آیت الله سید حسن فقیه امامی

سید حسن فقیه امامی
سید حسن فقیه امامی
اطلاعات فردی
نام کامل	سید حسن فقیه امامی
سرشناسی	عالم و مدرس حوزه علمیه اصفهان
تولد	۱ صفر ۱۳۵۴ق
محل تولد	اصفهان، محله درب امام
وفات	۱۵ اسفند ۱۳۸۹ش؛ ۱ ربیع‌الثانی ۱۴۳۲ق
محل دفن	امامزاده ابوالعباس خوراسگان، اصفهان
خویشان سرشناس	سید عطاءالله فقیه امامی؛ پدر
اطلاعات علمی
تحصیلات	علوم حوزوی در حوزه علمیه اصفهان
استادان	سید عطاءالله فقیه امامی، سید مرتضی موحد ابطحی، سید حسین خادمی، سید علی موسوی بهبهانی و دیگران
تألیفات	خمس: پاسخ به شبهاتی پیرامون خمس؛ نقش عقل در احکام الهی؛ بیان حق؛ بهار روزگاران
مذهب	شیعه امامیه
اطلاعات تکمیلی
زمینه فعالیت	تدریس، تألیف، تبلیغ دینی و خدمات آموزشی و اجتماعی
علت شهرت	تدریس در حوزه علمیه اصفهان و مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی

سید حسن فقیه امامی (۱ صفر ۱۳۵۴ق ـ ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ش)، عالم، مدرس و نویسنده شیعه در اصفهان بود. او در حوزه علمیه اصفهان تحصیل و تدریس کرد و آثاری در زمینه فقه، تفسیر، عقاید و اخلاق از خود بر جای گذاشت.

بخشی از فعالیت‌های او به سامان‌دهی آموزش حوزوی، بازسازی مدارس دینی و همکاری با مؤسسات فرهنگی و خیریه اختصاص داشت. در شرح‌حال منتشرشده در کانال سید مهدی فقیه امامی، نام او در میان مشارکت‌کنندگان در شکل‌گیری مؤسسه غدیرستان کوثر نبی نیز آمده است.

زندگی‌نامه

سید حسن فقیه امامی در اول صفر ۱۳۵۴ق، در خانواده‌ای روحانی در اصفهان به دنیا آمد. زادگاه او در نزدیکی امامزاده درب امام بود و پدرش، سید عطاءالله فقیه امامی، از عالمان این شهر به شمار می‌رفت.

در برخی شرح‌حال‌ها، سال تولد شمسی او ۱۳۱۳ش ثبت شده است؛ با این حال، این سال با تاریخ قمریِ درج‌شده در همان منابع سازگار نیست.

تحصیلات

فقیه امامی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه برادران قدسی گذراند و در حدود سال ۱۳۷۰ق وارد حوزه علمیه اصفهان شد. او علوم حوزوی را نزد استادان این حوزه فراگرفت و در درس خارج فقه و اصول سید علی موسوی بهبهانی نیز، هنگام اقامت تابستانی او در اصفهان، شرکت می‌کرد.

استادان

در شرح‌حال او از افراد زیر به‌عنوان استادانش نام برده شده است:

• سید عطاءالله فقیه امامی؛ پدر او
• یحیی فقیه ایمانی
• عباسعلی ادیب
• محمدحسن نجف‌آبادی
• سید مرتضی موحد ابطحی
• مجدالدین نجفی
• احمد فیاض
• علی قدیری
• علی مشکات سدهی
• سید علی‌اصغر برزانی
• سید حسین خادمی
• سید علی موسوی بهبهانی

اجازات روایت

بر اساس شرح‌حال منتشرشده، فقیه امامی از شماری از عالمان شیعه اجازه روایت دریافت کرده بود. اسامی گزارش‌شده عبارت‌اند از: سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی، سید محمدعلی موحد ابطحی، سید ضیاءالدین علامه، سید محمدباقر موحد ابطحی، لطف‌الله صافی گلپایگانی، محمد فاضل لنکرانی، سید محمدعلی روضاتی، سید حسن طباطبایی قمی، سید محمد حسینی شیرازی و سید صادق حسینی روحانی.

تدریس

فقیه امامی در حوزه علمیه اصفهان به تدریس ادبیات عرب، فقه، اصول فقه، تفسیر قرآن، عقاید، اخلاق، درایه و رجال اشتغال داشت.

