هانی بن ایّوب مدنی
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | هانی بن ایوب حنفی کوفی |
| سرشناسی | محدث طبقه ششم، راوی نسائی، مورد اختلاف در جرح و تعدیل |
| خویشان سرشناس | ایوب بن هانی (فرزند، راوی حدیث) |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | طاووس بن کیسان، عامر شعبی، محارب بن دثار |
| شاگردان | ایوب بن هانی (پسرش)، حسین بن علی جعفی، عبدالرحمن بن مهدی، عبیدالله بن موسی، ولید بن قاسم بن ولید همدانی |
| تحصیلات | فراگیری حدیث در کوفه |
| مذهب | اهل سنت |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث، روایت |
| علت شهرت | توثیق ابن حبان در مقابل تضعیف ابن سعد؛ ارزیابی «مقبول» توسط ابن حجر |
هانئ بن ایوب حنفی کوفی، از محدثان طبقه ششم و پدر ایوب بن هانئ است. وی از تابعینی چون طاووس بن کیسان، عامر شعبی و محارب بن دثار روایت کرده و راویانی چون عبدالرحمن بن مهدی، حسین بن علی جعفی و عبیدالله بن موسی از او نقل حدیث نمودهاند. نسائی در سنن خود از او روایت کرده است. در منابع رجالی، ابن حبان او را توثیق کرده، اما ابن سعد او را دارای ضعف دانسته و ابن حجر عسقلانی وی را «مقبول» (در حدیثی که متابع داشته باشد) ارزیابی کرده است.
زندگی نامه
هانئ بن ایوب حنفی کوفی، پدر ایوب بن هانئ است. وی از اهالی کوفه و از قبیله بنی حنیفه بود.[۱] ابن حجر طبقه او را ششم ذکر کرده است.[۲]
اساتید
هانئ بن ایوب از مشایخ زیر روایت کرده است[۳]:
- طاووس بن کیسان (تابعی مشهور)
- عامر شعبی (فقیه و محدث کوفی)
- محارب بن دثار (تابعی و محدث کوفی)
شاگردان
راویانی که از هانئ بن ایوب حدیث نقل کردهاند[۴]:
- ایوب بن هانئ (پسرش)
- حسین بن علی جعفی
- عبدالرحمن بن مهدی (ابن مهدی)
- عبیدالله بن موسی
- ولید بن قاسم بن ولید همدانی
نسائی در سنن خود از او روایت کرده است.[۵]
اقوال علمای رجال
الف) توثیق و مدح
- ابن حبان او را در کتاب «الثقات» ذکر کرده است.[۶] ابن حجر در «لسان المیزان» نیز به توثیق ابن حبان اشاره کرده است.[۷]
ب) جرح و تضعیف
- ابن سعد (نویسنده طبقات) میگوید: «کان عنده احادیث و فیه ضعف» (احادیثی نزد او بود، ولی در او ضعفی وجود دارد).[۸]
- ابن حجر عسقلانی در «تقریب التهذیب» او را «مقبول» ارزیابی کرده است؛ یعنی حدیثش هنگامی پذیرفته میشود که با حدیث فرد دیگر متابعت (پشتیبانی) شود و به تنهایی قابل اعتماد نیست.[۹] همچنین در «تهذیب التهذیب» همان سخن ابن سعد را نقل کرده است.
ابن حجر در «تقریب» با عبارت موجز «مقبول» نشان میدهد که هانئ بن ایوب در مرتبه «صدوق» نیست و قابل احتجاج مطلق نمیباشد، بلکه نیاز به شاهد و متابع دارد. این تعبیر پایینتر از «صدوق» و بالاتر از «متروک» است. نسائی به تنهایی از هانئ بن ایوب روایت کرده است. بخاری، مسلم، ابوداوود، ترمذی و ابن ماجه از او روایت نکردهاند.
روايت حديث غدير[۱۰]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده هانى بن ايّوب حنفى كوفى است. نسايى در كتاب «خصائص اميرالمؤمنين عليه السلام» حدیث غدیر را در ماجراى احتجاج اميرالمؤمنين عليه السلام به حديث غدير در رحبه کوفه از هانى بن ايّوب نقل كرده است.[۱۱] ابن حِبّان و ذهبى و ابن حجر و ابن کثیر[۱۲]: او را ثقه دانسته اند. نَسايى از وى روایت كرده است.
پانویس
- ↑ مزی، تهذیب الکمال، ج۳۰، ص۴۲۷؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱۱، ص۸۹
- ↑ تقریب التهذیب، ج۲، ص۳۴۰
- ↑ مزی، تهذیب الکمال، ج۳۰، ص۴۲۷؛ ابن ابی حاتم، الجرح و التعدیل، ج۹، ص۱۰۰
- ↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱۱، ص۸۹
- ↑ مزی، تهذیب الکمال،ج۳۰ ص۴۲۸
- ↑ ابن حبان، الثقات، ج۷، ص۵۶۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱۱، ص۸۹
- ↑ لسان المیزان، ج۶، ص۱۹۹
- ↑ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج۱۱، ص۸۹
- ↑ تقریب التهذیب، ج۲، ص۳۴۰
- ↑ چكيده عبقات الانوار (حديث غدير) : ص ۲۱۴.
- ↑ خصائص اميرالمؤمنين عليه السلام: ص ۹۵.
- ↑ ثقات ابن حِبّان. الكاشف: ج ۳ ص ۲۱۷. تقريب التهذيب: ج ۲ ص ۳۱۴. تاريخ ابن كثير: ج ۵ ص ۲۱۱.