پرهیزکار و بندگان شایسته خداوند بود.»
صدر عالم در شهر دهلی هند متولد شد و در همانجا پرورش یافت. او نزد علمای آن دیار دانش آموخت و مدتی به ذکر و عبادت مشغول بود تا اینکه به علم و معرفت دست یافت.
او همعصر با برجستهترین دانشمند و محدث هند، شیخ شاه ولیالله دهلوی بود. شاه ولیالله ابیاتی در ستایش کتاب «معارج العلا فی مناقب المرتضی» سروده است، زمانی که محمد صدر عالم این کتاب را به او عرضه داشت.
تاریخ دقیق وفات وی مشخص نیست، اما با توجه به تصریح خودش در صفحه ۲۴۳ نسخه خطی که نگارش کتاب را در سال ۱۱۵۱ هجری به پایان رسانده، میتوان نتیجه گرفت که مرگ وی پس از این تاریخ رخ داده است، هرچند مدت زمان آن نامعلوم است.
تألیفات
وی تألیفات متعددی از خود به جای گذاشته که از جمله آنها میتوان به کتاب «معارج العلا فی مناقب المرتضی» اشاره کرد.
روايت حديث غدير[۲]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده محمد صدر عالم عَمری دهلوی (قرن دوازدهم قمری) است. صدر عالم در «معارج العُلى فى مناقب المرتضى عليه السلام» حديث غدير را از شمارى از حفّاظ از جمله سیوطی در «قطف الازهار» به نقل از تعداد بسيارى از صحابه روایت كرده است.[۳]
نقل ماجراى حارث فهرى در غدير[۴]
از جمله دلايل قطعى بر دلالت حدیث غدیر بر امامت اميرالمؤمنين عليه السلام، ماجراى حارث فهری و عذاب الهی با سنگ آسمانى و نزول آياتى از سوره معارج است. اين ماجرا را شمارى از بزرگان اهل سنت نقل كرده اند، كه از جمله آنان محمد صدر عالم است. وى در «معارج العُلى فى مناقب المرتضى عليه السلام» خبر مورد بحث را از تفسیر ثعلبى نقل كرده است.[۵]