عبدالله بن ابی‌نجیح یسار ثقفی

عبدالله بن ابی‌نجیح یسار ثقفی (ابویسار)

اطلاعات فردی
نام کامل	عبدالله بن ابی‌نجیح یسار ثقفی کوفی
سرشناسی	مفسر و محدث قرن دوم هجری
وفات	۱۳۱ هجری قمری
اطلاعات علمی
استادان	مجاهد بن جبر، عطاء بن ابی رباح، عمرو بن دینار
شاگردان	سفیان ثوری، سفیان بن عیینه، وکیع بن جراح، عبدالرزاق صنعانی
تحصیلات	تحصیل در مراکز حدیثی مکه و کوفه
مذهب	اهل سنت
اطلاعات فرهنگی
زمینه فعالیت	تفسیر قرآن، حدیث
علت شهرت	روایت و تدوین تفسیر مجاهد بن جبر

عبدالله بن ابی‌نجیح یسار ثقفی کوفی، معروف به ابویسار، از مفسران و محدثان نیمهٔ دوم سدهٔ اول و نیمهٔ اول سدهٔ دوم هجری است. وی بیشتر به دلیل روایت و تدوین تفسیر مجاهد بن جبر (از شاگردان برجستهٔ ابن عباس) شهرت دارد. این تفسیر از کهن‌ترین و اصیل‌ترین تفاسیر قرآن به شمار می‌رود و ابویسار راوی اصلی و واسطهٔ انتقال آن به نسل‌های بعد بوده است.

جایگاه رجالی

اهل حدیث و نقد رجال، او را ثقه و مورد اعتماد دانسته‌اند. احمد بن حنبل درباره‌اش می‌گوید: «ابن ابی‌نجیح ثقه است و پدرش از نیکان بود».ذهبی نیز در جایگاه یکی از مشایخ موثق از او یاد کرده است. اعتبار روایات تفسیری او چنان است که امام بخاری در بخش تفسیر کتاب صحیح خود، به روایات وی از مجاهد استناد نموده است.

ابن تیمیه (متوفای ۷۲۸ ه.ق) با تأکید بر صحت و اتقان این تفسیر می‌نویسد: «تفسیر ابن ابی‌نجیح که از مجاهد روایت کرده، از صحیح‌ترین تفاسیر است، بلکه نزد اهل علم و اهل تفسیر، تفسیر درست‌تر از آن یافت نمی‌شود.»

این تفسیر که در منابعی مانند تفسیر طبری به وفور از آن نقل شده، نخستین بار در سال ۱۳۶۷ ه.ق توسط مجمع البحوث الاسلامیه پاکستان در کراچی به چاپ رسید و در دسترس محققان قرار گرفت.

روايت حديث غدير

يكى از علما و بزرگان اهل‏ سنت كه حديث غدير را نقل كرده عبداللَّه بن ابى ‏نجيح يسار ثقفى مكّى، ابويسار (م ۱۳۱ ق) است. علامه امينى در «الغدير» حديث غدير را در ماجراى بدگويى از اميرالمؤمنين‏ عليه السلام نزد سعد بن ابى ‏وقاص و دفاع او و بيان حديث غدير، از كتاب «العمدة» ابن ‏بطريق از ابن ‏ابى‏ نجيح نقل كرده است.ذهبى و ابن‏ حَجَر: او را توثيق كرده ‏اند. سائى نيز وى را توثيق كرده است.

بیشتر بخوانید: "سعد بن ابی وقاص (ابواسحاق)"