در گزارش زندگی‌نامه‌ای منتشرشده در کانال سید مهدی فقیه امامی، او همراه با سید حجت موحد ابطحی، علی‌اکبر فقیه و محمدعلی ابراهیمی، از سامان‌دهندگان برنامه آموزشی مدرسه ذوالفقار معرفی شده است. این برنامه، آموزش دروس حوزوی، رسیدگی به امور تربیتی طلاب و فعالیت‌های تبلیغی را دربر می‌گرفت و به‌تدریج در شماری دیگر از مدارس اصفهان نیز اجرا شد.

فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی

مؤسسه غدیرستان

آیت الله سید حسن فقیه امامی از مؤسسان و اعضای هیئت‌مدیرهٔ مؤسسهٔ غدیرستان کوثر نبی بود و در تأسیس و پیشبرد فعالیت‌های فرهنگی و دینی این مؤسسه مشارکت داشت.

مدارس علمیه و مؤسسات خیریه

در گزارش‌های زندگی‌نامه‌ای، مشارکت او در ساخت، تکمیل یا بازسازی مدارس ذوالفقار، محمدیه، جوادیه، الغدیر، خالصیه، امامیه، نیم‌آور و شماری دیگر از مدارس اصفهان ذکر شده است.

همچنین از همکاری او با انجمن مددکاری امام زمان، سازمان آموزشی ابابصیر، انجمن خیریه حضرت ابوالفضل ویژه پیوند کلیه، صندوق‌های قرض‌الحسنه و رادیولوژی و آزمایشگاه مهدیه نام برده شده است.

آثار

آثار فقیه امامی شامل نوشته‌های مستقل، مجموعه نوشته‌ها، سخنرانی‌های تدوین‌شده و مقاله است. در جدول زیر، سال و ناشر به نسخه معرفی‌شده مربوط است و لزوماً نشان‌دهنده نخستین چاپ اثر نیست. سال انتشار دیجیتال نیز از سال چاپ تفکیک شده است.

