احمد بن جعفر قطیعی
ابوبکر احمد بن جعفر بن حمدان بن مالک حنبلی، معروف به قطیعی[۱]، محدث و مسند مشهوری در عراق بود. او بین سالهای 273-368 هجری زندگی کرد و از راویان مسند امام احمد بن حنبل بود[۲].
جایگاه علمی
بسیاری از علمای برجسته از او روایت کردهاند، از جمله دارقطنی، حاکم نیشابوری، ابن شاهین و ابونعیم اصفهانی[۳]. دارقطنی او را توثیق کرده و او را "ثقه زاهد قدیم" توصیف کرده و اشاره کرده که شنیده است او مستجاب الدعوه بوده است.
با وجود توثیق برخی علما، درباره وضعیت او در اواخر عمرش تردیدهایی مطرح شده است. برقانی گفته که او صدوق است، اما به وجود کمی سادگی در او اشاره کرده است. حاکم از او دفاع کرده زمانی که برقانی سعی کرده از شأن او بکاهد.
ذهبی در میزان الاعتدال اشاره کرده که قطیعی صدوق و فی نفسه مقبول بوده، اما در اواخر عمرش کمی تغییر کرده است[۴]. او از خطیب بغدادی نقل کرده که ندیده کسی احتجاج به او را ترک کند[۵].
با وجود اختلاف نظر درباره وضعیت او در اواخر عمرش، به نظر میرسد اکثر علما او را ثقه و صدوق در نقل حدیث دانستهاند، با در نظر گرفتن تغییراتی که در سالهای آخر عمرش رخ داده است.
در سال 368قمری هنگامی که از دنیا رفت، در مقابر باب حرب نزدیک قبر احمد بن حنبل دفن شد[۶].
روايت حديث غدير[۷]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده احمد بن جعفر بن حمدان قطيعى، ابوبكر (م ۳۶۸ ق) است.
حاکم نیشابوری در «المستدرک علی الصحیحین» حديث غدير را در ماجراى نُه نفرى كه نزد ابن عباس آمدند و از امیرالمؤمنین علیه السلام سؤال كردند و او هم ضمن فضائل حضرت حديث غدير را بيان كرد، از قطيعى نقل كرده است.[۸]
سمعانی و ذهبى و حاکم نیشابوری[۹]: او را توثيق و تمجيد كرده اند.
ابوعبداللَّه ابن بيّع (حاكم نيشابورى) و حافظ ابونعیم اصفهانی در شمار جماعت بسيارى اند كه از او روايت مى كنند و آخرينشان ابومحمد حسن بن علی جوهری است.
پانویس
- ↑ تاريخ بغداد، الخطيب البغدادي، جلد : 5 صفحه : 116
- ↑ وسمع إِبْرَاهِيم بْن إِسْحَاق، وإسحاق بْن الْحَسَن الحربيين، وبشر بْن مُوسَى الأسدي، وَأَبَا الْعَبَّاس الكديمي، وَأَبَا مُسْلِم الكجي، وَعَبْد اللَّهِ بْن أَحْمَدَ بْن حنبل، تاريخ بغداد، الخطيب البغدادي، جلد : 5 صفحه : 116
- ↑ روى عنه الدَارقُطْنيّ، وابن شاهين، والحاكم، وأبو الحسن بن رزقويه، وأبو الفتح بن أبي الفوارس، وأبو بكر البَرْقَاني، وأبو نُعَيم، ومحمد بن الحسين بن بكير، والحسن بن علي بن المذهّب، وآخر من روى عنه في الدّنيا أبو محمد الجوهري. تاريخ الاسلام - الذهبي، شمس الدين، جلد : 26 صفحه : 390
- ↑ وقال أبو الحسن محمد بن العبّاس بن الفرات: كان القَطِيعي [3] كثير السّماع من عبد الله بن أحمد، إلّا أنّه خَلَطَ في آخر عمره، وكُفَّ بَصَرُهُ، وخَرَّف، حتّى كان لا يعرف شيئًا مما يُقْرَأ عليه تاريخ الاسلام - الذهبي، شمس الدين، جلد : 26 صفحه : 390
- ↑ قال الخطيب: لم نر أحدا ترك الاحتجاج به. ميزان الاعتدال ، الذهبي، شمس الدين، جلد : 1 صفحه : 87
- ↑ تاريخ بغداد، الخطيب البغدادي، جلد : 5 صفحه : 116
- ↑ چكيده عبقات الانوار (حديث غدير): ص ۲۴۹.
- ↑ المستدرک على الصحيحين: ج ۳ ص ۱۳۳.
- ↑ الانساب: «القطيعى» . العِبَر فى خبر من غَبَر: حوادث سال ۳۶۸. المستدرك على الصحيحين: ج ۳ ص ۱۳۳.