مطر وراق
مَطْر وَرّاق از تابعینی دانسته شده که حدیث غدیر، نزول آیه اکمال در غدیر و ماجرای تهنیت را از صحابه نقل کرده است. حافظ ابوبکر خطیب بغدادی در کتاب خود تاریخ بغداد حدیث غدیر را از او در حدیثی درباره نزول آیه اکمال و روزه روز غدیر نقل کرده است.
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | أبورجاء مطر بن بن طهمان وراق خراسانی |
| سرشناسی | مطر وراق |
| وفات | ۱۲۹ق |
| اطلاعات علمی | |
| مذهب | أهل سنت |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث |
| علت شهرت | نقل حدیث غدیر |
ابورجاء مطر بن طهمان وراق خراسانی از تابعین، راویان حدیث و زاهدان بصره دانسته شده که به کتابت قرآن اشتغال داشته است. گفته شده که او پیش از طاعون سال ۱۲۵ق درگذشته است. علاوه بر این نقل، در نقلی دیگر آمده که او در سال ۱۲۹ق درگذشته است.
ابنحبان نام او را در کتاب ثقات خود آورده است. بخاری نیز او و روایاتش را بدون اشکال خوانده است. با این حال کسانی چون نسائی، احمد بن حنبل و یحیی بن معین او را به دلیل ضعف در حفظ تضعیف کردهاند.
جایگاه: راوی حدیث غدیر
مطر وراق از تابعینی دانسته شده که حدیث غدیر، نزول آیه اکمال در غدیر و ماجرای تهنیت را از صحابه نقل کرده است.[۱] حافظ ابوبکر خطیب بغدادی (درگذشت: ۴۶۳ق) در کتاب خود تاریخ بغداد حدیث غدیر را از مطر وراق در حدیثی درباره نزول آیه اکمال و روزه روز غدیر چنین نقل کرده است:
«حبشون بْن مُوسَى بْن أيوب، أَبُو نصر الخلال: سمع علي بْن سعيد بْن قتيبة الرملي، وَالحسن بْن عرفة العبدي، وَعلي بْن عَمْرو الأنصاري، وَعلي بْن الْحُسَيْن بن أشكاب، وعبد الله بن أيوب المخرمي، وسليمان بْن توبة النهرواني، وَحنبل بْن إسحاق الشيباني. روى عنه أَبُو بَكْر بْن شاذان، وأَبُو الْحَسَن الدارقطني، وَأبو حفص بْن شاهين، وَأحمد بن الفرج بن الحجاج، وأبو القاسم بن الثلاج، وَغيرهم، وَكَانَ ثقة يسكن باب الْبَصْرَة. أنبأنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ بشران أنبأنا عليّ بن عمر الحافظ حدّثنا ضمرة ابن رَبِيعَةَ الْقُرَشِيُّ عَنِ ابْنِ شَوْذَبٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ. قَالَ: مَنْ صَامَ يَوْمَ ثَمَانِ عَشْرَةَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ كُتِبَ لَهُ صِيَامُ سِتِّينَ شَهْرًا، وَهُوَ يَوْمُ غَدِيرِ خُمٍّ، لَمَّا أَخَذَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ: «أَلَسْتُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ؟» قَالُوا: بَلَى يا رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ: «مَنْ كُنْتُ مَولاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلاهُ» فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الخطّاب: بخ بخ لك يا ابن أَبِي طَالِبٍ أَصْبَحْتَ مَوْلايَ وَمَوْلَى كُلِّ مُسْلِمٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ: الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَمَنْ صَامَ يَوْمَ سَبْعَةٍ وَعِشْرِينَ مِنْ رَجَبٍ، كُتِبَ لَهُ صِيَامُ سِتِّينَ شَهْرًا، وَهُوَ أَوَّلُ يَوْمٍ نَزَلَ جِبْرِيلُ [عَلَيْهِ السَّلامُ] عَلَى مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالرِّسَالَةِ؛ از شهر بن حوشب، از ابوهریره روایت شده که گفت: هر کس روز هجدهم ذیالحجه را روزه بگیرد، برای او پاداش شصت ماه روزه نوشته میشود. و این همان روز غدیر خم است، زمانی که پیامبر صلی الله علیه و آله دست علی بن ابیطالب علیه السلام را گرفت و فرمود: آیا من سرپرست مؤمنان نیستم؟ گفتند: آری، ای رسول خدا. فرمود: هر کس من مولای اویم، این علی مولای اوست. پس عمر بن خطاب گفت: آفرین، آفرین بر تو ای پسر ابوطالب! تو مولای من و مولای هر مسلمان شدی. پس خداوند این آیه را نازل کرد: امروز دین شما را برایتان کامل کردم. و نیز هر کس روز بیست و هفتم رجب را روزه بگیرد، برای او پاداش شصت ماه روزه نوشته میشود، و این نخستین روزی است که جبرئیل علیه السلام بر حضرت محمد صلی الله علیه و آله با رسالت نازل شد».[۲]
شخصیت و وثاقت
ابورجاء مطر بن طهمان وراق خراسانی از تابعین، راویان حدیث و زاهدان بصره دانسته شده که به کتابت قرآن اشتغال داشته است.[۳] گفته شده که او پیش از طاعون سال ۱۲۵ق درگذشته است. علاوه بر این نقل، در نقلی دیگر آمده که او در سال ۱۲۹ق درگذشته است.[۴]
نقل شده که مطر وراق از کسانی چون انس بن مالک، بکر بن عبدالله مزنی، حسن بصری، حکم بن عتیبه، شهر بن حوشب، عامر شعبی، عطاء بن ابیریاح، عمرو بن دینار و قتادة بن دعامه حدیث نقل کرده است.[۵] همچنین کسانی چون عبدالله بن شوذب، شعبة بن حجاج و معمر بن راشد از او حدیث نقل کردهاند.[۶]
ابنحبان نام او را در کتاب ثقات خود آورده است.[۷] بخاری نیز او و روایاتش را بدون اشکال خوانده است.[۸] با این حال کسانی چون نسائی، احمد بن حنبل و یحیی بن معین او را به دلیل ضعف در حفظ تضعیف کردهاند.[۹]
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- تاریخ بغداد أو مدینة السلام؛ احمد بن علی خطیب بغدادی، تحقیق: مصطفی عبدالقادر عطا، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۷ق.
- تهذیب الکمال فی أسماء الرجال؛ یوسف بن عبدالرحمن مزی، تحقیق: بشار عواد معروف، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۶ق.
- الثقات؛ محمد بن حبان (ابنحبان بستی)، حیدرآباد دکن: دائرة المعارف العثمانیة، ۱۳۹۳ق.
- چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، بهکوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
- حلیة الأولیاء و طبقات الأصفیاء؛ احمد بن عبدالله ابونعیم اصفهانی، تحقیق: کمال یوسف حوت، قاهره: دار أم القری، بیتا.
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق.