پرش به محتوا

عبدالله بن علقمه اسلمی

از ویکی غدیر
عبدالله بن علقمه اسلمی
اطلاعات فردی
نام کاملعبدالله بن علقمه بن خالد بن حارث اسلمی معروف به عبدالله بن ابی‌اوفی
سرشناسیصحابی پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله
محل دفنکوفه
اطلاعات علمی
اطلاعات تکمیلی
زمینه فعالیتشرکت در غزوات • جنگ با خوارج • روایت حدیث
علت شهرتنقل حدیث غدیر

عبدالله بن عَلْقَمه اَسْلَمی از جمله راویان حدیث غدیر از صحابه پیامبر صلی الله علیه و آله و از جمله کسانی دانسته شده که با حدیث غدیر با او احتجاج شده و نزول آیه تبلیغ در غدیر هم از او نقل شده است.

محمد بن اسماعیل بخاری در التاریخ الکبیر، ابن‌عقده در کتاب الولایه، حسکانی در شواهد التنزیل و ابن‌مغازلی در مناقب حدیث غدیر را از او نقل کرده‌اند یا او را از راویان آن برشمرده‌اند.

عبدالله بن علقمه از جمله کسانی دانسته شده که با حدیث غدیر با او احتجاج شده است. گفته شده که او، که تحت تأثیر تبلیغات بنی‌امیه به امیرالمؤمنین علیه السلام ناسزا می‌گفت، از ابوسعید خدری درباره فضائل امام پرسید و حدیث غدیر را شنید. پس از تأیید ابوسعید، مبنی بر شنیدن مستقیم حدیث از پیامبر صلی الله علیه و آله، عبدالله از ناسزاگویی به امام توبه کرد.

نقل شده که عبدالله در صلح حدیبیه حضور داشته و در بیعت رضوان بیعت کرده و در جنگ خیبر و جنگ‌های پس از آن حضور داشته است. نقل شده که او در جنگ حنین زخم برداشته بوده است.

عبدالله بن علقمه و غدیر

عبدالله بن علقمه اسلمی از جمله راویان حدیث غدیر از صحابه پیامبر صلی الله علیه و آله و از جمله کسانی دانسته شده که با حدیث غدیر با او احتجاج شده و نزول آیه تبلیغ در غدیر هم از او نقل شده است:

روایت حدیث غدیر

عبدالله بن علقمه اسلمی از جمله صحابه رسول‌الله صلی الله علیه و آله دانسته شده که حدیث غدیر را روایت کرده است.[۱] محمد بن اسماعیل بخاری در التاریخ الکبیر،[۲] ابن‌عقده در کتاب الولایه،[۳] حسکانی در شواهد التنزیل،[۴] ابن‌مغازلی در مناقب،[۵] سید بن طاووس در الطرائف،[۶] احمد بن محمد ایجی در توضیح الدلائل[۷] و محمدباقر مجلسی در بحار الانوار[۸] حدیث غدیر را از او نقل کرده‌اند یا او را از راویان آن برشمرده‌اند.

اتمام حجت با غدیر بر عبدالله بن علقمه

عبدالله بن علقمه از جمله کسانی دانسته شده که با حدیث غدیر با او احتجاج شده است.[۹] براساس برخی منابع[۱۰] گفته شده که که عبداللَّه بن علقمه از کسانی بود که عمری به امیرالمؤمنین علیه السلام ناسزا می‌گفت. سالی در مکه نزد ابوسعید خدری رفت و از او پرسید: آیا هیچ منقبتی دربارهٔ علی بن ابی‌طالب علیه السلام شنیده‌ای؟ ابوسعید گفت: آری، می‌توانی از مهاجرین و انصار و قریش سؤال کنی. پیامبر صلی الله علیه و آله در روز «غدیر خم» ابلاغ کاملی نمود و فرمود: ای مردم آیا من نسبت به مؤمنان از خود آنان سزاوارتر نیستم؟ گفتند: آری. و این سؤال و جواب سه بار تکرار شد. سپس فرمود: ای علی، نزدیک بیا. پیامبر صلی الله علیه و آله دو دست او را بلند کرد، به‌طوری که زیر بغل آنان را می‌دیدم، و فرمود: «هرکس من مولای اویم، پس علی مولای اوست»، و این را سه مرتبه فرمود.

عبداللَّه بن علقمه - که تحت تأثیر تبلیغات بنی‌امیه قرار داشت- با تعجب پرسید: تو خودت این را از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیدی؟ ابوسعید اشاره به گوش‌ها و سینه‌اش کرد و گفت: دو گوشم شنیده و قلبم آن را در خود جای داده است. اینجا بود که عبداللَّه گفت: من از ناسزا گفتن به علی علیه السلام استغفار و توبه می‌نمایم.[۱۱]

نقل نزول آیه تبلیغ در غدیر

براساس برخی منابع روایی،[۱۲] عبدالله بن علقمه اسلمی ازجمله ناقلان نزول آیه تبلیغ در غدیر برشمرده شده است.[۱۳]

شخصیت و زندگی

عبدالله بن علقمة بن خالد بن حارث اسلمی که کنیه پدرش علقمه ابی‌اوفی بوده است.[۱۴] او از صحابه پیامبر صلی الله علیه و آله دانسته شده که در صلح حدیبیه حضور داشته و در بیعت رضوان بیعت کرده و در جنگ خیبر و جنگ‌های پس از آن حضور داشته است.[۱۵] نقل شده که او در جنگ حنین زخم برداشته بوده است.[۱۶]