ردیف	عنوان اثر	سال و ناشر	معرفی و توضیح
۱	خمس: پاسخ به شبهاتی پیرامون خمس	۱۳۸۰ش؛ اصفهان: خوشنواز	اثری درباره خمس و پاسخ به شبهات مربوط به آن؛ نسخه معرفی‌شده شامل دو جلد در یک مجلد و ۵۱۲ صفحه است.
۲	نقش عقل در احکام الهی	۱۳۷۹ش؛ اصفهان: خوشنواز	درباره تعقل، حجیت عقل و نسبت آن با احکام دینی؛ ۶۴ صفحه.
۳	بیان حق	نشر دیجیتال: ۱۳۹۰ش؛ مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان؛ ناشر چاپی در شناسنامه دیجیتال: بیت مؤلف	مجموعه‌ای شامل «آیا فهم قرآن آسان است؟»، «نقش عقل در احکام الهی»، «صراط مستقیم» و «سندسازی و سندسوزی».
۴	آیا فهم قرآن آسان است؟	سال و ناشر چاپ مستقل در منابع بررسی‌شده مشخص نیست.	در شرح‌حال مؤلف، اثری چاپ‌شده معرفی شده و متن آن در مجموعه «بیان حق» نیز آمده است؛ پیوند به این مجموعه است.
۵	صراط مستقیم	سال و ناشر چاپ مستقل در منابع بررسی‌شده مشخص نیست.	از آثار چاپ‌شده معرفی‌شده در شرح‌حال مؤلف؛ متن آن در مجموعه «بیان حق» نیز آمده است و پیوند به همین مجموعه است.
۶	فتنه‌ها از کجا آغاز شد!	سال و ناشر در منبع معرفی اثر ذکر نشده است.	در شرح‌حال مؤلف در شمار آثار چاپ‌شده آمده است.
۷	مباحثی پیرامون بهائیت	سال و ناشر در منبع معرفی اثر ذکر نشده است.	در شرح‌حال مؤلف در شمار آثار چاپ‌شده آمده است.
۸	شرح فرازهایی از خطبه حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها	۱۳۸۸ش؛ اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات	مجموعه سخنرانی‌های ایام فاطمیه در جمادی‌الثانی ۱۴۲۵ق؛ ۲۰۵ صفحه.
۹	شهادت امام حسن مجتبی علیه‌السلام	۱۳۸۷ش؛ اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات	متن سخنرانی؛ عنوان ثبت‌شده در شناسنامه «بزرگداشت امام حسن مجتبی» و عنوان روی جلد «بزرگداشت سبط اکبر امام مجتبی» است؛ ۲۴ صفحه.
۱۰	شهادت امام محمدباقر علیه‌السلام	مدرسه علمیه ذوالفقار اصفهان؛ سال انتشار در معرفی نسخه مشخص نیست.	متن سخنرانی به مناسبت شهادت امام محمدباقر علیه‌السلام.
۱۱	بزرگداشت حضرت جوادالائمه علیه‌السلام	۱۳۸۷ش؛ اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات	متن سخنرانی؛ ۳۲ صفحه.
۱۲	شرائط طریق الی‌الله	۱۳۸۷ش؛ اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات	متن سخنرانی به مناسبت ایام محرم؛ ۴۸ صفحه.
۱۳	فلسفه حج	۱۳۸۷ش؛ اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات	متن سخنرانی درباره فلسفه حج؛ ۴۰ صفحه.
۱۴	همایش عسکریین علیهماالسلام	۱۳۸۶ش؛ مدرسه علمیه ذوالفقار اصفهان	سخنرانی در همایش سامرا و تخریب حرم عسکریین؛ در معرفی نسخه، چاپ نخست و شمارگان ۲۵۰۰ نسخه درج شده است.
۱۵	الأربعون حدیثاً؛ الأمثال فی الروایات	ناشر چاپی: بهار؛ نشر دیجیتال: ۱۳۹۰ش، مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان	مجموعه چهل حدیث، با تحقیق سید علی فقیه امامی؛ سال چاپ کاغذی در معرفی نسخه مشخص نشده است.
۱۶	بضعة الرسول، مظلومه تاریخ	ناشر چاپی: بهار؛ نشر دیجیتال: ۱۳۹۰ش، مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان	مجموعه پنج سخنرانی درباره حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها؛ سال چاپ کاغذی در معرفی نسخه مشخص نشده است.
۱۷	بهار روزگاران	ناشر: مؤسسه فرهنگی بهار؛ سال ثبت‌شده در رکورد قائمیه: ۱۳۹۵ش	مجموعه سخنرانی‌ها درباره ولایت و مهدویت، به اهتمام ستاد برگزاری دهه فرخنده مهدویه؛ ۱۵۹ صفحه. سال در شناسنامه بازنشرشده کتاب تصریح نشده است.
۱۸	سازوکارهای موفقیت در تبلیغ	۱۳۹۴ش؛ قم: عطر عترت	شامل مباحثی درباره تبلیغ و رسالت علامه مجلسی؛ ۴۹ صفحه. در فهرست قائمیه با عنوان «سازوکارهای موفقیت در تبلیغ ۲» نمایش داده شده است.
۱۹	معرفت امام؛ مفهوم و آثار	۱۳۸۳ش؛ نشریه موعود	مقاله‌ای با ساختار پرسش و پاسخ درباره امامت، ولایت و معرفت امام؛ در قائمیه به‌صورت مستقل عرضه شده است.
۲۰	رساله‌ای در موضوع امامت	در شرح‌حال، چاپ‌نشده معرفی شده است.	مشخصات نسخه خطی یا چاپ بعدی در منبع معرفی اثر ذکر نشده است.
۲۱	تنظیم العروة به شکل آموزشی	در شرح‌حال، چاپ‌نشده معرفی شده است.	تنظیم آموزشی متن فقهی؛ اطلاعات نشر در منبع معرفی اثر نیامده است.
۲۲	شرح زندگانی و خاطراتی از علمای معاصر	در شرح‌حال، چاپ‌نشده معرفی شده است.	نوشته‌ای در شرح‌حال و خاطرات عالمان معاصر.
۲۳	تقریرات درس هیئت مجدالعلماء نجفی	در شرح‌حال، چاپ‌نشده معرفی شده است.	تقریرات درسی در علم هیئت.
۲۴	ایدئولوژی اسلامی	در شرح‌حال، چاپ‌نشده معرفی شده است.	اطلاعات تفصیلی نسخه و نشر در منبع معرفی اثر ذکر نشده است.
۲۵	تفسیر سوره یوسف	در شرح‌حال، چاپ‌نشده معرفی شده است.	اثری تفسیری درباره سوره یوسف.

