مناوی
عبدالرئوف مناوی (۹۵۲-۱۰۳۱ق)، مورخ، فقیه شافعی و عارف مصری در دوره عثمانی و شاگرد عبدالوهاب شعرانی بود. او آثار متعددی در حدیث، فقه و تصوف تألیف کرد که از جمله آنها «الاتحافات السنیة بالأحادیث القدسیة» گردآوری احادیث قدسی است.
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | عبدالرئوف بن تاجالعارفین بن علی مناوی |
| سرشناسی | مورخ، فقیه شافعی و عارف مصری |
| تولد | ۹۵۲ قمری، قاهره |
| وفات | ۲۳ صفر ۱۰۳۱ قمری، قاهره |
| محل دفن | قاهره |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | عبدالوهاب شعرانی |
| تحصیلات | علوم دینی و تصوف |
| مذهب | اهل سنت، شافعی |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | تاریخنگاری، فقه، حدیث، تصوف |
| علت شهرت | تألیفات گسترده و شاگردی عبدالوهاب شعرانی |
جایگاه علمی[۱]
عبدالرئوف بن تاجالعارفین بن علی مناوی (۹۵۲-۱۰۳۱ق)، تاریخنگار، فقیه شافعی و عارف نامدار مصر در عصر سلطنت عثمانی بود. وی در قاهره و در خانوادهای اهل علم و دانش چشم به جهان گشود. خاندان او اصالتاً از روستای «حداده» در تونس بودند که در قرن هفتم هجری به مصر مهاجرت کرده و در محله «مَنیة» قاهره ساکن شدند. از اینرو، وی به «منّاوی» شهرت یافت.
اساتید
منّاوی از کودکی به فراگیری علوم دینی روی آورد و به سرعت در این مسیر پیشرفت کرد. مهمترین استاد وی، عارف و صوفی شهیر، عبدالوهاب شعرانی بود که مناوی تحت تأثیر او به طریقت تصوف گرایش یافت. پس از دورهٔ شاگردی، مدتی به عزلت و خلوت روی آورد و در این ایام به تألیف آثار متعددی در زمینههای گوناگون اسلامی پرداخت. سپس به جمع مردم بازگشت و به عنوان مدرس در مدرسه صلاحیه قاهره مشغول به تدریس شد و شاگردان بسیاری را تربیت کرد.
وفات
وی سرانجام در ۲۳ صفر سال ۱۰۳۱ قمری (برابر با ۱۶۲۲ میلادی) در زادگاهش قاهره درگذشت.
تألیفات
منّاوی دارای تألیفات متعددی در علوم اسلامی، به ویژه در زمینه حدیث، فقه، تصوف و تاریخ است. برخی از مهمترین آثار وی عبارتاند از:
- «الاتحافات السنیة بالأحادیث القدسیة»
- «اتحاف الطلاب بشرح کتاب العباب فی الفقه»
- «اتحاف الناسک بأحکام المناسک»
- «الإحسان فی بیان أحکام الحیوان»
- «إحسان التقریر بشرح التحریر»
- «إرسال أهل التعریف فی التصوف»
- «إرغام أولیاء الشیطان بذکر مناقب أولیاء الرحمن»
- «أسفار البدر عن لیلة القدر»
- «أعلام الأعلام بأصول فنی المنطق والکلام»
- «إمعان الطلاب بشرح ترتیب الشهاب»
- «بغیة الطالبین لمعرفة اصطلاح المحدثین»
- «بغیة المحتاج إلى معرفة أصول الطب والعلاج»
- «بلوغ الأمل بمعرفة الألغاز والحیل»
نقل حديث غدير[۲]
كتب مفصلى در زمينه بحث هاى رجالی و تاريخىِ مربوط به سند حدیث غدیر، تألیف شده است. از جمله در تعدادى از كتاب هاى بزرگان عامه حديث غدير به عنوان يكى از مسلمات روایت شده، كه يكى از آنها آثار محمد بن علی بن زين العابدين حدادی المناوی القاهری (درگذشت: ۱۰۳۱ق) است.[۳]