عمرو بن مره کوفی
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | عمرو بن مرة بن عبدالله بن طارق جملی مرادی |
| سرشناسی | از تابعین |
| خویشان سرشناس | عبدالله بن عمرو بن مرة (پسر) |
| اطلاعات علمی | |
| مذهب | معتقد به الإرجاء |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | روایت حدیث |
| علت شهرت | نقل حدیث غدیر |
عمرو بن مَرّه کوفی از جمله تابعینی برشمرده شده که حدیث غدیر را از صحابه نقل کردهاند. ذهبی در میزان الاعتدال حدیث غدیر را از عمرو بن مره نقل کرده است. همچنین عبدالحسین امینی او را یکی از راویان ماجرای احتجاج امیرالمؤمنین علیه السلام به حدیث غدیر در رحبه کوفه دانسته که بسیاری این ماجرا از او نقل کردهاند. از جمله ابنکثیر در البدایة و النهایة و هیثمی در مجمع الزوائد.
گفته شده که عمرو بن مرة از بزرگان و راویان حدیث کوفه بود که به مذهب «الإرجاء» معتقد بود، یعنی در مسائل اعتقادی، به تأخیر در قضاوت درباره صفات الهی و اعمال انسانها معتقد بود. وفات او در سال ۱۱۸ق یا کمی قبل از آن اتفاق افتاده است.
ابنحجر عسقلانی او را «ثقة عابد» و کسی که تدلیس نمیکرد دانسته، ولی گفته که او کسی بوده که بهدلیل اعتقاد به الإرجاء مورد انتقاد قرار گرفته است. نقل شده که احمد بن حنبل نیز او را تأیید کرده است.
جایگاه: راوی حدیث غدیر
عمرو بن مره کوفی از جمله تابعینی برشمرده شده که حدیث غدیر را نقل کردهاند.[۱] ذهبی در میزان الاعتدال حدیث غدیر را از عمرو بن مره نقل کرده است.[۲]
همچنین عبدالحسین امینی او را یکی از راویان ماجرای احتجاج امیرالمؤمنین علیه السلام به حدیث غدیر در رحبه کوفه دانسته که بسیاری این ماجرا از او نقل کردهاند.[۳] از جمله ابنکثیر در البدایة و النهایة[۴] و هیثمی در مجمع الزوائد.[۵]
میرحامدحسین هندی در عبقات این حدیث را به نقل از او چنین آورده است: «عن أبى اسحاق، عن عمرو بن مرة، و سعيد بن وهب، و زيد بن يثيع، قالوا: سمعنا عليا علیه السلام يقول: نشدت اللَّه رجلا سمع رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله وسلم يقول يوم غدير خم ما قال لما قام؟ فقام ثلثة عشر رجلا، فشهدوا ان رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله وسلم قال: أ لست أولى بالمؤمنين من أنفسهم؟ قالوا: بلى يا رسول اللَّه فأخذ بيد علي علیه السلام فقال: من كنت مولاه، فعلي مولاه، اللَّهمّ وال من والاه، و عاد من عاداه، و أحب من أحبه، و أبغض من أبغضه، و انصر من نصره، و اخذل من خذله؛ از ابیاسحاق، از عمرو بن مرة و سعید بن وهب و زید بن یثیع نقل شده که گفتند: شنیدیم علی علیه السلام میگوید: از خداوند خواستم که مردی را بیابم که شنیده باشد پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم در روز غدیر خم چه گفت هنگامی که برخاست؟ سیزده نفر برخاستند و شهادت دادند که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: آیا من نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارتر نیستم؟ گفتند: بلی، ای رسول خدا! سپس پیامبر صلی الله علیه وآله دست علی علیه السلام را گرفت و فرمود: هر که من مولای اویم، علی مولای اوست. خدایا، دوست بدار کسی را که او را دوست دارد، و دشمن بدار کسی را که با او دشمنی دارد، و یاری کن کسی را که او را یاری میکند، و خوار کن کسی را که او را خوار میسازد».[۶]
شخصیت و وثاقت