گفته شده که عبدالله بن علقمه تا زمان حیات رسول خدا صلی الله علیه و آله در مدینه ماند. سپس به کوفه مهاجرت کرد و آخرین نفر از اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله بود که در کوفه ماند و در آنجا درگذشت.[۱۷]

نقل شده که او در مسجد رماده کوفه به سوگواری و گفتن تلبیه می‌پرداخت و معمولاً با خضاب رنگ مو و ریش خود را سرخ می‌کرد.[۱۸] همچنین گفته شده که او با خوارج جنگیده است. از او نقل شده که از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمود: خوشا به حال آن‌کس که ایشان (خوارج) را بکشد یا به‌دست آنان کشته شود.[۱۹]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ چکیده عبقات الانوار، ص۱۵۵؛ دانشنامه غدیر، ج۱۴، ص۵۲۵.
  2. ↑ التاریخ الکبیر، ج۴، ص۱۹۳.
  3. ↑ کتاب الولایه، ص۲۱۵–۲۱۶.
  4. ↑ شواهد التنزیل، ج۱، ص۲۵۲.
  5. ↑ مناقب الامام علی بن ابی طالب علیه السلام، ص۷۵.
  6. ↑ الطرائف، ج۱، ص۱۴۱.
  7. ↑ فضائل الثقلین من کتاب توضیح الدلائل، ص۲۴۷.
  8. ↑ بحار الانوار، ج۳۷، ص۱۸۵.
  9. ↑ چهارده قرن با غدیر، ص۹۰؛ اسرار غدیر، ص۲۸۸.
  10. ↑ بحار الانوار، ج۳۷، ص۱۲۳–۱۲۴.
  11. ↑ چهارده قرن با غدیر، ص۹۰؛ اسرار غدیر، ص۲۸۸.
  12. ↑ عوالم العلوم، ج۲/۱۵، ص۴۰۴.
  13. ↑ غدیر در قرآن، ج۱، ص۸۷.
  14. ↑ اسد الغابة، ج۳، ص۷۸.
  15. ↑ اسد الغابة، ج۳، ص۷۸.
  16. ↑ اسد الغابة، ج۳، ص۷۸.
  17. ↑ الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۲۶؛ اسد الغابة، ج۳، ص۷۸.
  18. ↑ الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۲۶.
  19. ↑ الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۲۶.

منابع

  • أسد الغابة فی معرفة الصحابة؛ علی بن محمد جزری (عزالدین ابن‌اثیر)، بیروت: دار الفکر، ۱۴۰۹ق.
  • اسرار غدیر؛ محمدباقر انصاری، تهران: نشر تک، ۱۳۸۴ش.
  • بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار؛ محمدباقر بن محمدتقی مجلسی، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
  • التاریخ الکبیر؛ محمد بن اسماعیل بخاری، حیدرآباد دکن: دائرة المعارف العثمانیة، بی‌تا.
  • چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، به‌کوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
  • چهارده قرن با غدیر (اتمام حجت‌ها، بحث‌های علمی، مناظرات، میراث مکتوب، شعر و ادب، یادگارها و یادبودها)؛ محمدباقر انصاری، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۷۹ش.
  • شواهد التنزیل لقواعد التفضیل فی الآیات النازلة فی أهل البیت صلوات الله و سلامه علیهم؛ عبیدالله بن عبدالله حسکانی، تحقیق: محمدباقر حسکانی، تهران: وزارة الثقافة و الإرشاد الإسلامی (مؤسسة الطبع و النشر)، ۱۴۱۱ق.
  • دانشنامه غدیر؛ محمدرضا شریفی، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۹۸ش.
  • الطبقات الکبری؛ محمد بن سعد کاتب واقدی، تحقیق: محمد عبدالقادر عطا، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۰ق.
  • الطرائف فی معرفة مذاهب الطوائف؛ علی بن موسی بن طاووس، قم: مطبعة الخیام، ۱۴۰۰ق.
  • عوالم العلوم و المعارف و الأحوال من الآیات و الأخبار و الأقوال؛ عبدالله بن نورالله بحرانی اصفهانی‏، تحقیق: محمدباقر موحد ابطحی اصفهانی‏، قم: مؤسسة الإمام المهدی علیه السلام، ۱۳۸۲ش.
  • غدیر در قرآن، قرآن در غدیر؛ محمدباقر انصاری، قم: انتشارات دلیل ما، ۱۳۸۷ش.
  • فضائل الثقلین من کتاب توضیح الدلائل علی ترجیح الفضائل؛ احمد بن محمد ایجی، تحقیق: حسین حسنی بیرجندی، تهران: المجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الإسلامیة، ۱۴۲۸ق.
  • کتاب الولایة؛ احمد بن محمد کوفی (ابن‌عقده)، تحقیق: عبدالرزاق محمدحسین حرزالدین، قم: دلیل ما، ۱۴۲۴ق.
  • مناقب الإمام علی بن أبی‌طالب علیه السلام؛ علی بن محمد بن شافعی (ابن‌مغازلی)، تحقیق: محمدباقر بهبودی، بیروت: دار الأضواء، ۱۴۲۴ق.