مفهوم غدیر (کتاب)
«مفهوم غدیر» نوشتهٔ علیاصغر رضوانی، پژوهشی دربارهٔ نقل و معنای حدیث غدیر است. کتاب پس از معرفی واقعهٔ غدیر و موقعیت جغرافیایی غدیر خم، راویان حدیث و دیدگاه شماری از عالمان دربارهٔ تواتر و صحت آن را بررسی میکند. رضوانی سپس به معنای واژهٔ «مولی» و قرائن روایت میپردازد و دیدگاه خود را دربارهٔ دلالت حدیث بر ولایت و امامت امیرالمؤمنین علیهالسلام توضیح میدهد.
نویسنده
علیاصغر رضوانی دانشآموختهٔ حوزهٔ علمیهٔ قم و نویسندهٔ آثاری در زمینهٔ کلام شیعه، امامت و غدیر است.
آثار نویسنده
| ضرورت غدیر | رهیافتگان به سوی غدیر |
| غدیر از آدم تا خاتم | عوامل دوری مسلمانان از غدیر |
| غدیر در بیان صاحب غدیر | پیمانشکنان و وفاداران غدیر |
| اتحاد ملی و انسجام اسلامی در پرتو آموزههای غدیر | مفهوم غدیر |
محتوای کتاب
کتاب با گزارش واقعهٔ غدیر، اهمیت آن و معرفی محل غدیر خم آغاز میشود. رضوانی نام راویان حدیث از صحابه را بهترتیب الفبایی میآورد و پس از معرفی راویان تابعی، نقل حدیث را از قرن دوم تا چهاردهم دنبال میکند. او دیدگاههایی دربارهٔ تواتر حدیث و صحت شماری از طرق آن گرد میآورد و نظر ناصرالدین آلبانی را جداگانه بررسی میکند. راویان حدیث تهنیت و آثاری که دربارهٔ حدیث غدیر نوشته شدهاند نیز در همین مباحث معرفی میشوند.
در بحث دلالت، رضوانی معنای «مولی» را بر پایهٔ کاربردهای زبانی و قرآنی و فهم منسوب به برخی صحابه بررسی میکند. او آغاز و پایان حدیث، گواهی گرفتن از حاضران، گزارشهای مربوط به اکمال دین و تعبیرهای ناظر به نصب و اولویت را از قرائن تفسیر خود میداند. سپس دیدگاه شماری از عالمان و ادیبان را در بحث دلالت حدیث بر ولایت نقل میکند.
بخش احتجاجها به گزارشهایی اختصاص دارد که در آنها امیرالمؤمنین علیهالسلام، حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها یا دیگران به حدیث غدیر استناد کردهاند. گزارشهای مربوط به شورا، اجتماع کوفه، جمل و صفین از نمونههای بررسیشدهاند. در پایان، نویسنده به سیزده اشکال پاسخ میدهد که از جمله به اعتبار سند، تفسیر «مولی» به محبت، زمان آغاز امامت و تفاوت امامت باطنی و ظاهری مربوطاند.
