جلوه‌هایی از رخدادهای غدیر در عصر ظهور (مقاله)

برادری

یکی از رخدادهای مهم روز غدیر مؤاخات و برادری میان امت است. قرآن کریم مؤمنان را برادر یکدیگر خوانده و فرموده است: «انما المؤمنون اخوة»: به راستی مؤمنان برادر یکدیگر اند. رسول خدا صلی الله علیه و آله چندین بار در میان مسلمانان به ایجاد عقد اخوت اقدام نمودند، که از آن جمله است:

• در مکه معظمه، در میان اصحاب و مسلمانان اولیه.
• در مدینه منوره در میان مهاجران و انصار.
• در مدینه منوره در میان خواص اصحاب.
• در سرزمین غدیر خم در میان امت اسلامی.

در همه این موارد هر فردی را با فردی متناسب با او برادر نموده است؛ مثلاً ابوبکر را با عمر، سلمان را با ابوذر، زبیر را با کعب بن مالک، حمزه را با زید، ابوطلحه را با ابوعبیده، عوف بن مالک را با صعب بن جثامه و عبدالرحمن بن عوف را با سعد بن ربیع. ولی هرگز امیرالمؤمنین علیه السلام را با احدی از اصحاب برادر نکرده، بلکه خطاب به او فرموده است: انت اخی و صاحبی: تو برادر و یار و یاور من هستی.

منابع حدیث مؤاخات

همه محدثان، مورخان، سیره نویسان و تراجم نگاران، حدیث مؤاخات را نقل کرده‌اند، که از آن جمله است:

۱. ابن ابی شیبه (م ۲۳۵ ق).

۲. احمد حنبل (م ۲۴۱ ق).

۳. ابن عبدالبر (م ۴۲۶ ق).

۴. ابن مغازلی (م ۴۸۳ ق).

۵. اخطب خوارزم (م ۵۶۸ ق).

۶. ابن بطریق (م ۶۰۰ ق).

۷. تلمسانی (م بعد از ۶۴۵ ق).

۸. سبط ابن جوزی (م ۶۵۴ ق).

۹. گنجی شافعی (م ۶۵۸ ق).

۱۰. محب الدین طبری (م ۶۹۴ ق).

محدث بحرانی تصریح فرموده که حدیث مؤاخات بین علمای تشیع و تسنّن متواتر است. محدث قمی به هنگام شمارش حوادث روز غدیر می‌نویسد: رسول اکرم صلی الله علیه و آله در روز غدیر بین اصحاب خود عقد اخوّت بست.

اوج اخوّت و برادری

دقیقاً هفتاد روز پس از عید غدیر و به دنبال شهادت رسول اکرم صلی الله علیه و آله، مهاجرین و انصار در سقیفه گرد آمده و برای کسب قدرت، اخوّت و برادری را به بوته فراموشی سپردند! و با شعار «منّا امیر و منکم امیر» به جنگ و ستیز برخاستند. ولی تجلّی این اخوّت و برادری در عصر ظهور خواهد بود، چنان‌که در احادیث پیشوایان معصوم علیهم السلام بر آن تأکید شده است.

زید زرّاد از اصحاب امام صادق علیه السلام به محضر آن حضرت عرضه داشت: می‌ترسم که ما مؤمن نباشیم! فرمود: برای چه؟ عرض کرد: برای اینکه در میان ما کسی پیدا نمی‌شود که برادر ایمانی اش در نزد او از درهم و دینار عزیزتر باشد. بلکه در میان ما درهم و دینار گرامی تر است از برادر ایمانی، که ولایت امیرالمؤمنین علیه السلام بین ما و او اخوت و برادری ایجاد کرده است.

فرمود: نه، شما مؤمن هستید، لکن ایمان شما به حدّ کمال نمی‌رسد جز هنگامی که حضرت قائم ما علیه السلام خروج کند. در آن هنگام خداوند عقل‌های شما را کامل می‌کند و مؤمن کامل می‌شوید. در پایان، به هنگام شمارش ویژگی‌های مؤمنان در عصر ظهور می‌فرماید: و المُواسات للاخوان فی حال الیُسر و العُسر: مواسات با برادران ایمانی در حالت توانمندی و تنگدستی.

بر اساس این روایت و دیگر احادیث پیشوایان معصوم علیهم السلام آن اخوّت و برادری که رسول گرامی صلی الله علیه و آله در روز عید سعید غدیر در میان امت اسلامی ایجاد نمود، در عصر موفور السرور ظهورِ آن امام نور تحقق پیدا خواهد کرد، و آن ایثار و مواسات و آن مؤاخات مورد نظر رسول عالمیان صلی الله علیه و آله آن روز تجلی خواهد کرد.