مسلم بن صبیح همدانی
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | ابوالضحی مسلم بن صبیح قرشی همدانی عطار |
| سرشناسی | از تابعین |
| وفات | حدود سال ۱۰۰ق |
| اطلاعات علمی | |
| مذهب | اهل سنت |
| اطلاعات فرهنگی | |
| زمینه فعالیت | حدیث • فقه • تفسیر قرآن |
| علت شهرت | راوی حدیث غدیر |
مُسْلم بن صُبَیْح هَمْدانی (درگذشت: ۱۰۰ق)، مکنی به ابوالضحی و مشهور به عطار، از جمله تابعینی برشمرده شده که حدیث غدیر را از صحابه نقل کردهاند. ابنعقده در کتاب حدیث الولایة و طبرانی در المعجم الکبیر حدیث غدیر را از او نقل کردهاند.
مسلم بن صبیح از تابعین و بزرگان کوفه و از راویان حدیث معتبر دانسته شده که کسانی چون اعمش از او حدیث نقل کردهاند. گفته شده که او در موضوعاتی مانند وضو، نماز، روزه و زکات روایتهایی نقل کرده است. بهنقل از خزرجی، ابنمعین و ابوزرعه او را ثقه دانستهاند. نیز ابنحجر عسقلانی او را توثیق کرده است.
جایگاه: راوی حدیث غدیر
ابوالضحی مسلم بن صبیح همدانی از جمله تابعینی برشمرده شده که حدیث غدیر را از صحابه نقل کردهاند.[۱] ابنعقده در کتاب حدیث الولایة[۲] و طبرانی در المعجم الکبیر[۳] حدیث غدیر را از مسلم بن صبیح نقل کردهاند.
در کتاب ابنعقده روایت او چنین نقل شده است: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اَللّٰهِ اَلْحَضْرَمِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى السُّدِّيُّ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَابِسٍ، عَنِ اَلْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اَللّٰهِ، عَنِ أَبِي الضحى، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اَللّٰهِ صَلَّى اَللهُ عَلَيْهِ [و آلِهِ] و سَلَّمَ يَقُولُ يَومَ غَدِيرِ خُمٍّ: مَنْ كُنْتُ مَوْلاَهُ فَعَلِيٌّ مَوْلاَهُ، اَللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالاَهُ و عَادِ مَنْ عَادَاهُ؛ از ابوالضحی از زید بن ارقم که گفت: شنیدم از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم که میگفت در روز غدیر خم: هرکس من مولای اویم، پس علی مولای اوست. خداوندا دوست بدار دوستدار او را و دشمن بدار دشمن او را».[۴] از او حدیث ثقلین نیز روایت شده است.[۵]
شخصیت و وثاقت
بهنقل از منابع، ابوالضحی مسلم بن صبیح همدانی، مشهور به عطار، از تابعین و بزرگان کوفه و از راویان حدیث معتبر که در حدود سال ۱۰۰ هجری قمری (دوران حکومت عمر بن عبدالعزیز) درگذشت.[۶]
استادان مسلم بن صبیح شامل چهرههای چون مسروق بن الأجدع، عبدالرحمن بن هلال، علقمه بن قیس، نعمان بن بشیر و جریر بن عبدالله بودند. شاگردان او نیز از راویان معروف حدیث محسوب میشوند، از جمله اعمش، ابویعفور عبدالرحمن بن عبید و عباد بن منصور.[۷]
گفته شده که مسلم بن صبیح در موضوعاتی مانند وضو، نماز، روزه و زکات روایتهایی نقل کرده و شاگردان برجستهای داشته است. این شخصیت علمی و حدیثی در منابع معتبر تاریخی و رجال حدیثی بهخوبی شناخته شده است.[۸] بهنقل از خزرجی، ابنمعین و ابوزرعه او را ثقه دانستهاند.[۹] نیز ابنحجر عسقلانی او را توثیق کرده است.[۱۰]
جستارهای وابسته
پانویس
منابع
- إحقاق الحق و إزهاق الباطل؛ سید نورالله بن شریفالدین شوشتری، قم: کتابخانه عمومی حضرت آیت الله العظمی مرعشی نجفی، ۱۴۰۹ق.
- تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام؛ محمد بن احمد ذهبی، تحقیق: عمر عبدالسلام تدمری، بیروت: دار الکتاب العربی، ۱۴۰۹ق.
- تقریب التهذیب؛ احمد بن علی بن محمد (ابنحجر عسقلانی)، تحقیق: محمد عوامة، سوریه: دار الرشید، ۱۴۰۶ق.
- چکیده عبقات الانوار حدیث غدیر؛ میرحامد حسین کنتوری هندی، بهکوشش: محمدرضا شریفی و مرتضی نادری و سید علی میلانی، قم: عطر عترت، ۱۳۹۶ش.
- خلاصة تذهیب تهذیب الکمال فی أسماء الرجال؛ احمد بن عبدالله خزرجی، تحقیق: عبدالفتاح أبوغدة، حلب و بیروت: مکتب المطبوعات الإسلامیة و دار البشائر، ۱۴۱۶ق.
- رجال صحیح مسلم؛ ابوبکر احمد بن علی (ابنمَنْجُویَه)، تحقیق: عبدالله لیثی، بیروت: دار المعرفة، ۱۴۰۷ق.
- سیر اعلام النبلاء؛ محمد بن احمد ذهبی، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۴۱۴ق.
- الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب؛ عبدالحسین امینی، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق.
- کتاب الولایة؛ احمد بن محمد کوفی (ابنعقده)، تحقیق: عبدالرزاق محمدحسین حرزالدین، قم: دلیل ما، ۱۴۲۴ق.
- المعجم الکبیر؛ سلیمان بن احمد طبرانی، تحقیق: حمدی سلفی، قاهره: مکتبة ابن تیمیة، بیتا.