صحیفه شیث علیه السلام از ودایع امامت

خداوند تعالی شیث را به پیامبری برگزید و پنجاه صحیفه بر وی نازل کرد تا به وسیله آنها مردم زمان خود را که همگی از نوه ها و نوادگان آدم ابوالبشر علیه السلام بودند به توحید و یگانگی خدا دعوت نماید. مسعودى گفته است که بیست و نه صحیفه بر شیث نازل شد که در آن ها تهلیل و تسبیح بود. برخی گفته اند: اولین کسى که بعد از رحلت آدم علیه السلام به مقام شامخ پیامبرى نائل آمد، شیث (هبة الله) بود. او وصى و جانشین آدم شد و امانت هاى الهى و صحیفه هایى که جانب خداوند نازل شده و جمعا بیست و یک صحیفه بود، دریافت و جمع آورى و منظم نمود و سپس به نشر آن تعالیم و هدایت و راهنمایى فرزندان آدم که رفته رفته جمعت قابل ملاحظه اى را تشکیل می دادند کمر بست.[۱]

صحيفه شيث‏ عليه السلام از ودايع امامت[۲]

پس از اتمام اعمال حج و بازگشت به مکّه[۳]، خداوند رسماً دستور ابلاغ ولایت را بر پیامبر صلی الله علیه و آله نازل كرد. اولين مرحله جدّى از مسئله ولایت در همين روز آغاز مى‏ شود. قبل از اعلام و ابلاغ ولایت على‏ عليه السلام به مردم، بايد ودایع نبوت و امامت به على‏ عليه السلام سپرده شود. پيامبر صلى الله عليه و آله مجلسى خصوصى با على‏ عليه السلام تشكيل مى‏ دهد كه احدى در آن راه ندارد.[۴]

اين ودايع دو قسم‏ اند: ودايع معنوى و ودايع مادى. از جمله ودايع مادى صحیفه شیث‏ عليه السلام است.[۵]

مقام اهل بیت

در کتاب شیث علیه‌السّلام آمده است که خدا به اهل بیت علیهم السّلام این‌گونه خطاب می‌کند: «ای کسی که نبوت خود را به او بخشیده‌ام؛ پیامبرصلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌ و وصی او علی مرتضی را دوست داشته باش که آنان را بر همه مردم برتری داده‌ و به آنان کرامت بخشیدم. اگر محمدصلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌ نبود، پدر تو آدم علیه‌السّلام و مادرت حواء سلام‌الله‌علیها را نمی‌آفریدم و هیچ چیز را خلق نمی‌کردم، اما به خاطر بزرگی حضرت محمدصلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌ او را آفریده و نام محمدصلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌ را در کتاب‌های خود آورده و همه چیز را برای او و اهل‌بیتش آفریدم. پس آنان کشتی نجات هستند، کسی که بر این کشتی سوار شود، نجات پیدا می‌کند و کسی که از آن دور شود، گمراه می‌گردد. [۶]

همچنین پس از فتح مکه پیامبر صلی الله علیه وآله نامه‌هایی را برای نصارای نجران نوشت. آنها برای مشورت به نزد ابوحارثه (اسقف اول) رفتند. او صحف حضرت شیث علیه‌السّلام را برای آنها خواند:

«من عزیز و حکیم و رحمان و رحیم هستم و مهربانی می‌کنم و می‌بخشم. رحمتم بر خشم و عفوم بر مجازات سبقت گرفته است. بندگانم را برای عبادتم آفریدم و آنها را با دلیل و برهان خود ملزم نمودم. آگاه باشید که من میان آنها پیامبرانم را می‌فرستم و کتاب‌هایم را نازل می‌کنم. این کار را به‌طور قطع از ابتدای اولین بشر تا خاتم انبیاء صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌ ادامه می‌دهم. او کسی است که درود و رحمت خودم را بر او می‌فرستم و در قلبش برکاتم را جای می‌دهم و به وسیله او انبیاء و رهبران را تکمیل می‌کنم....خدا به حضرت آدم علیه‌السّلام فرمود که بعد از خلقت انسان توجهی به دل برگزیدگان از پیامبرانم نمودم. در میان آنها مطیع‌تر و مهربان‌تر برای مردم از حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌ ندیدم. او را به علم خود انتخاب کردم و نامش را با نام خود بالا بردم. بعد دل‌های اهل‌بیت او را که پس از او دارای مزایای قلبی پیامبر بودند را نیز به او ملحق‌ نمودم و وارث کتاب و وحی خود و پایه‌های حکمت و نور خویش قرار دادم و سوگند یاد کردم هرگز کسی که موحّد باشد و به ریسمان ولایت و محبت آنها چنگ بزند را عذاب نکنم...[۷]

پانویس

  1. رسولی محلاتی- تاریخ انبیاء
  2. غدير در قرآن: ج ۱ ص ۴۳۵.
  3. از نظر ترتيب زمانى اگر چه اين آيات مربوط به وقايعى است كه در مكه قبل از حركت به سوى غدير رخ داده، اما از آنجا كه ادامه آن تا ورود به مدينه است، در اينجا قرار داده شد.
  4. دانشنامه غدیر ،ج۱۳،ص۳۹۹.
  5. بحار الانوار: ج ۲۶ ص ۲۰۱ - ۲۲۲.
  6. غرر الأخبار و درر الآثار في مناقب أبي الأئمة الأطهار علیهم السلام، ج1  ص199
  7. بحار الانوار، ج۲۶، ص۳۱۰-۳۱۵.