شهر بن حوشب
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | ابوسعید شهر بن حوشب اشعری شامی |
| سرشناسی | از تابعین |
| وفات | ۱۱۱ق |
| محل دفن | شام |
| اطلاعات علمی | |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث • تفسیر قرآن |
| علت شهرت | نقل حدیث غدیر |
شهر بن حَوشَب (درگذشت: ۱۱۱ق) از جمله تابعینی تلقی شده که حدیث غدیر را از صحابه نقل کردهاند. به نوشتهٔ عبدالحسین امینی در الغدیر، او این حدیث را در جریان نزول آیه اکمال در غدیر و نیز حدیث تهنیت در غدیر و حدیث روزه غدیر را نقل کرده است.
شهر بن حوشب از تابعین و راویان حدیث است که بسیاری از بزرگان حدیث از جمله قتاده، معاویه بن قرة، عبدالله بن عثمان بن خثیم، ثابت بنانی و سماک بن حرب از او روایت کرده است. او از صحابهای چون امسلمه، بلال، سلمان فارسی و ابوذر روایت نقل کرده و بسیاری از علما و تابعین نیز از او روایت کردهاند. شیخ طوسی او را از جمله صحابیان امیرالمؤمنین علیه السلام آورده است.
در مورد وثاقت شهر بن حوشب برخی مانند شعبه حدیثش را ترک کردهاند اما اکثریت بزرگان علم رجال او را توثیق کردهاند: از جمله احمد بن حنبل، ابنمعین عجلی یعقوب بن شیبه، طبری، بخاری و ترمذی. گفته شده که مسلم نیز در صحیح خود از او روایت آورده است.
جایگاه: نقل حدیث غدیر
شهر بن حوشب اشعری (درگذشت: ۱۱۱ق) از جمله تابعینی تلقی شده که حدیث غدیر را از صحابه نقل کردهاند.[۱] به نوشتهٔ عبدالحسین امینی در الغدیر، او این حدیث را در جریان نزول آیه اکمال در غدیر و نیز حدیث تهنیت در غدیر و حدیث روزه غدیر را نقل کرده است.[۲]
حافظ ابوبکر خطیب بغدادی (درگذشت: ۴۶۳ق) در کتاب خود تاریخ بغداد حدیث غدیر را از شهر بن حوشب در حدیثی درباره نزول آیه اکمال و روزه روز غدیر چنین نقل کرده است: «حبشون بْن مُوسَى بْن أيوب، أَبُو نصر الخلال: سمع علي بْن سعيد بْن قتيبة الرملي، وَالحسن بْن عرفة العبدي، وَعلي بْن عَمْرو الأنصاري، وَعلي بْن الْحُسَيْن بن أشكاب، وعبد الله بن أيوب المخرمي، وسليمان بْن توبة النهرواني، وَحنبل بْن إسحاق الشيباني. روى عنه أَبُو بَكْر بْن شاذان، وأَبُو الْحَسَن الدارقطني، وَأبو حفص بْن شاهين، وَأحمد بن الفرج بن الحجاج، وأبو القاسم بن الثلاج، وَغيرهم، وَكَانَ ثقة يسكن باب الْبَصْرَة. أنبأنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بشران أنبأنا عليّ بن عمر الحافظ حدّثنا ضمرة ابن رَبِيعَةَ الْقُرَشِيُّ عَنِ ابْنِ شَوْذَبٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ. قَالَ: مَنْ صَامَ يَوْمَ ثَمَانِ عَشْرَةَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ كُتِبَ لَهُ صِيَامُ سِتِّينَ شَهْرًا، وَهُوَ يَوْمُ غَدِيرِ خُمٍّ، لَمَّا أَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ: «أَلَسْتُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ؟» قَالُوا: بَلَى يا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: «مَنْ كُنْتُ مَولاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلاهُ» فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الخطّاب: بخ بخ لك يا ابن أَبِي طَالِبٍ أَصْبَحْتَ مَوْلايَ وَمَوْلَى كُلِّ مُسْلِمٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَمَنْ صَامَ يَوْمَ سَبْعَةٍ وَعِشْرِينَ مِنْ رَجَبٍ، كُتِبَ لَهُ صِيَامُ سِتِّينَ شَهْرًا، وَهُوَ أَوَّلُ يَوْمٍ نَزَلَ جِبْرِيلُ [عَلَيْهِ السَّلامُ] عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالرِّسَالَةِ؛ از شهر بن حوشب، از ابوهریره روایت شده که گفت: هر کس روز هجدهم ذیالحجه را روزه بگیرد، برای او پاداش شصت ماه روزه نوشته میشود. و این همان روز غدیر خم است، زمانی که پیامبر صلی الله علیه و آله دست علی بن ابیطالب علیه السلام را گرفت و فرمود: آیا من سرپرست مؤمنان نیستم؟ گفتند: آری، ای رسول خدا. فرمود: هر کس من مولای اویم، این علی مولای اوست. پس عمر بن خطاب گفت: آفرین، آفرین بر تو ای پسر ابوطالب! تو مولای من و مولای هر مسلمان شدی. پس خداوند این آیه را نازل کرد: امروز دین شما را برایتان کامل کردم. و نیز هر کس روز بیست و هفتم رجب را روزه بگیرد، برای او پاداش شصت ماه روزه نوشته میشود، و این نخستین روزی است که جبرئیل علیه السلام بر حضرت محمد صلی الله علیه و آله با رسالت نازل شد».[۳]
شخصیت و وثاقت
به نقل از منابع، ابوسعید (یا ابوعبدالله، ابوعبدالرحمن، ابوالجعد) شهر بن حوشب اشعری شامی (حمصی یا دمشقی) از تابعین و راویان حدیث است که بسیاری از بزرگان حدیث از جمله قتاده، معاویه بن قرة، عبدالله بن عثمان بن خثیم، ثابت بنانی و سماک بن حرب از او روایت کرده است.[۴] او از صحابهای چون امسلمه، بلال، سلمان فارسی و ابوذر روایت نقل کرده و بسیاری از علما و تابعین نیز از او روایت کردهاند.[۵] شیخ طوسی او را از جمله صحابیان امیرالمؤمنین علیه السلام آورده است.[۶]
در مورد وثاقت شهر بن حوشب برخی مانند شعبه حدیثش را ترک کردهاند[۷] اما اکثریت بزرگان علم رجال او را توثیق کردهاند: از جمله احمد بن حنبل،[۸] ابنمعین[۹] عجلی[۱۰] یعقوب بن شیبه،[۱۱] طبری،[۱۲] بخاری[۱۳] و ترمذی.[۱۴] گفته شده که مسلم نیز در صحیح خود از او روایت آورده است.[۱۵]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ چکیده عبقات الانوار، ص۱۷۰؛ دانشنامه غدیر، ج۱۳، ص۳۸۲.
- ↑ الغدیر، ج۱، ص۱۵۳.
- ↑ تاریخ بغداد، ج۸، ص۲۸۴.
- ↑ نفحات الأزهار، ج۸، ص۲۷۳.
- ↑ الرواة المشترکون، ج۱، ص۴۸۱.
- ↑ رجال الطوسی، ص۴۵.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۳۷۰.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۳۷۱.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۳۷۱.
- ↑ معرفة الثقات، ص۴۶۱.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۳۷۱.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۴، ص۳۷۱.
- ↑ میزان الاعتدال، ج۲، ص۲۸۴.
- ↑ میزان الاعتدال، ج۲، ص۲۸۴.
- ↑ میزان الاعتدال، ج۲، ص۲۸۴.
منابع
- تاریخ بغداد أو مدینة السلام؛ احمد بن علی خطیب بغدادی، تحقیق: مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۷ق.
- تهذیب التهذیب؛ ابنحجر احمد بن علی عسقلانی، بیروت: دار صادر، بیتا.
- چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، بهکوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
- دانشنامه غدیر؛ محمدرضا شریفی، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۹۸ش.
- رجال الطوسی؛ محمد بن حسن طوسی، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۳۷۳ش.
- الرواة المشترکون بین الشیعة و السنة: دراسه تسلط الضوء علی جانب من احوالهم و آرائهم و النقاط المضیئه فی حیاتهم؛ حسین عزیزی و همکاران، تهران: مرکز التحقیقات و الدراسات العلمیة المجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الإسلامیة، ۱۴۳۰ق.
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق.
- معرفة الثقات من رجال أهل العلم والحدیث ومن الضعفاء وذکر مذاهبهم وأخبارهم؛ احمد بن عبدالله عجلی، تحقیق: عبدالعلیم عبدالعظیم بستوی، مدینه: مکتبة الدار، ۱۴۰۵ق.
- نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الأنوار للعلم الحجة آیة الله السید حامدحسین اللکهنوی؛ سید علی حسینی میلانی، بیجا: سید علی حسینی میلانی، ۱۴۱۴ق.