ابوصالح سمان مدنی
ابوصالح سَمّان (ذکوان) مدنی از راویان حدیث غدیر و جریان نزول آیه تبلیغ در غدیر دانسته شده است.[۱] او از تابعین بزرگ و راویان معتبر حدیث دانسته شده است.[۲]
به‌نقل از منابع، ابوصالح سمان مدنی اصالتاً غلام آزادشده قبیله غطفان یا جویریه (بانوی غطفانی) بود و در شهر مدینه زندگی می‌کرد و روغن و کره به کوفه می‌برد. او پدر سهیل بن ابی‌صالح است و بسیاری از بزرگان حدیث از جمله عبدالله بن دینار، قعقاع بن حکیم، زید بن اسلم و نیز راویانی از کوفه مانند حکم، عاصم بن بهدله و سلیمان اعمش از او روایت کرده‌اند.[۳]
ابوصالح فردی بسیار مورد اعتماد و پرکار در نقل حدیث دانسته شده که معمولاً برای تجارت روغن به کوفه سفر می‌کرد و در آنجا ساکن بنی‌اسد می‌شد و امامت نماز را در بنی‌کاهل برعهده داشت. گفته شده ریش بلندی داشت و آن را شانه می‌کرد.
در منابع آمده که او از بسیاری از صحابه مانند ابوهریره، سعد بن ابی‌وقاص، ابودرداء، ابوسعید خدری، عقیل بن ابی‌طالب، جابر بن عبدالله انصاری، ابن‌عباس، معاویه، عایشه، ام‌حبیبه و ام‌سلمه حدیث نقل کرده است. فرزندانش و بسیاری از تابعین و بزرگان حدیث نیز از او روایت کرده‌اند.[۴] علمای علم رجال همچون ابن معین، ابوحاتم، ابوزرعه، ابن سعد، ابن حبان و عجلی همگی او را فردی ثقه، راستگو و قابل اعتماد دانسته‌اند.[۵] او در سال ۱۰۱ هجری قمری در مدینه درگذشت.[۶]
در کتاب متشابه القرآن و مختلفه نوشتهٔ ابن شهرآشوب آمده است: ابوصالح سمان از ابوهریره نقل کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله برای ما خطبه خواند و فرمود: «ای مردم! هر کس می‌خواهد مانند من زندگی کند و مانند من بمیرد، پس باید ولایت علی بن ابی‌طالب علیه السلام را بپذیرد و به امامان پس از او اقتدا کند». پرسیده شد: امامان پس از شما چند نفرند؟ فرمود: «به تعداد اسباط»؛ یعنی به فرموده خداوند دوازده تا.[۷]
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- تهذیب الکمال فی أسماء الرجال؛ یوسف بن عبدالرحمن مزی، تحقیق: بشار عواد معروف، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۶ق.
- دلائل الامامة؛ محمد بن جریر طبری صغری، تحقیق: قسم الدراسات الإسلامیة مؤسسة البعثة، قم: مؤسسة البعثة، ۱۴۱۳ق.
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق.
- متشابه القرآن و مختلفه؛ محمد بن علی ابن‌شهرآشوب مازندرانی، قم، انتشارات بیدار، بی‌تا.