در شرح‌حال، عنوان «رساله‌ای در فلسفه حج» نیز در میان آثار چاپ‌نشده آمده است. در مقابل، نسخه‌ای از سخنرانی او با عنوان «فلسفه حج» و مشخصات نشر ۱۳۸۷ش وجود دارد؛ یکسان‌بودن این دو اثر از اطلاعات موجود روشن نیست.

درگذشت

سید حسن فقیه امامی در روز یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ش، برابر با اول ربیع‌الثانی ۱۴۳۲ق، درگذشت و در جوار امامزاده ابوالعباس خوراسگان اصفهان به خاک سپرده شد.

جستارهای وابسته

• غدیرستان
• سید حجت موحد ابطحی
• واقعه غدیر

منابع

• خمس: پاسخ به شبهاتی پیرامون خمس، حسن فقیه امامی، اصفهان: خوشنواز، ۱۳۸۰ش؛ نسخه معرفی‌شده در کتابخانه قائمیه.
• نقش عقل در احکام الهی، حسن فقیه امامی، اصفهان: خوشنواز، ۱۳۷۹ش؛ نسخه معرفی‌شده در کتابخانه قائمیه.
• بیان حق، حسن فقیه امامی، ناشر چاپی: بیت مؤلف؛ نشر دیجیتال: مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان، ۱۳۹۰ش.
• شرح فرازهایی از خطبه حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها، حسن فقیه امامی، اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات، ۱۳۸۸ش.
• شهادت امام حسن مجتبی علیه‌السلام، سخنرانی حسن فقیه امامی، اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات، ۱۳۸۷ش.
• شهادت امام محمدباقر علیه‌السلام، سخنرانی حسن فقیه امامی، مدرسه علمیه ذوالفقار اصفهان، بی‌تا.
• بزرگداشت حضرت جوادالائمه علیه‌السلام، سخنرانی حسن فقیه امامی، اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات، ۱۳۸۷ش.
• شرائط طریق الی‌الله، سخنرانی حسن فقیه امامی، اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات، ۱۳۸۷ش.
• فلسفه حج، سخنرانی حسن فقیه امامی، اصفهان: مدرسه علمیه ذوالفقار، واحد تحقیقات، ۱۳۸۷ش.
• همایش عسکریین علیهماالسلام، سخنرانی حسن فقیه امامی، مدرسه علمیه ذوالفقار اصفهان، ۱۳۸۶ش.
• الأربعون حدیثاً؛ الأمثال فی الروایات، حسن فقیه امامی، تحقیق سید علی فقیه امامی، ناشر چاپی: بهار؛ نشر دیجیتال: مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان، ۱۳۹۰ش.
• بضعة الرسول، مظلومه تاریخ، حسن فقیه امامی، ناشر چاپی: بهار؛ نشر دیجیتال: مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان، ۱۳۹۰ش.
• بهار روزگاران، مجموعه سخنرانی‌های حسن فقیه امامی، به اهتمام ستاد برگزاری دهه فرخنده مهدویه، مؤسسه فرهنگی بهار، بی‌تا؛ رکورد کتابخانه قائمیه با تاریخ ۱۳۹۵ش.
• سازوکارهای موفقیت در تبلیغ، سید حسن فقیه امامی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۴ش.
• «معرفت امام؛ مفهوم و آثار»، حسن فقیه امامی، نشریه موعود، ۱۳۸۳ش؛ بازنشر دیجیتال در کتابخانه قائمیه.
• «سید حسن فقیه امامی (ره)»، پایگاه علمی فرهنگی اعتقادی الشیعه، ۱۸ تیر ۱۳۹۴ش.
• «سید حسن فقیه امامی»، حوزه‌نت، ۲۵ مرداد ۱۳۹۶ش.
• «اجمالی از زندگی‌نامه مرحوم آیت‌الله سید حسن فقیه امامی»، سلسله مطالب زندگی‌نامه‌ای در کانال سید مهدی فقیه امامی.