صحیفه و پیراهن آدم علیه السلام از ودایع امامت

صحیفه‌های آدم علیه السلام به عنوان نخستین کتاب‌های آسمانی و پیراهن آدم به عنوان میراثی الهی و بهشتی، دو ودیعه بزرگ از مواریث نبوت و امامت به شمار می‌روند. صحیفه‌های آدم مشتمل بر معارف توحیدی، احکام الهی و بشارت‌هایی درباره پیامبر خاتم و اهل بیت علیهم السلام بود و به شیث و سپس به دیگر پیامبران منتقل گردید. پیراهن آدم نیز که از بهشت به زمین آورده شد، در مقاطع مهمی از تاریخ پیامبری (مانند نجات ابراهیم از آتش و درمان نابینایی یعقوب) نقش آفرید. این دو میراث، امروزه در نزد حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف محفوظ است تا در روز ظهور، حامل پیام وحدت سلسله انبیا و حجت بر جهانیان باشد.

نخستین میراث مکتوب و نشانه الهی

حضرت آدم علیه السلام نخستین پیامبر اولوالعزم و نخستین انسان در نظام آفرینش است. او افزون بر مقام نبوت و خلافت الهی، دارای دو میراث گران‌بها و خاص بود: صحیفه‌های آسمانی و پیراهن بهشتی. این دو ودیعه، بخشی از مواریث امامت و نشانه‌های پیوستگی سلسله پیامبران تا حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به شمار می‌روند.

صحیفه آدم علیه السلام

«صُحُف» در لغت به معنای نوشته‌ها و کتاب‌هایی است که آیات و معارف الهی بر آن ثبت شده است. در منابع شیعه، از صحیفه‌هایی که بر حضرت آدم علیه السلام نازل شده با تعابیر گوناگونی یاد شده است. بر اساس روایتی که از سید بن طاووس در سعد السعود نقل شده، خدای تعالی کتابی به لغت سریانی بر حضرت آدم نازل کرد که در بیست و یک ورق بود و آن نخستین کتاب نازل شده از آسمان به شمار می‌رود.

محتوای صحف آدم

صحف آدم مشتمل بر معارف توحیدی، اصول دین، برخی احکام شرعی همچون حرمت مردار، خون و گوشت خوک، و نیز بشارت‌هایی درباره بعثت پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله و اهل بیت علیهم السلام بوده است. در روایت آمده است: «خداوند فرمود: بندگانم را برای عبادتم آفریدم و آنان را با دلیل و برهان ملزم نمودم. من از ابتدای نخستین انسان تا احمد، پیامبر و خاتم انبیاء، پیامبران و کتابهایم را می‌فرستم. آدم گفت: این رسولان چه کسانی هستند؟ خداوند فرمود: همه از ذریه تو هستند.

انتقال صحف به شیث

در پایان عمر آدم علیه السلام، خداوند به او فرمان داد که تمام علوم و ودایع الهی را به فرزند و وصی خود حضرت شیث علیه السلام بسپارد. در وصیت آدم به شیث آمده است که فرمود: به دنیای فانی دل مبندید؛ زیرا من به بهشت جاویدان دل بستم، اما به من وفا نکرد و از آن بیرونم راند. سپس تمام صحیفه‌ها و کتب الهی را به او تسلیم نمود. حضرت شیث نیز این ودایع را به نسل‌های بعد و در نهایت به حضرت ادریس و سپس حضرت نوح علیهم السلام منتقل ساخت.

پیراهن آدم علیه السلام

پیراهن آدم علیه السلام یکی از مواریث گرانبهای الهی است که از بهشت با او به زمین آورده شد یا به فرمان خدا از سوی جبرئیل بر او پوشانده گردید. این پیراهن از جامه‌های بهشتی و نشانه‌ای از کرامت و عنایت الهی به آدم و فرزندان برگزیده‌اش به شمار می‌رود.

انتقال پیراهن در میان پیامبران

این پیراهن به عنوان یک ودیعه الهی، از آدم علیه السلام به شیث، و سپس به نسل‌های بعدی انتقال یافت:

• ابراهیم علیه السلام: هنگامی که حضرت ابراهیم علیه السلام به فرمان نمرود به آتش افکنده شد، جبرئیل پیراهن بهشتی آدم را برای او آورد و بر تن او پوشانید تا آتش بر او سرد و سلامت گردد.
• یعقوب و یوسف علیهم السلام: این پیراهن به حضرت یعقوب و سپس به حضرت یوسف علیه السلام رسید. همان پیراهنی که یوسف علیه السلام به صورت یعقوب افکند و او بینا گردید و در قرآن کریم بدان اشاره شده است: اذْهَبُوا بِقَمِیصِي هَٰذَا فَأَلْقُوهُ عَلَىٰ وَجْهِ أَبِي يَأْتِ بَصِيرًا. برو با این پیراهنم بیفکنید بر چهره پدرم تا بینا شود.

حضرت صادق علیه السلام در این باره فرمودند: «پیراهن حضرت آدم و حله ابراهیم و پیراهن یوسف نزد قائم آل محمد علیهم السلام است.

پیراهن آدم در عصر ظهور

در روایات متعدد از اهل بیت علیهم السلام، از پیراهن آدم به عنوان یکی از نشانه‌های ظهور حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف یاد شده است. حضرت قائم علیه السلام با پیراهن آدم و در دست داشتن خاتم سلیمان و عصای موسی علیه السلام قیام خواهد کرد تا حجت را بر جهانیان تمام نماید. امیرالمؤمنان علیه السلام در ضمن حدیثی فرمودند: «خروجه خروج، لیلة مظلمة، خرج علیکم الإمام علیه السلام علیه قميص آدم».

شیخ مفید نیز در کتاب الإرشاد به نقل از امام صادق علیه السلام آورده است: «القائم إذا قام لبس قميص آدم و عليه عمامة فيها أربع مائة ذراع...». تمامی این مواریث، از جمله پیراهن آدم علیه السلام، اکنون در اختیار حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف است و در روز ظهور با آن‌ها ظهور خواهد کرد تا حقیقت دین الهی را آشکار سازد.

صحیفه و پیراهن آدم علیه السلام در غدیر خم

ابوذر از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل می‌کند که فرمودند: «خداوند ۱۰۴ کتاب نازل فرموده که ۱۰ صحیفه از آن بر آدم، ۵۰ صحیفه بر شعیب، ۳۰ صحیفه بر ادریس، ۱۰ صحیفه بر ابراهیم و چهار صحیفه باقیمانده تورات و انجیل و زبور و فرقان (قرآن) است.»

پس از اتمام اعمال حج در حجةالوداع و بازگشت به مکه خداوند رسماً دستور ابلاغ ولایت را بر پیامبر صلی الله علیه و آله نازل کرد. اولین مرحله جدّی از مسئله ولایت در همین روز آغاز می‌شود. قبل از اعلام و ابلاغ ولایت علی علیه السلام به مردم، باید ودایع نبوت و امامت به علی علیه السلام سپرده شود.

پیامبر صلی الله علیه و آله مجلسی خصوصی با علی علیه السلام تشکیل می‌دهد که احدی در آن راه ندارد.

این ودایع دو قسم اند:

1. ودایع معنوی
2. ودایع مادی. که از جمله ودایع مادی صحیفه آدم علیه السلام و پیراهن آدم علیه السلام است.

بیشتر بخوانید: "ودایع امامت"