نقل شده که أبوعبدالرحمن یا ابوعبدالله عمرو بن مرة (یا ذو مرة) بن عبدالله بن طارق بن حارث، معروف به عمرو بن مرة جملی مرادی، از تابعین ساکن کوفه و بهعنوان «الأعمی» نیز شناخته میشد. از جمله شاگردان و نزدیکان او پسرش عبدالله بن عمرو بن مرة است.[۷]
گفته شده که عمرو بن مرة از بزرگان و راویان حدیث کوفه بود که از افراد زیر روایت نقل کرده است: ابراهیم نخعی، حسن بن مسلم، خیثمة بن عبد الرحمن، زاذان أبیعمر، سالم بن أبی الجعد، سعید بن جبیر، سعید بن مسیب، أبیوائل شقیق بن سلمة، عبدالله بن عباس و عبدالله بن عمرو مولی الحسن بن علی.[۸]
از جمله کسانی که از عمرو بن مرة روایت کردهاند به این موارد اشاره شده است: إدریس بن یزید أودی، حصین بن عبدالرحمن السلمی، زید بن أبیأنیسة، أبوسنان سعید بن سنان شیبانی، سفیان الثوری، سلیمان أعمش، شعبة بن الحجاج، عبدالله بن عمرو بن مرة (پسرش)، عبد الرحمن بن عمرو أوزاعی، مسعر بن کدام و منصور بن معتمر.[۹]
عمرو بن مرة به مذهب «الإرجاء» معتقد بود، یعنی در مسائل اعتقادی، به تأخیر در قضاوت درباره صفات الهی و اعمال انسانها معتقد بود.[۱۰] وفات او در سال ۱۱۸ق یا کمی قبل از آن اتفاق افتاده است. برخی منابع سالهای ۱۱۶ یا ۱۱۸ق را ذکر کردهاند.[۱۱]
وثاقت
برخی رجالیان اهل سنت درباره عمرو بن مرة چنین گفتهاند:
- ابنحجر عسقلانی او را «ثقة عابد» و کسی که تدلیس نمیکرد دانسته، ولی کسی بوده که بهدلیل اعتقاد به الإرجاء مورد انتقاد قرار گرفته است.[۱۲]
- نقل شده که ذهبی و ابوحاتم او را «ثقة» و «صدوق» میدانستند، ولی به مذهب الإرجاء معتقد بود.[۱۳]
- احمد بن حنبل نیز او را تأیید کرده است.[۱۴]
- ابنحبان او را در کتاب «الثقات» به عنوان «مرجئ» معرفی کرده است.[۱۵]
- شعبة بن الحجاج او را دانشمند میدانست و گفته است که عمرو بن مرة و عبدالله بن عون تنها کسانی بودند که در میان اصحاب حدیث تدلیس نمیکردند.[۱۶]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ الغدیر، ج۱، ص۱۵۹؛ چکیده عبقات الانوار، ص۱۷۵.
- ↑ میزان الاعتدال، ج۳، ص۲۹۴.
- ↑ الغدیر، ج۱، ص۱۵۹.
- ↑ البدایة و النهایة، ج۷، ص۳۴۷.
- ↑ مجمع الزوائد، ج۹، ص۱۰۴–۱۰۵.
- ↑ عبقات الانوار، ج۶، ص۲۳۰.
- ↑ تهذیب الکمال، ج۲۲، ص۲۳۳.
- ↑ تهذیب الکمال، ج۲۲، ص۲۳۲–۲۳۳.
- ↑ تهذیب الکمال، ج۲۲، ص۲۳۳–۲۳۴.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۸، ص۱۰۳.
- ↑ تهذیب الکمال، ج۲۲، ص۲۳۷.
- ↑ تقریب التهذیب، ص۴۲۶.
- ↑ تهذیب الکمال، ج۲۲، ص۲۳۳.
- ↑ الجرح و التعدیل، ج۶، ص۲۵۷.
- ↑ تهذیب التهذیب، ج۸، ص۱۰۳.
- ↑ الجرح و التعدیل، ج۶، ص۲۵۷.
منابع
- البدایة و النهایة؛ إسماعیل بن عمر بن کثیر قرشی دمشقی، بیروت: دار الفکر، ۱۴۰۷ق.
- تقریب التهذیب؛ احمد بن علی بن محمد (ابنحجر عسقلانی)، تحقیق: محمد عوامة، سوریه: دار الرشید، ۱۴۰۶ق.
- تهذیب التهذیب؛ ابنحجر احمد بن علی عسقلانی، بیروت: دار صادر، بیتا.
- تهذیب الکمال فی أسماء الرجال؛ یوسف بن عبدالرحمن مزی، تحقیق: بشار عواد معروف، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۶ق.
- الجرح و التعدیل؛ عبد الرحمن بن محمد تمیمی (ابن ابیحاتم رازی)، حیدرآباد دکن: طبعة مجلس دائرة المعارف العثمانیة، ۱۳۷۱ق.
- چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، بهکوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق.
- مجمع الزوائد و منبع الفوائد؛ علی بن ابوبکر هیثمی، قاهره: مکتبة القدسی، ۱۴۱۴ق.
- میزان الاعتدال فی نقد الرجال؛ شمسالدین محمد بن احمد ذهبی، تحقیق: علی محمد بجاوی، بیروت: دار المعرفة للطباعة والنشر، ۱۳۸۲ق.