ابن عبدربه اندلسی
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | احمد بن عبدربه قرطبی اندلسی |
| سرشناسی | مورخ • ادیب • شاعر مشهور اهل اندلس |
| تولد | ۲۴۶ق |
| وفات | ۳۲۸ق |
| نحوه درگذشت | بیماری فلج |
| محل دفن | قرطبه |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | بقی بن مخلد • محمد بن عبدالسلام خشنی • محمد بن وضاح |
| تحصیلات | علوم ادبی و اسلامی |
| مذهب | - |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | تاریخ • ادبیات • شعر • حدیث |
| علت شهرت | تألیف کتاب مشهور العقد الفرید |
ابن عَبْدِرَبّه اندلسی (درگذشت: ۳۲۸ق) ادیب و مورخ مشهور اندلسی که در مشهورترین کتابش العقد الفرید حدیث غدیر را نقل کرده است. همچنین، او در همین کتاب احتجاج مأمون عباسی بر فقها را که مشتمل بر حدیث غدیر بوده است را ضمن نقل برخی از فضائل امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کرده است.
شرح حال ابوعمر، احمد بن محمد بن عبدربّه قرطبی اندلسی در بسیاری از کتابهای معتبر تاریخ و شرح حال مانند معجم الأدباء، وفیات الأعیان، العبر فی خبر من غبر، البدایة و النهایة، الوافی بالوفیات، مرآة الجنان و بغیة الوعاة آمده است.
جایگاه: روایت حدیث غدیر
یکی از عالمان اهل سنت که حدیث غدیر را نقل کرده ابن عبدربه اندلسی (درگذشت: ۳۲۸ق) دانسته شده است.[۱] ابن عبدربه حدیث غدیر را در کتابش العقد الفرید آورده است.[۲] او در فصلی با عنوان «فضائل علی بن أبیطالب کرّم اللّه وجهه» حدیث غدیر را در کنار حدیث منزلت نقل کرده است.[۳]
همچنین، ابن عبدربه در العقد الفرید احتجاج مأمون بر فقها را که مشتمل بر حدیث غدیر بوده است را ضمن نقل برخی از فضائل امیرالمؤمنین علیه السلام نقل کرده است.[۴]
شخصیت و وثاقت
ابوعمر، احمد بن محمد بن عبدربّه قرطبی اندلسی ادیب و مورخ مشهور اندلسی که مشهورترین کتابش العقد الفرید خوانده شده است. شرح حال او در بسیاری از کتابهای معتبر تاریخ و شرح حال مانند معجم الأدباء، وفیات الأعیان، العبر فی خبر من غبر، البدایة و النهایة، الوافی بالوفیات، مرآة الجنان و بغیة الوعاة آمده است.[۵]
ابوعباس احمد بن محمد مقری (درگذشت: ۱۰۴۱ق) در کتاب نفح الطیب، ابن عبدربه بهعنوان یک فقیه عالم و دانشمند بزرگ معرفی شده که در اندلس شهرت یافت و نامش تا مشرق گسترش یافت. او به دلیل تیزهوشی و توجه ویژه به دانش مورد وثوق بود و روایاتش راست و منظم بود.[۶]
ابن عبدربه در ادبیات نیز حجت بود و فهم و ادراکها را ژرفا بخشید. او با خویشتنداری و پرهیزکاری و دینداری همراه بود و از سرچشمه آن نوشید. تألیف مشهور او العقد الفرید است. ابن عبدربه از اساتید برجستهای مانند بقی بن مخلد و محمد بن عبدالسلام خُشنی بهره برد. او چند سال پیش از مرگش دچار فلج شد و این بیماری را پیشدرآمد مرگ خود میدانست، بنابراین به توبه پرداخت و از تعلقات خود دست کشید و در هیجدهم جمادیالاول سال ۳۲۸ قمری درگذشت.[۷]
پانویس
منابع
- البدایة و النهایة؛ إسماعیل بن عمر بن کثیر قرشی دمشقی، بیروت: دار الفکر، ۱۴۰۷ق.
- چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، بهکوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
- العقد الفرید؛ احمد بن محمد (ابن عبدربه اندلسی)، تحقیق: مفید محمد قمیحه و عبدالمجید ترحینی، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۰۷ق.
- معجم الادباء؛ یاقوت بن عبدالله حموی، تحقیق: احسان عباس، بیروت: دار الغرب الإسلامی، ۱۹۹۳م
- نفح الطیب من غصن الاندلس الرطیب؛ احمد بن محمد مقری، بیروت: دار الفکر، ۱۴۱۹ق.
- وفیات الأعیان و أنباء أبناء الزمان؛ احمد بن محمد (ابن خلکان)، بیروت: دار صادر، ۱۹۰۰م.