فهرست مطالب
- واقعهٔ غدیر
- اهمیت واقعهٔ غدیر
- موضع جغرافیایی غدیر خم
- راویان حدیث غدیر از صحابه
- اشاره
- حرف الف
- حرف باء
- حرف ثاء
- حرف جیم
- حرف حاء
- حرف خاء
- حرف راء و زاء
- حرف سین
- حرف طاء
- حرف عین
- حرف فاء
- حرف قاف و کاف
- حرف میم
- حرف نون
- حرف هاء تا آخر حروف
- راویان حدیث غدیر از تابعین
- توضیح
- راویان حدیث در قرن دوم
- راویان حدیث در قرن سوم
- راویان حدیث در قرن چهارم
- راویان حدیث در قرن پنجم
- راویان حدیث در قرن ششم
- راویان حدیث در قرن هفتم
- راویان حدیث در قرن هشتم
- راویان حدیث در قرن نهم
- راویان حدیث در قرن دهم
- راویان حدیث در قرن یازدهم
- راویان حدیث در قرن دوازدهم
- راویان حدیث در قرن سیزدهم
- راویان حدیث در قرن چهاردهم
- تواتر حدیث غدیر
- اشاره
- کسانی که اعتراف به تواتر حدیث غدیر نمودهاند
- تصریح به صحت حدیث غدیر
- اشاره
- ابنحجر هیتمی
- حاکم نیشابوری
- حلبی
- ابنکثیر دمشقی
- ترمذی
- ابوجعفر طحاوی
- ابنعبدالبرّ قرطبی
- سبط بن جوزی
- عاصمی
- آلوسی
- ابنحجر عسقلانی
- ابنمغازلی شافعی
- فقیه ابوعبدالله بغدادی
- ابوحامد غزّالی
- ابنابیالحدید معتزلی
- حافظ ابوعبدالله گنجی شافعی
- شیخ ابومکارم علاءالدین سمنانی
- شمسالدین ذهبی شافعی
- حافظ نورالدین هیثمی
- شهابالدین قسطلانی
- شیخ نورالدین هروی قاری حنفی
- شیخ احمد بن باکثیر مکی
- میرزا محمد بدخشی
- ابوالعرفان صبّان شافعی
- ناصرالدین آلبانی
- آلبانی و سند حدیث غدیر
- حدیث تهنیت
- توضیح
- راویان حدیث تهنیت از علمای عامه
- مؤلفان پیرامون حدیث غدیر
- اشاره
- محمد بن جریر طبری
- حافظ ابنعقده
- ابوبکر جعابی
- علی بن عمر دارقطنی
- شمسالدین ذهبی
- جزری شافعی
- ابوسعید سجستانی
- ابوالقاسم عبیدالله حسکانی
- امامالحرمین جوینی
- دلالت حدیث غدیر
- توضیح
- تبادر از حاقّ لفظ
- تبادر هنگام اضافه به افراد انسان
- استعمال قرآنی
- فهم صحابه
- اشتراک معنوی
- قرینهٔ صدر حدیث
- ذیل حدیث
- گواهی گرفتن از مردم
- اکمال دین به ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام
- خبر وفات پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم
- تبریک به پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم
- ترس پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم
- انکار حارث بن نعمان
- تعبیر به نصب
- تاجگذاری
- تعبیر به اولویت
- اعترافکنندگان به دلالت حدیث غدیر بر ولایت
- اشاره
- محمد بن محمد غزّالی
- ابوالمجد مجدود بن آدم، معروف به حکیم سنایی
- فریدالدین عطار نیشابوری
- محمد بن طلحه شافعی
- سبط بن جوزی
- محمد بن یوسف گنجی شافعی
- سعیدالدین فرغانی
- تقیالدین مقریزی
- سعدالدین تفتازانی
- احتجاجات به حدیث غدیر
- احتجاج امیرالمؤمنین علیهالسلام
- روز شورا
- ایام خلافت عثمان
- در اجتماع کوفه
- احتجاج در جنگ جمل
- حدیث سواران در کوفه
- احتجاج در روز صفین
- احتجاج حضرت زهرا سلاماللهعلیها به حدیث غدیر
- احتجاج دیگران به حدیث غدیر
- احتجاج امیرالمؤمنین علیهالسلام
- بررسی شبهات
- حدیث از طریق ثقات نقل نشده است
- پاسخ
- مردم در صحت آن نزاع دارند
- پاسخ
- «مولی» به معنای اولویت نیست
- پاسخ
- ریشهٔ واژهٔ «مولی»
- اولی و سزاوارتر در محبت
- پاسخ
- امامت حضرت امیر علیهالسلام بعد از عثمان
- پاسخ
- امامت باطنی، نه ظاهری
- پاسخ
- احتمال اولویت در تعظیم
- پاسخ
- نقض به آیهٔ ۶۸ سورهٔ آلعمران
- پاسخ
- ذیل حدیث
- پاسخ
- مولی به معنای محبوب
- پاسخ
- استدلال به روایتی از حسن مثنّی
- پاسخ
- قرینهای بر حمل بر محبت
- پاسخ
- اشکال اجتماع دو متصرف
- پاسخ
- حدیث از طریق ثقات نقل نشده است
کتابهای مرتبط
منابع
- مفهوم غدیر، علیاصغر رضوانی، قم، مسجد مقدس جمکران، ۱۳۸۷ ش.
