سعید بن وهب جهنی همدانی
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | سعید بن وهب جُهَنی همدانی |
| سرشناسی | تابعی • از اصحاب امیرالمؤمنین علی علیه السلام |
| تولد | سده اول هجری قمری |
| محل دفن | کوفه |
| خویشان سرشناس | عبدالرحمن بن سعید بن وهب (فرزند) |
| اطلاعات علمی | |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث |
| علت شهرت | روایت حدیث غدیر |
سَعید بن وَهَب جَهَنی هَمْدانی یکی از تابعینی دانسته شده که حدیث غدیر را از صحابه در ضمن نقل احتجاج امیرالمؤمنین علیه السلام به حدیث غدیر در رحبه کوفه نقل کرده است. به گفته عبدالحسین امینی، صاحب الغدیر، بسیاری از پیشوایان حدیث ماجرای رحبه کوفه را از او نقل کردهاند.
سعید بن وهب از بزرگان اصحاب امیرالمؤمنین علیه السلام برشمرده شده است. بهنقل از منابع، او از از امیرالمؤمنین علیه السلام، عبدالله بن مسعود، معاذ بن جبل، خباب بن ارت، سلمان فارسی، عبدالله بن عمر، شریح قاضی و عبدالله بن زبیر روایت کرده است. ابواسحاق سبیعی، پسرش عبدالرحمن بن سعید بن وهب، یونس بن ابیاسحاق و گروهی دیگر از جمله کسانی دانسته شدهاند که از او روایت کردهاند.
سعید بن وهب را ابنحجر عسقلانی در تقریب التهذیب ثقه دانسته است. شمسالدین ذهبی هم او را ثقه دانسته است. از عجلی هم نقل شده که او را ثقه دانسته است. نقل شده که ابننمیر، احمد بن صالح مصری و ابنخلفون هم همگی او را توثیق کردهاند. ابنحبان هم او را در کتاب ثقات خود آورده است. نقل شده که یحیی بن معین هم او را ثقه دانسته است.
جایگاه: روایت حدیث غدیر
سعید بن وهب جهنی همدانی یکی از تابعینی دانسته شده که حدیث غدیر را از صحابه در ضمن نقل احتجاج امیرالمؤمنین علیه السلام به حدیث غدیر در رحبه کوفه نقل کرده است.[۱] به گفته عبدالحسین امینی، صاحب الغدیر، بسیاری از پیشوایان حدیث ماجرای رحبه کوفه را از او نقل کردهاند.[۲]
نسائی در کتاب خصائص خود حدیث غدیر را از سعید بن وهب چنین گزارش کرده است: «أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ؛ قَالَ: سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ: قَامَ خَمْسَةٌ أَوْ سِتَّةٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ فَشَهِدُوا أَنَّ رَسُولَ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَ سَلَّمَ قَالَ: مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ؛ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُ؛ شنیدم از سعید بن وهب که گفت: در رحبه پنج یا شش نفر از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله برخاستند و شهادت دادند که پیامبر فرمود: هرکس من مولای اویم، پس علی مولای اوست».[۳]
شخصیت و وثاقت
بهنقل از منابع، ابوعبدالرحمن سعید بن وهب همدانی مشهور به قراد، از قبیله بزرگ همدان، اهل کوفه و از خاندان یحمدی بود. او در کوفه زندگی میکرد و از بزرگان و سران قوم خود بود و در کوفه نیز درگذشت. در مورد سال وفاتش اختلاف است: ۷۵ق، ۷۶ق، ۸۶ق، ۹۶ق یا ۹۷ق ذکر شده است. از ابنسعد نقل شده که گفت: «او در کوفه در سال ۸۶ هجری، در خلافت عبدالملک بن مروان وفات یافت».[۴]
سعید بن وهب از بزرگان اصحاب امیرالمؤمنین علیه السلام برشمرده شده است.[۵] او از طبقه مخضرمین و طبقه دوم راویان حدیث دانسته شده است.[۶] بهنقل از منابع، او از از امیرالمؤمنین علیه السلام، عبدالله بن مسعود، معاذ بن جبل، خباب بن ارت، سلمان فارسی، عبدالله بن عمر، شریح قاضی و عبدالله بن زبیر روایت کرده است. ابواسحاق سبیعی، پسرش عبدالرحمن بن سعید بن وهب، یونس بن ابیاسحاق و گروهی دیگر از جمله کسانی دانسته شدهاند که از او روایت کردهاند.[۷]
سعید بن وهب را ابنحجر عسقلانی در تقریب التهذیب ثقه دانسته است.[۸] شمسالدین ذهبی هم او را ثقه دانسته است.[۹] از عجلی هم نقل شده که او را ثقه دانسته است.[۱۰] نقل شده که ابننمیر، احمد بن صالح مصری و ابنخلفون هم همگی او را توثیق کردهاند.[۱۱] ابنحبان هم او را در کتاب ثقات خود آورده است.[۱۲] نقل شده که یحیی بن معین هم او را ثقه دانسته است.[۱۳]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ الغدیر، ج۱، ص۱۵۲؛ چکیده عبقات الانوار، ص۱۶۹؛ دانشنامه غدیر، ج۱۱، ص۳۰۰.
- ↑ الغدیر، ج۱، ص۱۵۲.
- ↑ خصائص، ص۷۶.
- ↑ إکمال تهذیب الکمال، ج۵، ص۳۶۶–۳۶۷؛ تهذیب التهذیب جلد2 صفحه۴۸
- ↑ سیر أعلام النبلاء، ج۴، ص۱۸۰.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۹۵–۹۶؛ تقریب التهذیب، ص۲۴۲.
- ↑ سیر أعلام النبلاء، ج۴، ص۱۸۰؛ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۹۵–۹۶.
- ↑ تقریب التهذیب، ص۲۴۲.
- ↑ الکاشف جلد2 صفحه499
- ↑ إکمال تهذیب الکمال، ج۵، ص۳۶۶.
- ↑ إکمال تهذیب الکمال، ج۵، ص۳۶۶.
- ↑ الثقات، ج۴، ص۲۹۱.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۹۶.
منابع
- إکمال تهذیب الکمال فی أسماء الرجال؛ مغلطای بن قلیج بن عبدالله بکجری مصری حکری حنفی، تحقیق: ابو عبدالرحمن عادل بن محمد و ابومحمد اسامة بن ابراهیم، بیجا: الفاروق الحدیثة للطباعة والنشر، ۱۴۲۲ق.
- تقریب التهذیب؛ احمد بن علی بن محمد (ابنحجر عسقلانی)، تحقیق: محمد عوامة، سوریه: دار الرشید، ۱۴۰۶ق.
- تهذیب التهذیب؛ ابنحجر احمد بن علی عسقلانی، بیروت: دار صادر، بیتا.
- چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، بهکوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
- خصائص أمیرالمؤمنین علی بن أبی طالب رضی الله عنه، احمد بن علی نسائی، تحقیق: دانی بن منیر آل زهوی، بیروت: المکتبة العصریة، ۱۴۲۴ق.
- دانشنامه غدیر؛ محمدرضا شریفی، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۹۸ش.
- سیر اعلام النبلاء؛ محمد بن احمد ذهبی، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۴۱۴ق.
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق.
- الکاشف فی معرفة من له روایة فی الکتب الستة؛ شمسالدین محمد بن احمد ذهبی، تحقیق: محمد عوامة و أحمد محمد نمر الخطیب، جده: دار القبلة للثقافة الإسلامیة، ۱۴۱۳ق.