علی بن حکیم اودی
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | علی بن حکیم بن ذبیان الأودی الکوفی |
| سرشناسی | محدث و راوی حدیث |
| وفات | ۲۳۱ یا ۲۳۲ هجری قمری، کوفه |
| محل دفن | کوفه |
| خویشان سرشناس | برادرش: عثمان بن حکیم برادرزادهاش: احمد بن عثمان بن حکیم الأودی |
| اطلاعات علمی | |
| مذهب | اهل سنت |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | روایت حدیث |
| علت شهرت | راوی ثقه مورد اعتماد ائمه حدیث |
علی بن حکیم بن ذبیان الأودی الکوفی، معروف به ابوالحسن، از راویان حدیث در سدههای دوم و سوم هجری است. وی در سال ۲۳۱ یا ۲۳۲ هجری قمری در کوفه درگذشت. نظر غالب علمای جرح و تعدیل، بر وثوق و صدوق بودن او قرار دارد و روایاتش در مصادر معتبر حدیثی نقل شده است.
جایگاه راوی
علی بن حکیم بن ذبیان الأودی الکوفی. ابوالحسن، نسب او از قبیله «أود» و ساکن کوفه. برادرش عثمان بن حکیم، و برادرزادهاش احمد بن عثمان بن حکیم الأودی نیز از راویان حدیث بودند.
بیشتر منابع وفات او را در سال ۲۳۱ ه.ق در کوفه ذکر کردهاند. برخی نیز سال ۲۳۲ ه.ق را نقل نمودهاند. ابن قانع ماه رمضان سال ۲۳۱ ه.ق را مشخص نموده است.[۱]
او در طبقه دهم از راویان قرار دارد .[۲] این طبقهبندی معمولاً شامل راویان نیمه دوم سده دوم و اوایل سده سوم هجری میشود.
اتفاق نظر غالب محدثان بر ثقه و صدوق بودن علی بن حکیم است:
- یحیی بن معین: او را «ثقه، ليس به بأس» دانسته است.[۳]
- ابن حجر عسقلانی: در «تقریب التهذيب» او را «ثقه» معرفی کرده است.[۴]
- أبوحاتم الرازی: درباره وی گفته است: «صدوق».[۵]
- نسائی و محمد بن عبدالله الحضرمی: هر دو او را «ثقه» دانسته و وفاتش را سال ۲۳۱ ه.ق ذکر کردهاند. حَضْرَمی افزوده است که وی «لا یخضب» (خضاب نمیکرد) بوده است.[۶]
- أبوداود السجستانی: به نقل از آجری، او را «صدوق» توصیف کرده و اشاره نموده که همراه «أبوالسرایا» (یحیی بن عمر طالب الحق) قیام کرده بود.[۷]
- ابن قانع: وفات او را در رمضان ۲۳۱ ه.ق دانسته و نوشته است: «وکان ثقه صالحاً».[۸]
- الخطیب البغدادی: در کتاب «المتفق والمفترق» او را ثقه شمرده است.[۹]
- مُغْلَطای: در کتاب «الکنی» او را «کوفی ثقه» معرفی کرده است.[۱۰]
روایات علی بن حکیم در مصادر معتبر حدیثی آمده است:
- مسلم بن حجاج: دو حدیث از او در «صحیح مسلم» نقل شده است.[۱۱]
- أبوعوانه الإسفرایینی: در «مسند أبوعوانه» از او روایت شده است.[۱۲]
- حاکم نیشابوری: در «المستدرك علی الصحیحین» نیز احادیثی از وی یافت میشود.[۱۳]
روايت حديث غدير[۱۴]
يكى از علما و بزرگان اهل سنت كه حدیث غدیر را نقل كرده على بن حكيم بن ذبيان اودى كوفى، ابوالحسن (م ۲۳۱ ق) است. در مسند احمد بن حنبل حدیث غدیر را در ماجراى احتجاج اميرالمؤمنين عليه السلام در رحبه کوفه از على بن حكيم اودى نقل كرده است.[۱۵]
ابن حجر عسقلانی[۱۶]: بخارى در «الأدب» و مسلم و نَسايى (به واسطه عثمان بن خرزاد) از او روایت كرده اند. ابن جنيد از ابن مَعين، ابوحاتم، آجرى از ابن داوود، نَسايى، محمد بن عبدالله حضرمى و ابن قانع او را توثيق و تعريف كرده اند.
پانویس
- ↑ تهذيب التهذيب، ج۳، ص۱۵۷
- ↑ تقريب التهذيب، ج۱، ص۶۹۴
- ↑ تهذيب الكمال، ج۲۰، ص۴۱۵
- ↑ تقريب التهذيب، ج۱، ص۶۹۴
- ↑ الجرح والتعديل لابن أبي حاتم، ج۶، ص۱۸۳
- ↑ تهذيب الكمال، ج۲۰، ص۴۱۵
- ↑ تهذيب التهذيب، ج۳، ص۱۵۷
- ↑ تهذيب التهذيب، ج۳، ص۱۵۷
- ↑ إكمال تهذيب الكمال، ج۹، ص۳۱۲
- ↑ إكمال تهذيب الكمال، ج۹، ص۳۱۲
- ↑ إكمال تهذيب الكمال، ج۹، ص۳۱۲
- ↑ إكمال تهذيب الكمال، ج۹، ص۳۱۲
- ↑ إكمال تهذيب الكمال، ج۹، ص۳۱۲
- ↑ چكيده عبقات الانوار (حديث غدير): ص ۲۲۰.
- ↑ مسند احمد: ج ۱ ص ۱۱۸.
- ↑ تهذيب التهذيب: ج ۷ ص ۳۱۱.